PlusAchtergrond

Het piept en kraakt in cruciale sectoren door coronabesmettingen

Door de vele coronabesmettingen en de quarantaineregels kampen cruciale sectoren met grote uitval van personeel. Instanties, dienstverleners en bedrijven in Amsterdam schalen daarom noodgedwongen af: niet al het afval wordt meer opgehaald en het GVB rijdt met minder trams.

Jesper Roele
De gemeente overweegt extern personeel in te huren als de situatie zo blijft bij de afvaldienst. Beeld Dingena Mol
De gemeente overweegt extern personeel in te huren als de situatie zo blijft bij de afvaldienst.Beeld Dingena Mol

De vuilnisophaaldienst in de stad hapert. In Noord en Oost loopt men achter met het inzamelen van papier, meldt de gemeente, en het grofvuil wordt in Nieuw-West en West niet overal meer opgehaald. Ook kan de gemeente ‘minder snel’ reageren op overlastmeldingen door bewoners. ‘Daardoor kunnen deze langer blijven liggen,’ schrijft de gemeente.

De oorzaak: uitval van personeel. Het verzuim ligt inmiddels rond de 30 procent, al schommelt dat per dag. De gemeente zegt de situatie ‘dagelijks in de gaten’ te houden. ‘Als die verslechtert, komt het college mogelijk met aanvullende noodmaatregelen, zoals het prioriteren van de afvalinzameling.’ Ook is de inhuur van extern personeel een optie om zoveel als mogelijk ‘alle gebruikelijke inzamelroutes te blijven rijden’.

De uitval is zo groot dat de branchevereniging voor afvalinzamelaars het kabinet dinsdag opriep om mensen die in quarantaine moeten maar geen coronaklachten hebben toch te laten werken. Het kabinet geeft daar gedeeltelijk gehoor aan. Vanaf woensdag hoeven werknemers in een ‘essentieel bedrijfsproces’ niet langer in quarantaine als ze in contact zijn geweest met een besmet persoon en geen klachten hebben. Maar de vraag is of dat genoeg is. Met de huidige cijfers zijn een half miljoen mensen per week besmet en die moeten nog altijd in quarantaine. En de verwachting is dat die cijfers de komende weken door de versoepelingen verder zullen oplopen.

Werknemers die in contact zijn geweest met een besmet persoon en die niet in een essentieel bedrijfsproces werken, moeten nog wel vijf dagen in quarantaine; werken mag pas weer na een negatieve test bij de GGD. Uitzonderingen op deze regels zijn mensen die recent hersteld zijn of die minstens een week eerder een boosterprik hebben gekregen.

Minder trams

Ook het GVB krijgt de roosters steeds lastiger rond. Daarom rijden de tramlijnen 1, 4, 5, 17, 24 en 26 vanaf 29 januari een aangepaste dienstregeling, waarbij ritten noodgedwongen uitvallen. Woordvoerder Manon Huisman zegt dat het ziekteverzuim met 18 procent ongeveer twee keer zo hoog ligt als normaal. “We verwachten dat dit ziekteverzuim nog een à twee weken aanhoudt. De aangepaste dienstregeling houdt hier rekening mee.”

De Amsterdamse politie weet de uitval vooralsnog op te vangen, meldt een woordvoerder. Bij de brandweer is het juist iedere dag ‘heel spannend’, zegt woordvoerder Carmen Westra. “We hadden dinsdagochtend een verzuim van 20 procent. Er hoefde gelukkig maar één autoladder niet in dienst.” Ze hoopt dat de versoepeling van het quarantainebeleid tot minder verzuim zal leiden.

Het Amsterdam UMC ‘staat op de rand van het problematische’, laat woordvoerder Jan Spee weten. “Met kunst- en vliegwerk krijgen we de roosters op dit moment nog rond.” Voorspellingen of uitspraken over wat er gaat gebeuren als er nog meer personeel uitvalt, wil het ziekenhuis niet doen. Maar het geeft aan hoe nijpend de situatie is.

Blijven zitten met een kapotte verwarming

Problemen zijn er niet alleen bij de overheidsdiensten. In de supermarktbranche vrezen ze lege schappen. “Wij werken veel met jongeren die niet in aanmerking komen voor een booster en na contact met een besmet persoon in quarantaine moeten. Als die regel niet wordt versoepeld, zullen bepaalde afdelingen straks niet meer bemand worden,” zegt Lisa Martens van het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL), dat de Nederlandse supermarktbranche vertegenwoordigt. Ook zij dringt erop aan dat personeel sneller de werkvloer op mag. “Graag zouden we zien dat iedereen die geen klachten heeft, gewoon kan werken.”

En bij installatiebedrijf Feenstra zeggen ze op dit moment alleen nog ‘bestaande klanten te kunnen helpen’. “In Amsterdam hebben we geen mogelijkheden meer om nieuwe klanten aan te nemen door het hoge ziekteverzuim,” aldus een woordvoerder. “Nieuwe klanten zetten we op een lijst om later alsnog te benaderen, maar bij een kapotte verwarming heeft dat natuurlijk niet zo veel zin.”

Feenstra verzoekt consumenten dan om verder te zoeken, maar ook andere bedrijven kampen met personeelstekorten. Het vinden van een installateur die de verwarming kan maken, kan daardoor een behoorlijke opgave zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden