PlusTen slotte

Hans Hirschfeld (1950-2022): huisarts die dicht bij zijn patiënten stond

Oprechte interesse in zijn patiënten en een hekel aan bureaucratie: Hans Hirschfeld was een huisarts in hart en nieren.

Patrick Meershoek
Hans Hirschfeld Beeld privéarchief
Hans HirschfeldBeeld privéarchief

Voor zijn patiënten had hij heel veel over. Hans Hirschfeld was geen huisarts die de deur van de praktijk om vijf uur achter zich dichttrok, vertelt broer André. “Terminale patiënten kregen het 06-nummer van Hans. Ze konden hem bellen als het nodig was, desnoods midden in de nacht. Hans kon de gedachte niet verdragen dat een patiënt die soms al tientallen jaren bij hem in de praktijk kwam, uitgerekend in zijn laatste uren zou zijn aangewezen op een onbekende vervanger.”

Zijn grote betrokkenheid bij zijn patiënten kenmerkte Hirschfeld, aan wiens eigen leven op 8 januari tijdens een vakantie op La Gomera op 71-jarige leeftijd onverwacht een einde kwam. Afgelopen zondag werd in kleine kring afscheid genomen van de Amsterdammer die meer dan 35 jaar een huisartsenpraktijk dreef in Osdorp. Daar is hij nog niet vergeten, getuige ook het condoleanceregister dat zijn opvolgers vorige week hebben neergelegd voor de patiënten.

Voorstander van de intuïtie

“Er komen mensen voor naar de praktijk,” vertelt Clara Lindijer, die in 2016 samen met Hanna Bruynzeel het stokje overnam van Hirschfeld. “Hij was enorm populair vanwege zijn manier van dokteren. Ook de medische zorg hangt aan elkaar van protocollen, maar Hans was een voorstander van de intuïtie. Hij verplaatste zich in de patiënt en probeerde te achterhalen wat er niet pluis was, zoals hij dat noemde. Als opleider aan de VU heeft hij tientallen artsen in opleiding in die geest getraind.”

Hirschfeld groeide op in de Rivierenbuurt, in een gezin dat was getekend door de oorlog. “Mijn moeder was samen met haar eerste man ondergedoken,” vertelt broer André. “Bij een huiszoeking is hij uit de kast gestapt waarin ze verstopt zaten, om zich aan te geven. Zo wist hij mijn moeder te redden. Hij is in het kamp vermoord, mijn moeder is hertrouwd met mijn vader, een Joodse vluchteling uit Duitsland die de oorlog in Westerbork heeft doorgebracht.”

Aimabele wereldburger

De oorlogsjaren drukten een blijvend stempel op het gezin, maar Hirschfeld wist zich, in de woorden van zijn broer, te ontwikkelen tot een opgewekte en aimabele wereldburger. “Hans reisde de wereld over, hij was belezen, hij was goed in zijn werk. We gingen elke twee weken samen naar Ajax. Als het een leuke wedstrijd was, genoten we van het spel. Was het niks, dan waren we na twee uur weer helemaal bijgepraat. Die uitstapjes ga ik erg missen.”

Ook de narigheid waarmee een huisarts onvermijdelijk en veelvuldig te maken krijgt, torste Hirschfeld niet met zich mee. André: “Hij ging emotioneel niet gebukt onder het werk. Van een zorgverzekeraar die moeilijk deed, daar kreeg hij wel de kriebels van. Of van de verordening dat hij, om aan de kwaliteitseisen voor de praktijk te voldoen, geen pleisters mocht gebruiken die over de houdbaarheidsdatum heen waren. Daar kon hij zich ontzettend kwaad over maken.

Veel warmte en humor

Na zijn pensionering in 2016 ging Hirschfeld aan de slag als arts bij Expertisecentrum Euthanasie. Verpleegkundige Thea Ruis werkte geregeld met hem samen bij de begeleiding van patiënten in het land. “Hans was een echte huisarts: niks menselijks was hem vreemd. Een echte Amsterdammer ook, met veel warmte en humor. Waar we ook kwamen, er was nooit sprake van een afstand tussen arts en patiënt. Dat was echt een kwaliteit van hem.”

In de laatste jaren staken ook de Joodse wortels weer de kop op. Hirschfeld reisde als arts mee met het Auschwitz Comité tijdens het jaarlijkse bezoek van nabestaanden aan het vernietigingskamp. In oktober werden op zijn initiatief drie Stolpersteine geplaatst in het trottoir van de Vrijheidslaan ter nagedachtenis aan zijn in de oorlog weggevoerde grootouders Cosman en Jetje Engelander en zijn tante Marianne Hakker.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden