PlusReportage

Hartverscheurende verhalen van ouders: ‘Eén prik was genoeg om mijn zoon uit het leven te steken’

Waka, de stille tocht zaterdagmiddag in Zuidoost, wil een einde maken aan zinloos geweld onder jongeren. Hartverscheurende verhalen van ouders die hun kind verloren, moeten bijdragen om de zwijg- en machocultuur te doorbreken.

 In Zuidoost is een stille tocht gelopen voor slachtoffers van zinloos geweld.  Beeld Joris van Gennip
In Zuidoost is een stille tocht gelopen voor slachtoffers van zinloos geweld.Beeld Joris van Gennip

“Eén prik was genoeg om mijn zoon Oscar uit het leven te steken,” zegt Duco Donk tegen ongeveer 150 toehoorders in het Nelson Mandelapark in Zuidoost. Het gebeurde in juni 2017, meer dan vier jaar geleden.

Op een huisfeest probeerde Oscar tussenbeide te komen bij een ruzie waarbij een vriend van hem was betrokken. Een messteek werd hem fataal. Oscar, opgegroeid in Zuidoost, werd 23 jaar. De 25-jarige dader Gianni L. kreeg 14 jaar celstraf.

Vader Donk schetste het oneindige verdriet dat de dood van zijn zoon veroorzaakte. Hij was twee jaar van de kaart. “Het is de ultieme angstdroom van elke ouder. Het is niet gelukt je kind te beschermen.” Na zijn toespraak speelde hij ‘Knocking on heaven’s door’ van Bob Dylan.

Rapper Bolle

Ook de moeder van Gondilio Lowland nam plaats op het podium. Lowland, die rapte onder de naam Bolle, overleed in 2018 op 19-jarige leeftijd als gevolg van een pistoolschot. Ze vertelde over haar diepe leed. De dader was 21 jaar en kreeg 12 jaar cel.

Om meer doden te voorkomen riep de moeder van Lowland andere ouders op om zich te bekommeren om hun kinderen. “Zeg je kind voordat-ie naar school of werk gaat dat je van ‘m houdt, en vraag ‘m bij thuiskomst hoe zijn dag was.” Jongeren riep ze op tot verdraagzaamheid. Ook zei ze dat het niet schaamtevol was om anderen om hulp te vragen.

Of die boodschap ook direct aankwam bij de mensen die het betreft, is moeilijk te zeggen. Te vrezen valt dat gewelddadige jongeren en ouders met opvoedkundige problemen niet de hoofdmoot van de toehoorders vormden.

Orville Breeveld, een van de organisatoren van de stille tocht of ‘waka’ in het Sranan, vertelde dat ook een Rotterdamse moeder zou spreken over haar overleden kind. Toen dat kort voor de bijeenkomst bekend werd, kreeg ze echter te maken met bedreigingen en zegde ze af.

Zwijgcultuur

Die vrees voor het delen van verhalen past in de zwijgcultuur die onderdeel vormt van het probleem. Uit vrees om als ‘snitch’ te boek te staan, weigeren nabestaanden geregeld medewerking met politie en justitie. Dat bemoeilijkt de opsporing en bestraffing en houdt het geweld in stand.

Een spreekster met een christelijke achtergrond wees ook op de machocultuur als oorzaak voor het geweld. “Je bent geen mietje als je bij een ruzie wegloopt.”

Sociale media, hebzucht en agressieve drillrap werden eveneens opgevoerd. Hoewel het aantal moorden in Amsterdam afneemt (52 in 2000 en 14 in 2020), lijkt het geweld in subgroepen juist heviger te worden.

Sprekers betrokken ook de gemeente bij de analyse. Zo vond de moeder van Lowland dat er meer wijkagenten moesten komen. De moeder van een zoon die in 1987 werd vermoord (‘hij zou drie dagen geleden 51 jaar zijn geworden’) memoreerde dat preventief fouilleren op vuur- en steekwapens wat haar betreft geen probleem was.

‘Burgermoeder’ Halsema

Gezeten naast stadsdeelbestuurder Tanja Jadnanansing (Zuidoost) hoorde burgemeester -en criminoloog- Femke Halsema het allemaal aan. De avond ervoor pleitte ze bij Nieuwsuur nog voor het aanpakken van de netwerken en geldstromen achter de cocaïnehandel, die ook bijdraagt aan de geweldsspiraal in de stad. In het Nelson Mandelapark was Halsema enkel toehoorder en ‘burgermoeder’, zo zei ze na afloop.

Halsema begreep de wens tot snelle verandering van de sprekers. Ze wees er echter op dat het tijd vergt om ingewikkelde problemen als de drillrap- en zwijgcultuur te veranderen. Ook het bestrijden van de drugshandel en alles wat daarmee samenhangt -zoals ze eerder dit jaar presenteerde in een masterplan-, is een project van de lange adem.

Wel prees Halsema het initiatief dat ouders openlijk spraken over hun overleden kinderen. “Dat is het begin van een emancipatiebeweging, dat is gunstig.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden