PlusNieuws

Halsema leest studenten de les over burgerlijke ongehoorzaamheid

Studenten kwamen donderdag naar de gemeenteraad om te praten over de bezetting van het Binnengasthuis. Het mondde uit in een kleine lezing van burgemeester Femke Halsema.

David Hielkema
Tientallen studenten bezetten maandagmiddag een deel van het Binnengasthuis van de UvA. De ME werd rond 20.15 uur ingezet om het bezette pand te ontruimen. Beeld Dingena Mol
Tientallen studenten bezetten maandagmiddag een deel van het Binnengasthuis van de UvA. De ME werd rond 20.15 uur ingezet om het bezette pand te ontruimen.Beeld Dingena Mol

Donderdag kwamen zo’n tien studenten naar de Stopera om een debat over de bezetting van het Binnengasthuis te voeren. Carlos van Eck sprak de gemeenteraad en burgemeester Femke Halsema toe. “We zitten in een klimaatcrisis,” begon hij zijn betoog.

Tientallen studenten bezetten maandag een deel van het Binnengasthuis op de UvA. Ze eisen dat de universiteit de banden met Shell verbreekt en willen meer transparantie over samenwerkingen met de fossiele industrie. De bezetting werd nog dezelfde dag door politie en ME beëindigd, waarna de universiteit aangaf te betreuren dat dit nodig was.

Na uitleg van Van Eck waarom de studenten hier waren, wees hij erop dat de politie grof geweld had gebruikt, dat studenten werden geslagen met wapenstokken en dat polsen hardhandig werden omgedraaid. De UvA-student refereerde ook aan Amnesty International, die oordeelde dat deze actie onder burgerlijke ongehoorzaamheid valt. Waarmee Van Eck wilde zeggen: de politie had niet direct moeten ingrijpen.

Socioloog Kees Schuyt

Burgemeester Halsema wilde de motieven van de bezetting niet beoordelen, omdat dit in strijd is met het demonstratierecht. Ze verwees naar wethouder Zita Pels, die over de politieke keuzes rondom duurzaamheid gaat. Waarna Halsema de woorden herhaalde die al door de politie en UvA waren uitgesproken: de studenten betraden zonder toestemming een ruimte, de aangifte was daarom terecht, net zoals de ontruiming die erop volgde.

Over het politiegeweld heeft zij geen signalen gekregen, maar de burgemeester gaat nog navragen of er op de juiste wijze gebruik is gemaakt van de bevoegdheden. Waarna Halsema het niet kon laten om de aanwezige studenten een kleine geschiedenisles te geven. Ze haalde socioloog Kees Schuyt aan, die in de jaren zeventig een boek schreef over burgerlijke ongehoorzaamheid.

Halsema: “Burgerlijke ongehoorzaamheid betekent nog altijd het overtreden van de wet, alleen wordt dat gedaan omwille van het najagen van maatschappelijke verandering. Het effect kan zijn dat het gezag daar dan iets anders naar kijkt. Maar het betekent ook dat degenen die aan burgerlijke ongehoorzaamheid doen altijd beschikbaar zijn voor het gezag en gevolg geven aan de eisen van het gezag.”

Waarna ze nog refereerde aan de studenten die boos zijn vanwege de politie-inzet. “Bijvoorbeeld om aangehouden en naar het bureau gebracht te worden.”

Docenten en medewerkers UvA: ‘Dit was onnodig’

Niet alleen studenten, ook docenten en medewerkers van de UvA uiten hun ongenoegen over de manier waarop de bezetting van het Binnengasthuis maandag werd opgedoekt. Zo liet de ondernemingsraad (OR) van de faculteit geesteswetenschappen donderdag weten dat de ontruiming hen ‘zorgen baart’. Hoewel de meningen over de legitimiteit van bezetting als politiek drukmiddel binnen de OR verdeeld zijn, vindt het orgaan het inschakelen van de ME na 22.00 een ‘bot instrument dat heroverwogen dient te worden’.

Ook UvA Rethink, een actiegroep van zo’n 350 medewerkers, publiceerde een brief waarin de politie-inzet wordt veroordeeld. “De ontruiming was onnodig,” zegt Enzo Rossi, universitair hoofddocent politicologie. “Het gebouw was al sinds juli gesloten en werd nergens voor gebruikt.” Rossi vindt het hypocriet dat de universiteit zegt een open debat aan te willen gaan, maar protesten gewelddadig laat onderdrukken.

Ook andere actiegroepen van medewerkers, zoals Scientist Rebellion en Casual UvA, hebben van zich laten horen. Ze willen dat de UvA verantwoordelijkheid neemt voor de manier waarop ‘studenten zijn geslagen met wapenstokken en met knieën op de grond werden gehouden’. Dat deze politie-inzet een consequentie is van het overtreden van de wet, vindt Rossi geen valide argument. “Ja, bezetten is illegaal,” zegt hij. “Maar stel je voor dat protestbewegingen in het verleden alleen maar legaal toegestane acties zouden hebben uitgevoerd, dan zouden we niet zijn waar we nu zijn.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden