Plus

Hoe bewoners hun verzet tegen de ‘wolkenkrabbers’ in de Sluisbuurt verloren

Een impressie van de nog te bouwen Sluisbuurt. Beeld Jean-Pierre Jans

De hoogbouw in de Sluisbuurt krijgt groen licht, besloot de Raad van State woensdag. De acht protesten van de monumentenclubs en omwonenden zijn ongegrond. Daarmee is de weg vrij voor de bouw van 5500 nieuwe woningen. Zo verloren de bewoners hun verzet.

Waar draait het geschil om?

Op 28 november vorig jaar stelde de Amsterdamse gemeenteraad het bestemmingsplan voor de nieuwe Sluisbuurt op Zeeburgereiland vast. Daar wil de gemeente maximaal 5640 nieuwe woningen bouwen met enkele functionele gebouwen zoals een hogeschool. De bouwplannen voorzien in woontorens van zestig tot 125 meter hoog. Ze leiden tot verzet van de Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad (VVAB), de Stichting Monumenten Amsterdam Noord en omwonenden. De plannen zouden onder meer tegen de uitgangspunten van het laagbouwbeleid van Amsterdam zijn. Ook worden ze in strijd geacht met milieubelangen. Tenslotte vinden bewoners dat hun uitzicht onaanvaardbaar geschonden wordt.

Hoe luidt de uitspraak van de Raad van State?

De hoogste bestuursrechter veegt de vloer aan met de kritiek en wijst alle beroepen van de activisten en bewoners af. Op elk argument dat zij inbrachten oordeelt de Raad van State dat ‘het betoog faalt’.

Wat zijn opvallende geschilpunten?

De VVAB wees er onder meer op dat hoogbouw tegen de Amsterdamse bouwtraditie was. Daarbij komt dat er volgens VVAB een goed alternatief bestond voor de Sluisbuurt, een plan met zes of zeven bouwlagen van architect Sjoerd Soeters. Het boek van architect Rudy Uytenhaak zou ook aantonen dat de door Amsterdam gewenste bouwdichtheid bereikt kan worden met minder hoogbouw. De Stichting Monumenten Amsterdam Noord (SMAN) voegde daarbij dat hoogbouw in schadelijk contrast staat met de bebouwing in Noord. De kustlijn met de beschermde dorpsgezichten komt permanent in de schaduw te liggen. Ook deze organisatie meende dat de plannen van Soeters ten onrechte werden genegeerd. De Raad van State erkent dat de plannen tegen het gemeentelijk hoogbouwbeleid ingaan, maar vindt dat de gemeenteraad meerdere belangen goed heeft meegewogen. Zo vindt Amsterdam dat de ontwerpen van Soeters niet passen in de stedenbouwkundige visie en de opzet van de bouwplannen.

Hoe staat de Unesco tegenover de plannen?

Dat is niet helemaal bekend. De VVAB stelde dat Amsterdam ten onrechte het eindoordeel van de Unesco over de plannen voor de Sluisbuurt niet heeft afgewacht. Verwezen werd naar een brief van 11 september 2017, waarbij een brief van erfgoedadviseur Icomos is bijgevoegd met vragen over de plannen die onbeantwoord bleven. Daarop zou de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed hebben verklaard dat de Unesco de plannen acceptabel vindt, maar dat was volgens de VVAB voorbarig. Omdat Amsterdam stelt dat wel rekening is gehouden met de brief van Icomos vindt de Raad van State de opstelling van de gemeente aanvaardbaar. Rechtstreeks contact met Unesco is volgens de rechter echter niet nodig.

Waren er nog meer strijdpunten?

Het wemelt ervan. De activisten beklaagden zich over te weinig inspraak, de vermeende onzorgvuldige totstandkoming van een milieu-effectenrapportage, het overschrijden van de termijn van de vaststelling van de plannen, het veranderen van het toekomstig leefklimaat in buurt en zo meer. Maar de Raad van State kon bij geen van de gevallen ontdekken dat Amsterdam belangrijke steken had laten vallen.

Hoe zijn de reacties?

De Amsterdamse wethouder Marieke van Doorninck (GroenLinks) laat weten dat ze blij is dat de stad nu verder kan gaan met de bouw van de autoluwe wijk en een nieuwe school. Ze onderstreept dat er meer groen komt, meer recreatieruimte, en woningen in zowel lage gebouwen als hoge woontorens tot 125 meter. Vanaf volgend jaar worden de eerste tenders op de markt gebracht. Kees Alberts van de Stichting Monumenten Amsterdam Noord is niet verrast. “De Raad van State kent de gemeente een bepaalde mate van ontwerpvrijheid toe. Maar plannen zijn niet consequent met het gemeentelijk beleid. Dat is de verantwoordelijkheid van de gemeenteraadsleden. Over vier jaar, als de problemen boven water komen, zijn dat weer anderen.” Rogier Noyon, voorzitter van de VVAB, vindt het ook teleurstellend dat de Raad van State geen enkel tegenargument heeft gehonoreerd. “Ze beoordeelden de kwestie procedureel en hebben geen zelfstandig oordeel geveld over de planologische wenselijkheid van de Sluisbuurt.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden