PlusAchtergrond

Henny Vrienten over vastgoedmagnaat Maup Caransa: ‘Zijn leven staat voor de treurigheid van de jaren 30’

Henny Vrienten en Leopold Witte in de Jodenbuurt, waar Maup Caransa tijdens de oorlog woonde.  Beeld Nina Schollaardt
Henny Vrienten en Leopold Witte in de Jodenbuurt, waar Maup Caransa tijdens de oorlog woonde.Beeld Nina Schollaardt

Ruim een decennium na zijn dood krijgt de kleurrijke Amsterdamse vastgoedmagnaat Maup Caransa een eigen musical, met daarin oorlogsleed, zijn ontvoering én zijn zakelijke succes. ‘Dit gaat over opgekropt leed.’

Als klein jochie uit een straatarm Portugees-Joods gezin stond Maup Caransa (1916-2009) vaak met zijn neus gedrukt tegen het raam van het Doelenhotel, vol bewondering voor het zilverwerk, de kroonluchters en het mooie tapijt van dit paleis vlakbij waar hij was geboren. Het zoontje van de kolenboer werd steevast door de portier weggeschopt, want zo’n ongewassen kwajongen stoot clientèle af.

Veertig jaar later, toen hij al een behoorlijk kapitaal bij elkaar had gescharreld met zijn handel in legerdumpartikelen en zijn eerste vastgoedtransacties, nam Caransa wraak. Hij kocht het Doelenhotel.

Toen Henny Vrienten een paar jaar geleden werd gevraagd om de muziek te schrijven voor een musical over deze Amsterdamse tycoon, associeerde hij Caransa meteen met het Doelenhotel. “Ik kende Caransa als de man die op veel foto’s met The Beatles te zien is toen die in juni 1964 in het Doelenhotel logeerden. Aanvankelijk wist ik niet wat ik met zo’n slimme handelaar moest, tot ik het script van Leopold Witte en Geert Lageveen las,” vertelt de componist. “Het leven van Caransa staat voor de treurigheid van de jaren dertig, het oorlogsdrama en de wederopbouw. Het heeft een vrolijke kant, maar ook een diepere, wanhopige laag. Opgekropt leed, dat is heel dankbaar voor de muziek.”

Grote persoonlijkheid

De eerste plannen voor de musical De Koning van Amsterdam. Van straatschoffie tot multimiljonair stammen uit 2016 toen Inge Bos van Bos Theaterproducties samen met Lageveen en Witte een grote persoonlijkheid zocht om een musical aan op te hangen. Al snel kwamen zij uit bij Maup Caransa, de ‘winkelier in huizen’, zoals hij zichzelf noemde.

De première staat gepland voor oktober 2022 in Theater Amsterdam in de Houthavens. In eerste instantie mikt Bos op een serie van twaalf weken, maar met het aantrekken van regisseur Theu Boermans en decorontwerper Bernhard Hammer – medeverantwoordelijk voor het mega­succes van de musical Soldaat van Oranje – hoopt de producent natuurlijk wel op een ‘wegens succes verlengd’-scenario.

Daarvoor moet eerst aan een breed publiek duidelijk worden gemaakt dat Maup Caransa meer is dan de multimiljonair die in 1977 werd ontvoerd en die een aantal grote Amsterdamse hotels, waaronder het American en het Amstel Hotel, en het halve Rembrandtplein in bezit had.

Ontvoering

“Tijdens zijn ontvoering heeft Caransa vijf dagen opgesloten gezeten en is hij in gedachten teruggeworpen naar de oorlog,” vertelt Witte. “Hij had zich al vroeg uit het Joodse milieu teruggetrokken en had mede daarom de oorlog overleefd. Dat heeft aan hem geknaagd. Eigenlijk heeft hij er met zijn succesvolle zakenleven, met als symbolisch hoogtepunt de bouw van het Caransa Hotel, voor gezorgd dat de naam Caransa, ondanks het uitroeien van zijn hele familie, is blijven bestaan.”

Vooral het oorlogsaspect maakt de voorstelling voor Vrienten relevant. “Daarbij hoort ook de dubieuze rol van de Amsterdamse overheid. Ze hebben het de Duitsers wel heel makkelijk gemaakt.” Witte: “In het Stadsarchief vonden wij een briefje van een ambtenaar die het steunverzoek van de vader van Caransa afwees met de woorden ‘Dit soort mensen vindt altijd wel geld.’ Toen Amsterdam in de jaren zestig richting de polders wilde uitbreiden, had Caransa al alle grond van de boeren opgekocht, zodat de gemeente bij hem moest zijn. Dat heeft hem aardig wat geld opgeleverd. En een goed gevoel.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden