Halsema passeert raad en zet proef preventief fouilleren door

Oude afspraken en politieke weerstand ten spijt, zet burgemeester Halsema haar wens door om in Amsterdam te experimenteren met preventief fouilleren. ‘Mijn inzet is een proef, van dat voornemen wijk ik niet af. Als dit faalt, stoppen we ermee.’

Agenten controleren mensen bij een protest op het Museumplein. De politie mag binnenkort bij wijze van proef preventieve fouilleeracties gaan uitvoeren. Beeld ANP
Agenten controleren mensen bij een protest op het Museumplein. De politie mag binnenkort bij wijze van proef preventieve fouilleeracties gaan uitvoeren.Beeld ANP

Met die woorden komt er voorlopig een einde aan de vraag of preventieve fouilleeracties terugkeren in het arsenaal van de Amsterdamse politie. Ja, in de komende tijd zal het in vijf wijken in de stad mogelijk zijn dat politieagenten passanten staande houden en doorzoeken zonder redelijke verdenking.

Op verzoek van politiechef Frank Paauw heeft Halsema, vroeger een verklaard tegenstander van het middel, aangekondigd dat er op beperkte schaal en op maximaal drie dagen in een periode van vier weken, preventief gefouilleerd mag worden. Onafhankelijke waarnemers zijn welkom om vast te stellen dat de betrokken politiemensen niet etnisch profileren, beloofde Halsema.

Paauw en de burgemeester spreken liever van gerichte wapencontroles. Ze hopen dat het werkt tegen het groeiende aantal jongeren dat gewapend over straat gaat.

Risico op discriminatie

Een aantal progressieve partijen in de raad vindt het middel, ook na de aanpassingen van Halsema en Paauw, te ingrijpend en het risico op discriminatie niet waard. Ook de opbrengst van preventief fouilleren is volgens deze partijen niet groot genoeg om de inbreuk op de privacy van mensen te legitimeren. Bovendien was in het coalitieakkoord uit 2018 beloofd dat er in Amsterdam niet preventief gefouilleerd zou worden. Al met al waren er donderdag 25 zetels (GroenLinks, D66, Partij voor de Dieren, SP, Denk en Bij1) die zich tegen het plan keerden.

Toch zet burgemeester Halsema het experiment door. Dit is zeer uitzonderlijk, tegen de wens van de meerderheid van de gemeenteraad in. “Alles in overweging nemende zeg ik: vanuit mijn verantwoordelijkheid als voorzitter van de Driehoek (politie, gemeente en OM, red.) en gezien de ernst van de situatie waarvoor de stad is geplaatst, vind ik het noodzakelijk om het middel te onderzoeken en wil ik de proef doorgang laten vinden.”

VVD, JA21, PvdA, CDA en de Partij voor de Ouderen steunen het plan wel en willen kijken of de politiecontroles werken.

Historisch

Vanuit de gemeentewet en de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) heeft de burgemeester de bevoegdheid om bij belangrijke veiligheidskwesties buiten de raad om te gaan. Wel baalde Halsema ervan dat ze de meerderheid niet heeft weten te overtuigen. “We hebben de discussie met de raad willen afwachten in de hoop dat met het grote gebaar dat we gemaakt hebben een korte proef zou worden toegestaan. Mijn inzet was om het mogelijk te maken, daarvan wijk ik niet af.”

D66-fractievoorzitter Reinier van Dantzig wees erop dat het passeren van de raad in de recente geschiedenis slechts één keer eerder is voorgekomen, toen oud-burgemeester Van der Laan camerabeelden langer wilde opslaan dan de raad nodig vond.

Wanneer de wapencontroles beginnen, kon Halsema nog niet zeggen, dat hangt ook af van het afschalen van de coronaregels. Zodra de politie er ervaring mee heeft opgedaan, wil Halsema opnieuw in discussie met de raad: “Om te zien of dit voor Amsterdam een begaanbare weg is. Als dit faalt, stoppen we ermee.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden