PlusReportage

Hebben examens zin na zo’n schooljaar? Leerlingen hebben hun twijfels

Voor eindexamenleerlingen is de spanning en onzekerheid dit jaar groter dan ooit: zijn ze er wel klaar voor en hoe zal de toekomst eruitzien? De directeur van het Marcanti College in West vraagt zich af: moeten de eindexamens dit jaar niet worden geschrapt?

Examen in de sportzaal van het Marcanti College aan de Jan van Galenstraat. Beeld Eva Plevier
Examen in de sportzaal van het Marcanti College aan de Jan van Galenstraat.Beeld Eva Plevier

Het is bijna verdacht stil in het lokaal waar de leerlingen van 5 havo op deze koude dinsdagochtend zitten te werken. Geen docent te bekennen en toch liggen de boeken op alle tafels open, worden aantekeningen nog eens na­gekeken en mogelijke toetsvragen samen doorgesproken.

Wie weet welke sociale gevolgen de wetenschappelijke revolutie had voor de samen­leving? “Sowieso wordt dat een vraag,” roept ­Riham (16). Zij en een groepje klasgenoten zijn vanochtend op eigen initiatief extra vroeg naar school gekomen om zich voor te bereiden op de schoolexamens geschiedenis en biologie, die ze later vandaag hebben.

De schoolexamens van de havisten en vmbo’ers van het Marcanti College werden af­gelopen week afgenomen in de gymzalen van de school, waar de tafels op voldoende afstand van elkaar kunnen staan.

Zoals op de meeste middelbare scholen ­mogen ook op het Marcanti College deze ­weken – naast een klein groepje noodopvang – alleen de examenklassen naar school komen voor lessen en schoolexamens. Op het Marcanti zijn dat de leerlingen uit 4 vmbo en 5 havo, bij ­elkaar toch nog zo’n 200 van de bijna 500 leerlingen die de school telt.

Havisten Riham (16), Elina (16) en Fikria (18) zijn blij dat ze mogen komen, maar maken zich ook zorgen. Bijvoorbeeld over het school­examen van straks, want hoe zit het nou met die wetenschappelijke revolutie? Ze maken zich echter ook zorgen over de komende maanden en jaren. Want wat nu als ze tijdens de lockdowns te veel achterstand hebben opgelopen? Heeft het wel zin om volgend jaar te gaan studeren als al het onderwijs misschien nog online moet plaatsvinden? En gaan de centrale eindexamens eigenlijk wel door?

Spannende periode

“Ik weet gewoon dat ik met bedrijfseconomie een achterstand heb opgelopen,” zegt Riham. “Als ik daar een studie in wil gaan doen, weet ik nu al dat ik dat niet ga halen.” Misschien is het slimmer om eerst een tussenjaar te doen en te gaan werken, denkt Fikria. “Studeren is duur en bij online lessen leer je ­bijna niks. Ik weet ook nog niet wat ik wil gaan doen. Hoe kom ik daarachter als er geen open dagen zijn?”

Riham is blij dat ze rondom de schoolexamens op school kunnen zitten om te leren. “Hier kan ik me beter concentreren dan thuis. Ik ben de docenten ook dankbaar, want die doen echt hun best om ons te motiveren.”

De volgende grote horde die moet worden genomen, de centrale eindexamens, zorgt voor veel stress bij de leerlingen. “Wanneer horen we of die doorgaan?” vraagt Elina. “Ze moeten de normering versoepelen, anders is het niet ­eerlijk.”

Steven Tan (44), directeur van het Marcanti College, begrijpt de zorgen van de eindexamenleerlingen wel. Let wel, dergelijke stress hoort er ook gewoon bij in een examenjaar, zegt hij. “Maar ik kan me voorstellen dat ze dit moeilijk vinden. Door corona zitten ze al bijna een jaar in onzekerheid, in wat toch al een spannende ­periode is in hun leven.”

Regionale verschillen

Als het aan Tan ligt, gaat het centraal eind­examen dit jaar niet door. “Onze leerlingen hebben er nu veel meer aan als we de rest van het jaar besteden aan het behandelen van zoveel mogelijk lesstof en het leren van vaardigheden die ze bij een vervolgstudie nodig hebben, in plaats van het trainen van een kunstje, dat zo’n toets toch een beetje is. En hoeveel waarde heeft een landelijk eindexamen als er door corona ­regionaal zulke verschillen zijn ontstaan?”

Gewoon lesgeven tot aan de zomer dus en misschien ook nog tijdens de vakantie. Tan: “Dan beginnen ze zo goed mogelijk aan hun vervolgopleiding. Dat vraagt ook vertrouwen en coulance van de mbo’s, hbo’s en universiteiten. Wij weten precies wat we verwachten van een ­havoleerling. Als iemand daar niet aan voldoet, dan laten we hem echt niet doorstromen.”

Door de opgelopen achterstanden is de kans groot dat dit jaar meer leerlingen blijven zitten dan anders, denkt Tan. “Dat is de realiteit en ik denk dat je daar transparant over moet zijn. Maar eerlijk gezegd maar ik me over de kennisoverdracht nog het minste zorgen. Normaal sturen kinderen elkaar op sociaal gebied bij als ze samen op school zijn, dat mis je nu. Juist die zachte kant van het onderwijs, daar zullen we straks een inhaalslag moeten maken.”

Om de leerlingen zo veel mogelijk bij de les te houden voert het Marcanti College tijdens de tweede lockdown een streng aanwezigheids­beleid. Wie niet bij de online les aanwezig is of de camera niet aan heeft staan, wordt diezelfde dag nog gebeld door de mentor.

“Dat hebben we geleerd tijdens de eerste lockdown,” zegt wiskundedocent Emel Goker (47). Ze geeft les aan de vmbo-eindexamenklassen en is mentor. “Als een leerling er niet bij is of ik kan hem of haar niet zien, dan bel ik de ouders op. Zo’n leerling moet de volgende dag dan naar school komen en vanaf hier zijn online les volgen. Dat vinden ze vaak niet leuk,” lacht Goker, “maar als je daar vanaf het begin strikt in bent, dan werkt het goed.”

Vervolgstudie

Geschiedenisdocente Fadoua Ekadioin (39) houdt als coördinator de vmbo basis/kader-eindexamenklassen in de gaten. “Vorig jaar raakten ze sneller uit beeld, zeker toen ze hoorden dat er geen centraal eindexamen kwam,” zegt Ekadioin. “Dit jaar gaan de lessen en schoolexamens in ieder geval door, dat geeft meer motivatie.”

Voor de huidige lichting laatstejaars vmbo’ers is het moeilijk om een vervolgstudie te kiezen, merkt ze. “De leerlingen die al weten dat ze ­kapper of schoonheidsspecialiste willen worden, hebben zich al ingeschreven. Maar voor wie het nog niet weet, is het moeilijk kiezen ­tussen de online open dagen.”

De eindexamenleerlingen van vorig jaar ­komen soms even buurten, zegt Ekadioin. “Die zijn tijdens corona aan een mbo-opleiding ­begonnen. Ze zeggen: ‘Weet je, ik zit gewoon de hele dag thuis. Als ik geluk heb, mag ik één keer per week naar mijn opleiding komen. Het voelt net als een LOI-cursus, juf.’ Zo missen zij toch ­helemaal de ervaring van leuk studeren en ­nieuwe mensen ontmoeten? Mijn hart gaat uit naar hen, hoor.”

Flexibele eindexamens

Alle middelbareschool­leerlingen maken in de ­bovenbouw een aantal toetsen en opdrachten die meetellen voor het eindcijfer van hun diploma. De invulling van deze schoolexamens is per school verschillend.

Het centraal eindexamen, dat in het laatste schooljaar wordt afgenomen, is voor ­iedereen hetzelfde. Het ­gemiddelde van de twee bepaalt het eindcijfer op het diploma.

Leerlingen krijgen dit jaar meer tijd om de centrale eindexamens te maken. De toetsen, die vanaf 17 mei beginnen, worden dit jaar verspreid over twee periodes in plaats van één. Die tweede periode is normaal alleen bedoeld voor herkansingen.

Ook krijgen de leerlingen een extra herkansings­mogelijkheid. Zo moet worden voorkomen dat leerlingen die ziek zijn of in quarantaine zitten, een examen missen.

Leerlingen kunnen er ook zelf voor kiezen een of meerdere vakken te verplaatsen naar het tweede tijdvak, om zo meer voorbereidingstijd te hebben. Vorig jaar werden de eindexamens in verband met de coronacrisis helemaal geschrapt. Of dat dit jaar ook een optie is, is nog niet duidelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden