Raamprostitutie is volgens Femke Halsema minder vanzelfsprekend.

Plus Interview

Het moet nu écht anders op de Wallen, vindt Femke Halsema

Raamprostitutie is volgens Femke Halsema minder vanzelfsprekend. Beeld Marc Driessen

Ze is de vierde burgemeester op rij die de prostitutie op de Wallen ter discussie stelt. Maar anders dan haar voorgangers laat Femke Halsema de Amsterdammers richting geven aan de toekomst van the red light district. 

Ze vindt het spannend, zegt burgemeester Femke Halsema op haar werkkamer. “Dit is toch een experiment.” Niet zomaar een experiment, maar een met grote gevolgen voor de toekomst en het aanzien van de historische binnenstad.

Ruim tien jaar na de vorige Wallenaanpak van Lodewijk Asscher, die vooral de criminogene organisatie achter de prostitutie wilde aanpakken, gaat Halsema het anders doen. Ze moet wel. De situatie in de binnenstad is dusdanig veranderd dat niets doen geen optie meer is. Het massatoerisme veroorzaakt ontwrichtende overlast, voor de bewoners, ondernemers, maar ook voor de sekswerkers. Daarnaast is er sprake van illegale prostitutie en mensenhandel.

Verwacht van burgemeester Halsema geen dichtgetimmerd aanvalsplan of ‘opschoning’ van de Wallen. Ze legt vandaag uiteenlopende mogelijkheden voor aan bewoners, sekswerkers, exploitanten en iedereen die wat met de Wallen te maken heeft.

Het is daarmee een experiment in bestuursstijl, vindt Halsema. “Modern leiderschap is dienend en niet op dictatoriale wijze je wil opleggen aan de stad. De discussie over prostitutie is nu erg gepolariseerd en moralistisch. Prostitutie is een historisch verschijnsel in de binnenstad. Het kost tijd en geld om daar iets aan te doen. Daar is consensus voor nodig, maar de uiteindelijke beslissing ligt bij het college en de raad. Ik leid de discussie.”

De scenario’s die ze op tafel legt, zijn één voor één ingrijpend en zullen grote veranderingen teweegbrengen. Echt alles is mogelijk, van sluiting van alle ramen op de Wallen tot méér locaties voor de sekswerkers.

Het zou zo maar kunnen dat prostitutie verdwijnt van de Wallen.

“Het verplaatsen van prostitutie staat erin. Hoe we dat zouden gaan doen is nog niet uitgewerkt, maar we moeten na durven denken over de Wallen zonder prostitutie.”

Maar u suggereert ook de situatie op de Wallen te veranderen door méér prostitutie?

“Dat zou een mogelijkheid kunnen zijn. De afgelopen jaren zijn raambordelen gesloten, waardoor het aantal belangstellenden in de overgebleven stegen hard groeide. Dan kun je ervoor kiezen het aantal werkplekken juist weer uit te breiden. Bijvoorbeeld in combinatie met het sluiten van de gordijnen zodat de prostitutie uit het straatbeeld verdwijnt en de overlast van pottenkijkers afneemt. We kunnen ook tourniquets plaatsen op bepaalde plekken, zodat je stukjes openbare ruimte afschermt voor passanten die er niet hoeven zijn.”

U wilt delen van de Wallen ontoegankelijk maken, ten gunste van prostitutie?

“Ik weet niet of ik dat een goed idee vind, het is ooit al eens langsgekomen als optie voor het Sint Annenkwartier. Klanten moeten dan iets betalen om de straatjes binnen te komen. Het gaat erg ver, maar als scenario ligt de mogelijkheid wel op tafel.”

Alle scenario’s overziend, heeft u zelf een voorkeur over de toekomst van de Wallen?

“Ja.”

Welke is dat?

“Zeg ik niet.”

Waarom niet?

“Daarom niet. Ik vraag niet om een ja of nee van de stad, maar om een actieve bijdrage van het publiek en de politiek om de patstelling op de Wallen te doorbreken en een toekomstperspectief te bedenken. Het maakt niet zoveel uit wat ik wil. Ik ben pragmatisch, prostitutie hoort bij Amsterdam. Als de keuze uiteindelijk maar voldoet aan de uitgangspunten die ik gesteld heb.”

Welke uitgangspunten vindt u het belangrijkste?

“De rechten van sekswerkers om zelfstandig en veilig te kunnen werken, moeten gegarandeerd zijn. De vrouwen achter de ramen zijn nu een soort attractie geworden. Zij worden uitgelachen, dikwijls uitgescholden en tegen hun zin gefotografeerd. Daarnaast moeten mensenhandel, fraude en witwassen teruggedrongen worden, en als derde wil ik minder overlast voor bewoners en ondernemers. Het moet daar rustiger, schoner en beter leefbaar zijn dan nu. Verplaatsing van de prostitutie naar andere plekken in de stad is dus ook een optie.”

Gaat u raambordelen in laten tekenen in nieuwe wijken zoals Havenstad, de Sluisbuurt of IJburg Strandeiland?

“Dat zou kunnen, eventueel in de vorm van een prostitutiehotel waar sekswerkers een kamer huren en waar alleen bezoekers komen om van hun diensten gebruik te maken.”

De plaatsing van uitgeprocedeerde asielzoekers zorgt nu al voor veel weerstand, wat denkt u dat er gebeurt als je een prostitutiehotel aankondigt in een woonbuurt?

“Ja, dat zal vast gepaard gaan met veel protest. Maar bedenk ook dat de prostitutie nu ook gevestigd is in een gebied waar mensen relatief veilig en prettig wonen.”

Is het hypocriet dat Amsterdammers de mond vol hebben van vrijheid blijheid, maar op hun achterste benen staan als er een bordeel in een woonwijk komt?

“Niets menselijks is Amsterdammers vreemd. Iedereen heeft soms idealen die we liever niet in onze achtertuin zien. Maar over het algemeen zijn Amsterdammers tolerant, er zijn meer meningen dan die van de mensen in de zaaltjes.”

Gaat u de stad om advies vragen via een referendum?

“Ik denk niet dat dit onderwerp zich leent voor een referendum. Daarvoor is het te ingewikkeld. Bovendien kent dit onderwerp ook kwetsbare kanten, je wil mensen niet laten stemmen over het lot van illegale sekswerkers of slachtoffers van mensenhandel die zelf geen stem hebben.”

Een van uw voorwaarden is dat sekswerkers moeten kunnen leven met alle veranderingen. Maar tot op heden vinden zij vooral dat de gemeente zich zo min mogelijk met de branche moet bemoeien. Gaat u daar naar luisteren?

“Prostitutie in Amsterdam moet zo geregeld zijn dat het welzijn voor alle sekswerkers verbetert. Organisaties als Proud zijn niet de enige die hier iets over te zeggen hebben. Er vindt mensenhandel plaats in het mooiste en oudste stukje van onze stad. In de loop van een paar honderd jaar zijn situaties ontstaan die niet acceptabel zijn. Het zal dus even tijd kosten om daar verandering in aan te brengen.” 

Lees ook: geen prostitutie meer op de Wallen, of toch dichte gordijnen - dit zijn de vier toekomstscenario’s van Halsema. 

Massatoerisme veroorzaakt ontwrichtende overlast op de Wallen. Beeld Olaf Kraak/HH
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden