PlusAchtergrond

Het Amsterdam van 2020: vol, druk en gewilder dan ooit

Een recordaantal toeristen en een recordaantal inwoners: in 2020 zal het nóg drukker zijn in Amsterdam. Beeld Mathilde Bindervoet

De veranderingen blijven snel gaan in het Amsterdam van 2020. De drukte neemt toe, de auto verdwijnt en voor de Wallen en de huizenmarkt is een cruciaal jaar begonnen.

De stad waar alles kon

De Amsterdamse tolerantie jegens drugs en prostitutie is verleden tijd. De aanpak van drugshandel op straat is topprioriteit voor burgemeester Femke Halsema, die ook de toekomst van prostitutie op de Wallen op de agenda heeft gezet.

Haar voorgangers kregen nog weleens te horen dat de Amsterdamse tolerantie heilig is, maar die boodschap is verstomd. “De tijd dat drugshandelaren ongestoord hun gang konden gaan, is voorbij,” kondigde Halsema alvast aan.

De strijd tegen drugs past in een grotere trend: het imago van Amsterdam als stad waar alles kan, krijgt een grondige opknapbeurt. Amsterdam heeft een veel te ordinair imago in het buitenland, vindt Halsema. Een imago dat is gebouwd rondom the red light district en drugs, terwijl de stad zoveel meer te bieden heeft.

Voor the red light district breekt dan ook een cruciaal jaar aan. De wereldberoemde Wallen gaan veranderen, de vraag is alleen nog hoe. Halsema heeft het debat over raamprostitutie op de Wallen in gang gezet, met als mogelijke opties dat alle ramen, of een deel daarvan, verdwijnen en dat elders in de stad nieuwe werkplekken voor sekswerkers ontstaan.

Dat laatste is ze nu aan het onderzoeken: is er buiten de Wallen plek voor prostitutie? Een eerste aanzet tot een red light district waar de lampen langzaam doven. Rondleidingen over de Wallen zijn al ingeperkt, later dit jaar volgt een verbod op tours die langs de ramen gaan.

Vanwege de opknapbeurt van Amsterdam verdwijnen dit jaar de fietstaxi’s, tuktuks en koetsen uit het straatbeeld, in navolging van de naar West uitgeweken bierfiets. Het is een kwestie van tijd voor die helemaal niet meer welkom zijn.

Drukdrukdruk

Een recordaantal toeristen en een recordaantal inwoners: in 2020 zal het nóg drukker zijn in Amsterdam. Laten we het van de zonnige kant bekijken: Amsterdam is zo populair dat veel mensen hier willen wonen of hier hun stedentrip dan wel vrijgezellenfeest willen doorbrengen. En wij, Amsterdammers, mogen dagelijks rondlopen -en fietsen in deze geweldige stad.

Op 30 november 2019 brak Amsterdam een bevolkingsrecord. De stad telde die dag 873.200 inwoners, meer dan het zestig jaar oude vorige hoogtepunt. Sinds 2008 groeit Amsterdam met zo’n tienduizend inwoners per jaar en dat zal aanhouden. Dat betekent dat we in 2020 uit­komen op meer dan 883.000 Amsterdammers, een record dat we het jaar daarna opnieuw verbreken, net als het jaar daarna. In 2032 zijn er naar verwachting 1 miljoen inwoners.

Het aantal bezoekers uit binnen- en buitenland zal dit jaar ruim boven de 20 miljoen uit­komen. Amsterdam probeert het massatoerisme in te dammen, onder meer door belastingen te verhogen en vakantieverhuur aan te pakken. Dat is onbegonnen werk, gezien de wereldwijde economische groei, de goedkope ticketprijzen en de aantrekkingskracht van de stad. Daar komen in 2020 nog een aantal bijzondere evenementen bovenop.

Boten, voetbal en racewagens

Amsterdam is dit evenementenjaar een van de speelsteden van het Europees kampioenschap voetbal. In juni speelt het Nederlands elftal drie groepswedstrijden in de Johan Cruijff Arena. Daar komt nog een achtste finale bij. Dat betekent ruim 50.000 toeschouwers per wedstrijd. Op het Museumplein verrijst een voetbaldorp met allerlei activiteiten en grote schermen waarop de wedstrijden te volgen zijn. Ook in het Olympisch Stadion zijn de Amsterdamse wedstrijden op grote schermen te zien.

Een maand later begint de Gay Pride weer, in augustus gevolgd door Sail. Dit vijfjaarlijkse botenspektakel zal zo’n twee miljoen toeschouwers trekken.

Voorafgaand aan die bekende trekkers kan Amsterdam in mei op veel racefans rekenen, als de Formule 1 voor het eerst in jaren weer neerstrijkt in Zandvoort, beter bekend als Amsterdam Beach. Gouden tijden voor de hotels en vakantieverhuurders in de stad.

Cruciaal jaar huizenmarkt

Voor de oververhitte huizenmarkt breekt een jaar van enige afkoeling aan. Jarenlang zijn de prijzen enorm gestegen door de populariteit van de stad. De vraag naar huizen overtreft het aanbod. De huizenprijzen zijn nog altijd immens en zullen dit jaar nóg hoger uitvallen, maar de stijging lijkt over zijn hoogtepunt heen.

Volgens ING Economisch Bureau zullen de Amsterdamse prijzen in 2020 minder hard stijgen dan het landelijk gemiddelde van 4,5 procent. Dat is een breuk met het verleden, want de laatste jaren stegen de prijzen in Amsterdam met dubbele cijfers en veel harder dan elders.

Niet dat de stad minder geliefd is, maar de prijzen lijken domweg hun top te bereiken – een gemiddeld bestaand huis kost nu meer dan 5 ton, bleek gisteren. Ook zijn er geluiden dat kleine beleggers uit de Amsterdamse huizenmarkt stappen, omdat de prijzen te hoog zijn.

De gemeente probeert intussen enige controle te krijgen op de huizenmarkt. Dit jaar gaan regels in die een rem zetten op verhuur van woningen aan groepen en op de groei van bed and breakfasts. Het wordt mogelijk vakantieverhuur te verbieden in drukke wijken. Ook kunnen Amsterdamse jongeren en docenten voorrang krijgen bij de toewijzing van huurhuizen.

Dag auto

Een stad waarin de auto nog slechts een bijrol speelt, was een belangrijke belofte waarmee het college van GroenLinks, D66, SP en PvdA in 2018 van start ging. Het duurde even voordat de plannen klaar en ingevoerd zijn, maar dit jaar zullen Amsterdammers de gevolgen ondervinden en ervaren op straat.

Het aantal parkeervergunningen gaat omlaag, elk jaar met 750 stuks. Dat heeft gevolgen voor nieuwe bewoners, of voor Amsterdammers die hun eerste auto willen kopen. Uiteindelijk zal dit leiden tot minder parkeerplekken in de stad, te beginnen op de gammele grachten.

Op deze manier krijgen we meer straten zonder parkeerplaatsen. Wie een indruk wil krijgen van deze autoluwe stad van de toekomst, zou eens kunnen kijken in de Frans Halsbuurt in De Pijp. Daar zijn auto’s uit het straatbeeld verdwenen, die staan in de nieuwe parkeergarage.

De gemeente gaat ook oude, vervuilende voertuigen weren. Vanaf 1 november mogen dieselauto’s en bestelbusjes van voor 2006 het gebied binnen de A10 niet meer in.

De trek uit de stad

Het is de merkwaardige tegenstrijdigheid van Amsterdam en andere grote steden: ze trekken mensen aan en stoten ze af. De stad groeit, maar toch vertrekken er meer Amsterdammers dan ooit. De bevolkingsgroei is te danken aan immigratie, met name uit India, Amerika, Engeland, Duitsland en Italië – niet het type asielimmigratie waarover premier Mark Rutte dit jaar een nationaal debat wil voeren. Binnen Nederland verhuizen meer Amsterdammers naar een plek buiten de stad dan andersom.

Kort gezegd: expats komen, gezinnen gaan.

De gevolgen van deze trend zullen dit jaar zichtbaar zijn. De bevolking verandert. Het aantal alleenstaanden groeit, het aantal kinderen op de basisschool krimpt. De Engelse taal rukt op – in de horeca, maar ook op scholen. De stroom forenzen groeit.

Onder de vertrekkende Amsterdammers zitten veel docenten, verplegers en agenten, voor wie de stad te duur is. Het jaar 2020 zal hierdoor opnieuw in het teken staan van personeels­tekorten, vooral op de scholen.

Economie:

Goed en slecht nieuws over de Amsterdamse economie in 2020. Eerst het goede nieuws: de economie groeit nog. Het slechte nieuws: de problemen die de stad teisteren als gevolg van deze groei, blijven woekeren: personeelstekorten, hoge huizenprijzen, vertrek van gezinnen.

Volgens ING Economisch Bureau groeit de Amsterdamse economie dit jaar met ongeveer 2 procent. Een recessie is nog niet aan de orde, al hebben vorige economische depressies aangetoond dat die zelden accuraat voorspeld zijn.

Amsterdam presteert nog altijd beter dan heel Nederland, dat moet rekenen op een groei van 1,4 procent. Met dank aan de sterke zakelijke dienstverlening in de stad, die het beter doet dan de industrie en de landbouw, sectoren die hier nauwelijks nog vertegenwoordigd zijn.

Wel is duidelijk dat de grootste economische jubeljaren achter ons liggen. In 2019 kwam de Amsterdamse groei nog uit op 2,3 procent. Rico Luman van ING Economisch Bureau spreekt dat ook van een ‘gematigd’ economisch jaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden