Plus

Havendiners veranderen vluchtelingen van nummers in mensen

Stichting Havendiners organiseert wekelijks een diner om vluchtelingen en Amsterdammers samen aan tafel te krijgen. 'Ze veranderen van nummers in mensen.'

Elke maandagavond wordt een Midden-Oosters diner gekookt in het voormalige Haarlemmermeerstation in Zuid. Beeld Dingena Mol

Tienermeisjes schieten een oude bus in en rennen door naar de achterste stoelen. Ze verzekeren zich alvast van de beste plek in aanloop naar een schoolreisje - al is dat van vanavond net wat maatschappelijker ­georiënteerd dan een bezoek aan de Efteling. ­Deze groep, die ­bestaat uit verschillende jaarlagen van het Montessori ­Lyceum, maakt zich op voor een Havendiner: een diner voor vluchtelingen en Amsterdammers, gesponsord door bedrijven.

Marinus Pannevis (69), gepensioneerd advocaat bij DLA Piper, wilde in 2015 iets doen voor de vluchtelingen uit de noodopvang in het voormalige huis van bewaring in de Havenstraat. "Ik liep de noodopvang binnen en vroeg wie er de baas was, en of die het leuk zou vinden als de Zuidas wekelijks een diner voor vluchtelingen zou organiseren."

Sindsdien komt elke maandagavond in het oude Haarlemmermeerstation een Midden-Oosterse maaltijd op ­tafel voor zestig à tachtig vluchtelingen en twintig ­Amsterdamse medewerkers van het donerende bedrijf, of scholieren. Binnenkort vindt het 150ste Havendiner plaats. Een grote groep Syrische en Nederlandse ­vrijwilligers helpt bij de organisatie.

Leerlingen Lotte van der Grinten en Suze ter Welle ­(beiden 17) zitten naast de Syrische Ibrahim Zeino (27), die wat ongeduldig rondkijkt. Zeino: "Ik wil eten. Ik hoop dat het vanavond Syrisch is, dat wisselt per week."

Beeld Dingena Mol

Er komt pittige rijst op tafel - voor Zeino te pittig. Een van de Eritrese kinderen naast Zeino, ­Mohamed (8), zit ­samen met zijn zus aan tafel. Hij wil niets van de linzen en aardappels weten, alleen het kruidige stoofvlees vindt hij lekker. Vlak nadat hij van het vlees heeft geproefd, springen hij en de andere kinderen van ­tafel om handjeklap te doen. De scholieren doen vrolijk mee.

Campinggevoel
Eerder op de avond kregen zij een rondleiding door het azc aan de Willinklaan. Scholier Jiske Walstra (15): "Je hoort er veel over. Ik kom zelf niet met vluchtelingen in contact, daarom wilde ik vanavond graag mee."

In het gemeenschappelijke gebouw van het azc, waar vroeger de Academie voor Lichamelijke Opvoeding zat, zijn een muziekruimte, een kinderspeelplaats en een ­café ingericht waar huisgemaakte Syrische thee en taart worden geserveerd. In de grote binnentuin hangen groepjes jongens tussen de containers. Elke container is verdeeld in vier units, in elke unit wonen acht vluchtelingen.

De Eritrese Edward Lele (20) laat zijn kamer in een van de containers zien. Er staan twee bedden en een metalen kast; hij slaapt er met zijn buurman, die vissticks zit te eten in de keuken met een gasfornuis en een kleine koelkast en wat verward ­reageert op de komst van tientallen scholieren.

Beeld Dingena Mol
Beeld Dingena Mol

Van der Grinten: "Interessant om eens te zien hoe de vluchtelingen écht leven. Ik kreeg een beetje een campinggevoel: niet heel erg, maar ik zou er niet voor lange tijd willen wonen." Dat is wat Pannevis beoogde met de Havendiners. "In één avond veranderen de vluchtelingen van nummers in mensen."

Manar Merza (19), vluchteling uit Iran, zit naast drie vrouwen uit het azc. Terwijl ze elkaar de schalen met koolsalade en rijst doorgeven, zijn ze druk met elkaar in ­gesprek - deels in het Farsi, deels in het Engels. "Het is fijn om ­je situatie met elkaar te ­bespreken, hoe zij het in het azc ­vinden," zegt Merza later. "Ik ken nog ­niemand hier, op ­deze avonden kan ik makkelijker mensen ont­moeten."

Shakespeare
Terwijl Zeino, Van der Grinten en Ter Welle op het toetje wachten, maken ze selfies en praten ze over hun opleiding. In Syrië studeerde Zeino Engelse literatuur, hij interesseerde zich vooral voor Shakespeare en wil vertaler ­worden. "Ook van het Nederlands naar het Arabisch, dus die taallessen moet ik wel gaan volgen, al vind ik ze soms saai."

Ineens snellen Zeino en de twee scholieren naar het zaaltje vanwaaruit traditionele ­Syrische ­muziek klinkt. Het zijn dezelfde klanken als in de bus naar het diner toe, maar dan veel harder. Vluchtelingen en scholieren staan arm in arm en bewegen zich dansend door de ruimte, terwijl ze steeds sneller een soort tradionele ­Syrische dans doen.

Beeld Dingena Mol

Derbas Rafaat (50), vluchteling uit ­Syrië, staat aan de kant en kijkt toe. Hij heeft vanavond vier van zijn tien kinderen meegenomen. De tweeling Rezak en Fatta (11), Alim (9) en Khadija (3), de vrolijke Benjamin van het gezin. Rezak: "We gaan hier elke week naartoe. Soms gaan mama of de andere zusjes ook mee, maar niet altijd omdat het ­anders te druk wordt. Met papa en mama erbij zijn we met z'n twaalven; meer dan een voetbalteam!"

Heftig
Als het aan Pannevis ligt, blijven de Havendiners ­bestaan om Amsterdammers en vluchtelingen ­met elkaar in contact te brengen. "Stel, wij zouden moeten vluchten naar Damascus. Je spreekt de taal niet, snapt niets van de samenleving daar. Dan ben je blij als je mensen ontmoet die je op weg kunnen helpen."

De laatste tijd is het werven van sponsors moeilijker geworden, zegt hij, omdat vluchtelingen niet meer elke week in het nieuws zijn. "De emotie is er een beetje vanaf. Maar wij gaan door zolang de vrijwilligers graag blijven helpen en de ­bedrijven, scholieren en vluchtelingen samen aan tafel willen."

Scholieren Ghalyah Imani Kotot Putri (16) en Walstra staan in de hoek en aanschouwen de dansende menigte. "Heftig om te horen hoe zij hier leven," zegt Walstra. "Het is maar goed dat deze avonden georganiseerd worden. Zo leer je elkaar toch een beetje kennen."

Sponsors gezocht

Stichting Havenstraat verwelkomt graag nieuwe donateurs: bedrijven, instellingen en particulieren die een avond met vluchtelingen willen meemaken. De eerste vijftig Havendiners werden ­gesponsord door advocatenkantoren uit het netwerk van ­Marinus Pannevis, zoals Loyens & Loeff, De Brauw Blackstone Westbroek en Stibbe. Daarna hebben onder meer de gemeente en vastgoedbedrijf Vesteda gedoneerd en een delegatie medewerkers ­gestuurd om met de vluchtelingen te dineren.

Losse donaties zijn welkom, maar een eigen diner sponsoren kan ook. Pannevis: "We hebben één simpel motto: betalen en komen!" Een scholierendiner sponsoren kan ook, dan nemen zij de plek in van de werknemers van het donerende bedrijf. Meer ­informatie vind je op havendiners.nl.

Ook helpen
Mocht je niet de middelen hebben om een heel Havendiner te sponsoren, dan zijn er andere mogelijkheden om te helpen. Zo kun je een kamer in huis ter beschikking stellen via de organisatie Takecarebnb. Vluchtelingen kunnen dan een tijdje bij een Amsterdammer ­logeren in plaats van in het azc te verblijven.

Er zijn ook talloze initiatieven om vluchtelingen te helpen bij het leren van de Nederlandse taal, zoals stichting Amsterdams Buurvrouwen ­Contact. Daar kan iedereen, ook mannen dus, zich aanmelden om taalmaatje te worden.

Aisa (Amnesty International Studentgroup Amsterdam) organiseert regelmatig informele evenementen waarbij Amsterdammers vluchtelingen kunnen leren kennen, zoals storytellingavonden en lezingen.

Ook Vluchtelingenwerk organiseert ontmoetingsavonden, bijvoorbeeld tussen Amsterdamse ­ondernemers en vluchtelingen, om potentiële nieuwe werknemers te werven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden