PlusAchtergrond

Grootse plannen, nu het geld nog: gaat er eindelijk gebouwd worden naast Paradiso?

Na 142 jaar lijkt de strijd om kavel 10691, het stukje land naast Paradiso, eindelijk beslecht te zijn. Maandag werd bekend dat de concertzaal de eigenaar van het perceel wordt. De concertzaal heeft grote plannen met de extra ruimte; maar wie gaat die betalen?

Jesper Roele
Op het perceel naast Paradiso moet een nieuwe pand verrijzen waarin kantoren, technische faciliteiten, een garderobe en expositieruimte komen; zo komt er meer ruimte voor bezoekers in de concertzaal. Beeld Typex
Op het perceel naast Paradiso moet een nieuwe pand verrijzen waarin kantoren, technische faciliteiten, een garderobe en expositieruimte komen; zo komt er meer ruimte voor bezoekers in de concertzaal.Beeld Typex

Het is misschien wel het enige bouwperceel in Nederland met een eigen Twitteraccount: het landje naast Paradiso. Sinds de oplevering van het voormalige kerkgebouw in 1880 staat het stuk grond ernaast leeg. De kerk transformeerde na een kraak in 1967 tot een club, werd vervolgens door buurtbewoners van de sloop gered en groeide uit tot een van de beste concertzalen van Nederland. The Rolling Stones, Prince, Nirvana en Lady Gaga: bijna alle grootheden uit de muziekgeschiedenis stonden er in ruim 50 jaar op het podium.

Een ding bleef altijd hetzelfde: het terrein naast de poptempel – 698 vierkante meter groot – lag braak. Niet dat er geen plannen werden gemaakt voor dit zeldzame stukje vrijliggend bouwterrein in het centrum van de stad: een hotel, crèche, moestuin, dependance van het tegenovergelegen Barlaeus Gymnasium, een kas om eten te verbouwen; geen van de ideeën haalde het.

Het terrein is een kapitaal waard, maar niet onomstreden. In 2000 werd het perceel voor 1,9 miljoen euro aangekocht door vastgoedhandelaren Willem Endstra en zijn toenmalige zakenpartner Klaas Hummel. Eerstgenoemde werd enkele jaren later geliquideerd in opdracht van Willem Holleeder, waarna Hummel het stuk grond in 2006 losweekte van de erven van Endstra.

Connecties met Endstra

Hummel had grootse ideeën voor het terrein, maar stuitte op weerstand van de gemeente, omdat hij vanwege zijn connecties met Endstra niet door de Bibob-check heenkwam. Vervolgens gooide de kredietcrisis roet in het eten. Een plan uit 2018 voor de bouw van kantoren en vier appartementen haalde het uiteindelijk ook niet.

Toch stond er in 2019, na 139 jaar zonder bebouwing, ineens een huis op het perceel. Het Nail house, zoals het kunstwerk heet, bleek geplaatst door kunstenaar Leonard van Munster uit protest tegen het kunstbeleid van de gemeente; het staat er nog steeds.

Paradisodirecteur Geert van Itallie kondigde maandag in NRC aan de grond gekocht te hebben voor 3,5 miljoen euro. Het ‘borrelt van de ideeën’ voor het terrein, zei hij. De verworven grond moet namelijk een ‘essentiële’ rol gaan spelen in de grootschalige renovatie- en nieuwbouwplannen van Paradiso.

Op het gebied van geluiddichtheid, duurzaamheid en ruimte voor publieksstromen schiet het oude kerkgebouw namelijk flink tekort. Vorige maand werd al bekend dat Paradiso de voormalige ondergrondse fietsenstalling naast het poppodium waarschijnlijk bij het gebouw mag trekken. Een ondergrondse nachtclub wordt die niet, wel kan de ruimte dienen als doorgang om de overlast bij omwonenden van luidruchtige bezoekersstromen ’s nachts te verminderen.

30 miljoen euro

Van Itallie hoopt door de aankoop van de grond de muren van Paradiso niet te hoeven isoleren, een ingreep die ten koste zou gaan van de zaalruimte. In plaats daarvan zou hij een glazen ombouw om het pand willen plaatsen om geluidsoverlast te verminderen. Op het nieuwe perceel moet bovendien een nieuwe pand van vijf verdiepingen verrijzen waar Paradiso’s kantoren, technische faciliteiten, een garderobe en expositieruimte in komen; zo komt er meer ruimte voor bezoekers in de concertzaal zelf.

Aan ideeën dus geen gebrek, aan geld op dit moment nog wel. De kavel is voor 3,5 miljoen euro aangekocht en door hypotheekverstrekker Rabobank en verkoper Hummel aan Paradiso ‘gegund’, aldus marketingmanager Jurry Oortwijn. Een onderpand heeft Paradiso niet, de concertzaal wordt gehuurd van de gemeente en de kosten voor onderhoud en verbouwing komen voor rekening van de huurder, Paradiso dus. De kosten voor de renovatie, verbouwing en nieuwbouw op het perceel worden door Paradiso geschat op zo'n 30 miljoen euro.

Hoe dat bedrag precies opgehoest moet worden is nog niet duidelijk: de concertzaal wil donateurs werven, maar mikt ook op fondsen en een mogelijke bijdrage van de gemeente.

De Kunstraad, die de gemeente over kunstsubsidies adviseert, noemde Paradiso al enkele maanden geleden in de Culturele Investeringsrekening. Volgens de Kunstraad is Paradiso een ‘internationaal en lokaal (nacht)podium’ dat met ‘gebreken’ kampt. ‘Tegelijkertijd is aan weerszijden van het gebouw de mogelijkheid tot uitbreiding,’ aldus de Kunstraad. ‘Door zowel te verbouwen als te vergroten kan de poptempel ook op de lange termijn bijdragen aan het behoud van de hoogwaardige nacht- en popcultuur in Amsterdam.’

Geluidswal

Om op de kavel te mogen bouwen hoeft niet van het huidige bestemmingsplan afgeweken te worden. Er mag gebouwd worden tot een hoogte van 18,5 meter, dat is vergelijkbaar met omliggende panden. Een woordvoerder van wethouder Touria Meliani (Cultuur) laat weten bekend te zijn met de bouwplannen van Paradiso. “Maar we weten ook dat die nog uitgewerkt, getekend, begroot en gefinancierd moeten worden,” aldus de woordvoerder.

Tot die tijd wil Paradiso alvast tijdelijke kantoorruimte bouwen op het aangekochte stuk grond en daarmee ook ‘een geluidswal’ creëren om overlast voor de buren te verminderen. Het blauwe huisje hoeft daar voorlopig nog niet voor te wijken, aldus Oortwijn.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden