PlusGeschiedenis

Het ‘lichtpaleis voor de automobilist’ aan het Scheldeplein is in oude glorie hersteld

De Sieberggarage in 1931.
 Beeld Stadsarchief
De Sieberggarage in 1931.Beeld Stadsarchief

Een in het oog springend pand aan het Scheldeplein is in ere hersteld: de Sieberggarage. Maar bij de meeste Amsterdammers is het beter bekend als Knijn Bowling.

De Sieberggarage uit 1931 was het glanzende hoogtepunt van de autohandel van Henri Sieberg. Het was een hypermodern gebouw met een parkeergarage met plek voor 400 auto’s, een reparatiewerkplaats, een autolift en ­hellingbanen tussen de verdiepingen. Aan stalling in een parkeergarage was grote behoefte: wie zich in de jaren dertig van de vorige eeuw een auto kon veroorloven, liet die liever niet ­onbeheerd op straat staan.

‘Practischen kijk’

Het Algemeen Handelsblad nam vlak voor de opening in februari 1931 een kijkje in het uit gewapend beton, glas en ijzer opgetrokken gebouw: ‘Men moet oprechte bewondering hebben voor den volslagen practischen kijk, waardoor geen minste geriefelijkheid ten dienste van den cliënt is achterwege gebleven, terwijl toch de zaak in z’n geheel zoo klaar-eenvoudig en zoo zonder den minsten opsmuk is gehouden.’ De verslaggever van De Standaard was lyrisch over de in baksteen en Beiers graniet uitgevoerde gevel, grote raampartijen en toren met uurwerk en lantaarn: ‘Bij avond zal dit imposante gebouw een sprookjesachtig lichtpaleis gelijken, waarvan de slanke toren zich verheft tegen den nachtelijken hemel, met in den top als een vurig oog het licht, dat gelijk een vuurtoren den automobilisten den juisten weg wijst naar een veilige ankerplaats voor hun wagens.’

null Beeld Stadsarchief
Beeld Stadsarchief

Henri Constant Louis Sieberg (1871-1948) was afkomstig uit een Duits-Tsjechische familie. Zijn vader was winkelier; het gezin woonde in de Frans Halsstraat. Verdiende Sieberg aanvankelijk zijn geld met de import van Boheems kristal, glas en aardewerk, later werd hij handelaar in onroerend goed en projectontwikkelaar.

In 1912 werd hij benaderd door een Amerikaan, L. Wilson, die het alleenrecht had op de import van Fordautomobielen. Hij had twee medefirmanten, de Zaanse houthandelaar Kamphuijs en diens zakenpartner Arends, die in een krappe garage aan de Korte Leidsedwarsstraat 101-103 de verkoop voor hun rekening namen. Sieberg bood Wilson een groot ongebruikt magazijn aan op de begane grond van het pand Prinsengracht 514, met aan de achterzijde een garage met uitgang in de Lange Leidsedwarsstraat.

De garage had plek voor 400 automobielen. Beeld Stadsarchief
De garage had plek voor 400 automobielen.Beeld Stadsarchief

Tijdens de Eerste Wereldoorlog stagneerde de Fordimport en ging de onderneming van Wilson en zijn partners failliet. Sieberg kocht de garage en de boedel op en sloot nog voor het einde van de oorlog een nieuw driejarig contract voor het alleenrecht op Fordverkoop in Nederland. Ford verlengde het monopoliecontract niet, waarna Sieberg de concurrentiestrijd aanging vanuit een nieuwe fraaie showroom aan de Stadhouderskade.

Daarnaast bouwde hij een grote garage aan de Valckeniersstraat, dicht bij het Weesperpoortstation, met oog op de stalling en onderhoud van de auto’s van forensen. Na de aangekondigde sluiting van het station verkocht hij de garage aan de gemeente, die een stalling zocht voor de ambulances van de GG&GD. Als compensatie kreeg hij gunstige voorwaarden voor een nieuw te bouwen garage aan het Scheldeplein.

Willys Jeep

Een jaar na de opening van het paleis van ijzer en glas trok Henri Sieberg zich terug uit de dagelijkse leiding van het bedrijf en liet die over aan zijn stiefzoon Lambert Mählmeijer en medefirmant H. van Rongen. De autohandel groeide, maar de concurrentie ook, en daarom stapte de firma Sieberg over van de verkoop van Fords op de import van auto’s van Willys-Overland uit Toledo, Ohio. Tot 1918 was Willys de tweede autofabrikant van de Verenigde Staten, na Ford. In 1938 werd een gedeelte van het gebouw aan het Scheldeplein ingericht voor de assemblage van de Willys personenwagens.

null Beeld Stadsarchief
Beeld Stadsarchief

Tijdens de bezetting ging Sieberg over op montage en onderhoud van gasinstallaties op auto’s van de overheid. In 1943 werd het pand gevorderd door de bezetter voor de opslag van oorlogsmaterieel. Een enkele keer werden Joden, die tijdens een razzia in de Rivierenbuurt werden opgepakt, in de Sieberggarage bijeengebracht. In de laatste oorlogsjaren fabriceerde Sieberg noodkacheltjes.

Na de oorlog bleek de relatie met Willys-Overland de redding voor het bedrijf. Willys was immers de fabrikant van de Jeep, die tijdens de oorlog furore had gemaakt. Sieberg kocht grote partijen overbodige Amerikaanse legerjeeps op in Duitsland en Frankrijk en verkocht ze door, bijvoorbeeld aan de politie van Den Haag.

Les in motorkennis bij Sieberg, ca. 1932. Beeld stadsarchief
Les in motorkennis bij Sieberg, ca. 1932.Beeld stadsarchief

De firma Sieberg concentreerde zich daarna vooral op de showroom op de Stadhouderskade, met duurdere merken als Rover en Lotus. In 1960 werd het pand op het Scheldeplein verkocht aan de familie Knijn, dealer van het Italiaanse Fiat. In 1971 richtten zij de tweede verdieping in als bowlinghal. In 1979 maakte de Fiatgarage plaats voor een bankfiliaal. De ‘sprookjesachtige’ glazen gevel werd ontsierd door kunststof kozijnen en de toren verloor zijn lantaarn. In 2006 nam een Albert Heijn zijn intrek op de begane grond. De parkeergarage behield al die tijd zijn functie.

Bij de renovatie zijn de kunststof kozijnen weer vervangen door slanke stalen profielen met kenmerkende kleine ruitjes. Het Beiers graniet rond de kozijnen is bewaard gebleven, het uurwerk is hersteld en de lantaarn op de toren werkt weer. Nog is het project niet voltooid: Dok Architecten bouwt negen appartementen op het dak.

In het oktobernummer van Ons Amsterdam staat een langere versie van dit verhaal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden