PlusExclusief

Het Leidseplein, één dag na de gijzeling: ‘Ik zag hoe de gijzelnemer door de lucht vloog’

De gijzeling in de Apple Store op het Leidseplein trekt een dag later veel bekijks van nieuwsgierigen, ramptoeristen en zelfs enkele Apple-werknemers. ‘Ik leef mee met het gegijzelde slachtoffer.’

Hanneloes Pen en Marc Kruyswijk
Een dag na de gijzeling in de Apple Store (rechts) staat er een bus op het Leidseplein waar mensen slachtofferhulp kunnen krijgen. Beeld Dingena Mol
Een dag na de gijzeling in de Apple Store (rechts) staat er een bus op het Leidseplein waar mensen slachtofferhulp kunnen krijgen.Beeld Dingena Mol

Bijna niemand kan de verleiding weerstaan: vrijwel iedereen die langs de kogelgaten in de ramen loopt, raakt ze even aan. Het zijn diepe barsten in het dikke glas, met in het midden een klein gat. Een man wrijft met zijn hand over de kogelgaten in een van de drie grote ramen van de Apple Store.

Aan de buitenkant is het raam glad. De beschadiging door de kogel zit aan de binnenkant. Andere voorbijgangers pakken hun telefoon en maken foto’s van de ramen of gluren naar binnen. Nieuwsgierige Amsterdammers en toeristen lopen af en aan. Het is duidelijk: een langdurige gijzeling, hartje Amsterdam, maakt veel emoties en nieuwsgierigheid los.

Adrenaline

Twee mannen hebben de vele filmpjes van de uren durende gijzeling op sociale media gezien en komen tussen de middag even poolshoogte nemen. “Het is crisistijd. Mensen doen gekke dingen,” zeggen ze over de gijzeling. Dat het slachtoffer na uren te zijn gegijzeld ineens een spurt nam en er als een haas vandoor ging, begrijpen ze wel. “Die man moet na zoveel uren in angst een adrenaline hebben gehad,” zegt één van de mannen.

Jan Dippell Ritzinger, van bloemenwinkel Ivy in het Hirschgebouw, deed de zaak dinsdag net even eerder dicht dan anders. “Ik ben vlak langs de Apple Store gelopen. Het was nog allemaal rustig. Wat had er kunnen gebeuren als ik wat later was geweest?” Hij wordt er emotioneel van. “Wat moet die gijzelaar een doodsangst hebben doorstaan. Ik hoop dat hij daaroverheen komt.”

Een medewerker van Accuut Calamiteitenservice neemt de ramen met een rolcentimeter op. Binnen zijn enkele collega’s bezig met de roosters voor de ramen. “We hebben vijf kogels binnen gevonden,” zegt een van hen als die ochtend de klus is geklaard. “Vier kogels zaten in de roosters en eentje lag in de winkel Zie je dat zwarte vlak in het videoscherm achterin de zaak? Daar ging-ie doorheen,” wijst de werkman.

Ze zijn goed opgevangen

Een werknemer van de Apple Store wil niet zeggen of hij ten tijde van de gijzeling binnen was. “We mogen niets zeggen van het bedrijf.” Ook een andere werknemer van Apple die via een zij-ingang het pand binnenloopt, schudt zijn hoofd. Zelfde verhaal. “Als ik iets zeg, verlies ik mijn baan.”

Een werkneemster van Bouwbeheer wil alleen kwijt dat het goed gaat met de mensen die in het pand zaten tijdens de gijzeling. “Ze zijn goed opgevangen.”

Een medewerkster van het advocatenkantoor op een van de verdiepingen boven de Apple Store was nog aan het werk, dinsdagavond. “We kregen ineens van de politie de opdracht onmiddellijk te vertrekken via de zijkant van het gebouw. Of ik bang was? Nee, eigenlijk niet. Pas toen we later in het hotel zaten waar we werden opgevangen en ik beelden zag van wat er beneden was gebeurd, realiseerde ik me dat het ook echt verkeerd had kunnen aflopen.”

Buurtbewoner en kok Brian Sabajo woont pal tegenover de Apple-zaak en heeft de gijzeling vanaf minuut één meegemaakt. “Ik was me aan het voorbereiden om naar mijn werk te gaan en hoorde ineens geschreeuw op straat. Ik zag de gijzelnemer met een man onder zijn arm. Hij zwaaide met een wapen. Daarna zag ik een politieauto en een grijs busje,” zegt Sabajo (49).

Alles gefilmd

In het begin besefte hij niet dat het om een gijzeling ging. Maar toen hij het eenmaal doorhad, wilde hij geen schietschijf zijn en deed hij het licht in zijn woonkamer niet aan. Zo zat hij de hele avond: in het donker, filmend met zijn telefoon, pratend met vrienden en familie die vroegen of alles goed was met hem.

Hij zag vanuit zijn woning hoe werknemers van de andere bedrijven in het Hirschgebouw via de Hirschpassage tussen het gebouw en De Balie werden weggeleid. Ook zag hij aan het einde van de avond opeens de gegijzelde man wegrennen met de gijzelnemer in zijn kielzog. “Daarna hoorde ik het gieren van banden en een harde knal en zag ik hoe de gijzelnemer door de lucht vloog. Het is klaar, het is afgelopen, dacht ik meteen.”

Meevoelen met de gijzelaar

Hij is behoorlijk geschrokken en moest steeds denken aan de gegijzelde man. “Ik weet hoe het is om bedreigd te worden met een vuurwapen. Ik was op mijn dertiende in een postkantoor in Holendrecht dat werd overvallen. Ook ik kreeg een pistool op mijn hoofd. Dat kwam allemaal weer boven tijdens de gijzelingsactie. Ik voelde zó mee met het gegijzelde slachtoffer. Ik kon pas tegen vijven, zessen in de ochtend slapen. Het bleef maar malen in mijn hoofd.”

Op het Leidseplein staat halverwege de middag een busje van Slachtofferhulp, de gemeente en politie. Voor het busje staat een tafel met twee stoeltjes en de koffie staat klaar. “We staan hier voor de omwonenden. Zij kunnen bij ons hun verhaal kwijt,” zegt een van hen. Voor het einde van de dag zullen tientallen mensen langskomen voor hulp of gewoon een praatje over wat er een dag eerder gebeurd is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden