Amsterdam Bewaar

Grote restauratie Amstelhotel gaat van start

Het Amstelhotel
Het Amstelhotel © Floris Lok

Een jaar en een dag. Zo lang duurde het 150 jaar geleden om het Amstelhotel te bouwen. En zo lang duurt ook de restauratie, die donderdag van start gaat.

Waar zijn ze gebleven? Acht springende leeuwen, op elke hoek van het Amstelhotel. Ooit zaten ze prominent op de daklijst, en ooit zijn ze verdwenen. "Niemand weet waarom, of waar ze zijn gebleven," zegt hoteldirecteur Anita Bos van het InterContinental Amstel Amsterdam.

"Misschien vond iemand ze niet mooi, misschien zijn ze in de oorlog weggehaald." Over een jaar zijn ze terug, in het originele materiaal. "Ze horen bij het gebouw. Aan de hand van de foto's worden ze nu opnieuw gemaakt."

Het Amstel, het meest prominente hotel van Amsterdam, gaat vanaf donderdag in de steigers. Noem het geen renovatie, dan verbetert Bos het. "Het is echt een restauratie. We gaan de gevel en het dak terugbrengen in de stijl van de tijd dat het gebouw werd neergezet."

"We hebben jaren uitgetrokken om ons zo goed mogelijk voor te bereiden," zegt Bos. "Op een gegeven moment stond hier op het terras een mevrouw op een ladder, verf weg te krabben. Ze heeft wel vijftig verschillende kleuren gevonden. Ze heeft me de schilfers laten zien."

"We bepalen nu wat de oudste kleuren zijn, de originele kleuren dus. Die brengen we terug. Dat is anders lastig te achterhalen, want de originele foto's zijn allemaal zwart-wit."

Acht stappen maken de restaurators het komende jaar langs gevel en dak, elk seizoen twee totdat ze het hele gebouw rond zijn geweest.

De bouwvakkers beginnen aan de zuidkant, bij de Torontobrug, waar nu de eerste steigers worden neergezet. "Daar staat de meeste wind op, daar zijn façade en dak het meest aangetast."

Kunststof ornamenten
Alles wordt schoongemaakt en vernieuwd, tot de ramen toe. Maar ook alle gevelelementen, ornamenten en beelden, driehonderd in totaal. "Die zijn in de loop der jaren zo verweerd dat we ze niet meer kunnen restaureren."

Ze worden, nauwgezet gefotografeerd, met de hand in detail nagemaakt in hun oorspronkelijke materiaal, of dat nu steen, hout of koper is.

"We hadden ervoor kunnen kiezen om ze van kunststof te maken, dat gaat veel langer mee en is een stuk goedkoper. Goede kans dat niemand het had gezien, want de meeste ornamenten zitten hoog. Maar dat is niet hoe wij en de eigenaar met dit gebouw willen omgaan. Samuel Sarphati wilde Amsterdam 150 jaar geleden op de kaart zetten met dit gebouw, daar moeten wij met respect mee omgaan."

Overlast
Hoeveel geld er met de restauratie is gemoeid, houden hoteluitbater InterContinental en gebouweigenaar Katara Hospitality - onderdeel van een staatsinvesteerder uit Qatar - voor zich. "Maar het is een mooi bedrag," zegt Bos.

Om overlast zoveel mogelijk te beperken, worden alle bouwmaterialen over de Amstel aangevoerd. "En er wordt gebruikgemaakt van gereedschappen die zo min mogelijk overlast veroorzaken voor gasten en omwonenden."

Gevel en dak vormen nog maar de start van de restauratie. Na afloop van de werkzaamheden aan de buitenkant zal ook het interieur worden aangepakt en gaan zowel de kamers als de restaurants en de andere openbare ruimten in het nieuw. "Maar eerst dit goed afronden."

Slapen aan de Amstel

Tijdens alle voorbereiding voor de restauratie is zo veel materiaal opgedoken, dat het hotel er maar meteen zijn eigen museum van maakt, bij de lobby. Een modern museum, zegt hoteldirecteur Anita Bos, ook om aan te geven dat het hotel - 150 jaar geleden met stromend water en elektrisch licht tot in de garderobekasten - nog steeds modern is.

"We doen dat met virtualrealitybrillen. We hebben filmpjes gemaakt aan de hand van historische foto's van de ornamenten, het dak, het uitzicht, de suites en beelden van het hotel in de toekomst."

Morgen heeft het hotel zijn buren uitgenodigd voor een kijkje binnen. "Die zitten toch een jaar tegen steigers aan te kijken." Daarna is ook de rest van de stad welkom. "We willen er echt zijn voor de stad. Ik spreek mensen die hier dagelijks langs­fietsen, maar nooit binnenkomen. Eén van onze overburen woont hier al 27 jaar, maar was nog nooit binnen geweest."

Reden ook dat het hotel gedurende de verbouwing 150 Amsterdammers uitnodigt om achter het steigerdoek te komen overnachten.