PlusTen Slotte

Henk Ras (1940-2020): vol liefde voor historisch Noord

Toen Henk Ras in 1968 naar Noord verhuisde werd hij voor gek verklaard. Maar de psychiater bleef en ontpopte zich tot de stuwende kracht achter het historische Museum Amsterdam Noord.

Henk Ras in 2011.Beeld Bart Koetsier

In Noord woonden al mensen, tweehonderd jaar voordat de eerste vissershutjes aan de overkant van het IJ ontstonden. Henk Ras vertelde het graag en vaak. Hij was dan ook de stuwende kracht achter het historische Museum Amsterdam Noord en gangmaker van het platform Museum om de Hoek. Op 17 juni overleed hij, 80 jaar oud. Hij is vanwege corona in kleine kring gecremeerd.

Ras groeide op in Bos en Lommer. Na zijn studie vestigde hij zich als psychiater in Amsterdam-West. In 1968 verplaatste hij zijn praktijk en woonstee naar Noord. Hij werd voor gek verklaard.

“In die tijd was verhuizen naar Noord beneden je stand,” zegt Frida Badoux, bestuurslid van het museum. “Maar dat was typisch Henk: hij wilde juist daar zijn waar iets te be­leven viel.”

Museum De Noord

Na zijn pensioen in 2005 kon hij zich helemaal uitleven in zijn liefde voor het stadsdeel. Zijn buurman op de Buiksloterdijk had in zijn tuin een zeventiende-eeuwse kruik opgegraven, het startsein voor Ras om Noord historisch definitief op de kaart te zetten.

In 2009 opende het museum, toen nog Museum De Noord genoemd, in een oud badhuis in de Zamenhofstraat aan de rand van Vogeldorp, met de baardmankruik als belangrijkste pronkstuk.

Een groot commercieel succes werd het museum niet. In een interview in Het Parool vertelde hij enkele jaren na de opening, toen het museum door financiële problemen dreigde te moeten sluiten, dat zeventig procent van de bezoekers kwam omdat ze vroeger in het badhuis hadden gedoucht.

Een grote eigen collectie had het museum dan ook niet, en het ontwikkelde zich meer tot cultureel centrum met exposities van lokale kunstenaars, film- en debatavonden en het vertrekpunt voor fietstochten.

Badoux: “Hij was een vrij aanwezige, een beetje een dictatoriale man. Hij kon echt met zijn vuist op tafel slaan: ‘Het gebeurt zoals ík het zeg.’ Sommige vrijwilligers schrokken dan, maar ik kon er goed mee omgaan. In negen van de tien gevallen had hij ook gelijk, en hij was tenslotte de oprichter.”

Vierduizend boeken

Ras was gescheiden en had een volwassen zoon en dochter. Op latere leeftijd ontmoette hij Eveline Baan, dochter van de befaamde psychiater Pieter Baan. Acht jaar geleden trouwden ze. Baan: “Ik heb zo ontzettend geboft met hem. Hij had hart voor alles wat hij deed.”

Hij nam afscheid van het museum en zijn geliefde Noord en verhuisde naar de woning van Baan, achter het Concertgebouw. Zijn vierduizend boeken nam hij mee. Baan: “Minstens. Toen hij was geïnstalleerd, woonden we in een boekenkast met tuin.”

Daar dook hij met nieuw enthousiasme in de geschiedenis van Zuid en organiseerde wandelingen, filmavonden en lezingen.

Eind maart werd alvleesklierkanker bij hem geconstateerd. Baan: “Tot zijn dood bleef hij geestig en licht. Hij aanvaardde zijn dood en heeft geen enkele keer geklaagd. Ik vind dat geweldig knap.”

Badoux: “Tijdens zijn crematie werden foto’s van hem getoond. Op de laatste stond hij in badjas, dansend door het huis van zijn geliefde Eve­line.”

Tijdens haar toespraak vloekte Baan zes, zeven keer hartgrondig. Baan: “Ik had zo graag tien jaar langer met die man willen leven. Dus ik heb gevloekt in de kerk. Ik dacht, die gelegenheid laat ik me niet ontnemen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden