PlusAnalyse

Groot-Amsterdam raakt wel degelijk duizenden bedrijven kwijt in coronatijd

De coronacrisis heeft wel degelijk grote gevolgen voor de bedrijvigheid in groot-Amsterdam. Het aantal faillissementen mag dan historisch laag liggen, de hoeveelheid bedrijven die er zelf de stekker uittrekt, is fors gestegen. Ook worden er veel minder nieuwe ondernemingen gestart.

De Kalverstraat.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Dat blijkt uit cijfers over de eerste negen maanden van dit jaar die bedrijfsanalist Graydon op verzoek van Het Parool heeft opgesteld.

We zouden er middenin zitten, de golf coronafaillissementen. Na de eerste lockdown dit voorjaar zou de grote klap in het najaar vallen, als bedrijven na maanden van dalende omzetten en opgedroogde steun van overheid, verhuurders en leveranciers, aan schulden ten onder zouden gaan.

Maar het aantal bedrijven dat failliet gaat, is nog altijd historisch laag. In oktober gingen volgens het CBS in heel Nederland net 500 bedrijven failliet, een dieptepunt dat deze eeuw niet eerder is voorgekomen. De coronacrisis mag groot-Amsterdam zwaarder raken dan andere delen van het land, in de eerste negen maanden van dit jaar gingen er volgens Graydon in de hoofdstadregio slechts 542 bedrijven failliet, tegen 676 in dezelfde periode van 2019.

Uit een rondgang onder de banken door accountant PWC blijkt bovendien dat bij de afdelingen Bijzonder Beheer, die zich ontfermen over ondernemers met betalingsmoeilijkheden, nog altijd geen sprake is van een enorme stijging van het aantal klanten.

Bedrijfsopheffingen

Maar dat is maar een deel van het verhaal. Achter de faillissementscijfers blijkt een veel grotere groep ondernemers schuil te gaan die de stekker zelf uit het bedrijf trekt, nadat eerst alle zaken netjes zijn afgehandeld.

Het aantal bedrijfsopheffingen in de Amsterdamse regio steeg in de eerste negen maanden van dit jaar naar bijna 263.000, tegen ruim 245.000 in dezelfde periode vorig jaar. Het overgrote deel daarvan is eenmansbedrijf.

De toename van het aantal vrijwillige bedrijfsbeëindigingen is ook de belangrijkste verklaring voor het historisch lage aantal faillissementen - een bedrijf dat zichzelf opheft kan immers niet failliet gaan. “Sommige ondernemers kiezen er voor om zelf hun bedrijfsactiviteiten te beëindigen in plaats van het aan te laten komen op een faillissement,” zegt Gert van den Berg van Graydon.

“Vooral in de evenementenwereld, cultuursector en horeca is het aantal opheffingen hoog. Dat moet met corona hebben te maken. Maar ook in de zakelijke dienstverlening en adviesbureaus stoppen veel meer bedrijven: 28.000 tegen 13.000 vorig jaar. Dat zijn vaak eenpitters. Die krijgen minder opdrachten en hebben vaak geen recht op steunmaatregelen. ”

Ook de animo om nieuwe bedrijven te starten is onder druk van corona flink afgekoeld, alhoewel er tussen januari en oktober in de Amsterdamse regio nog altijd ruim 900.000 bedrijven zijn bijgekomen. Alleen waren dat volgens Graydon in dezelfde periode vorig jaar zo’n 60.000 ondernemingen méér.

Dat zorgt er per saldo voor dat in Amsterdam en omgeving dit jaar 641.000 bedrijven (nogmaals: voor het overgrote deel éénpitters) zijn bijgekomen, 11 procent minder dan in dezelfde periode vorig jaar.

Somber vooruitzicht

Die cijfers leveren een somber vooruitzicht op voor de nabije toekomst. Minder nieuwe bedrijven betekent immers minder nieuwe banen, terwijl die met de stijgende werkloosheid juist zo hard nodig zijn. Maar ook zal de afvlakkende bedrijvigheid het herstel van de zwaar getroffen regionale economie bemoeilijken.

“Het aantal opheffingen zal de komende tijd nog toenemen,” verwacht Van den Berg. “Sinds 2013 zijn heel veel bedrijven gestart. Die hebben niet allemaal bestaansrecht, zeker niet nu het minder gaat. En het aantal starters blijft in onzekere tijden altijd laag.”

Deskundigen denken bovendien dat een faillissementsgolf nog altijd onafwendbaar is. Volgens de peiling van accountant PWC zal in het eerste kwartaal van 2021 het aantal klanten bij de afdelingen Bijzonder Beheer groeien, in april gevolgd door een snelle toename van het aantal faillissementen. 

Analisten van ING (4500) of kredietverzekeraar Atradius (4200) houden nog altijd vast aan hun voorspelling dat er dit jaar meer bedrijven over de kop gaan dan de 3200 van 2019. ING voorspelt bovendien dat volgend jaar 6500 tot 10.000 ondernemers in faillissement raken.

Ruimhartige overheidssteun

Dat eerdere faillissementsvoorspellingen tot nu toe niet zijn uitgekomen, ligt volgens PWC vooral aan de ‘ruimhartige overheidssteun’ aan bedrijven. Twee op de vijf bedrijven trekt inmiddels steun en daarbij zijn de eenmansbedrijven niet eens meegerekend. 

Graydon doet geen voorspellingen over een aanstaande faillissementsgolf. “Dat hangt nauw samen met de duur van de overheidsmaatregelen,” zegt Van der Berg. “Door de steun worden bedrijven nog op de been gehouden. en er zijn al te veel bedrijven in Nederland, die de onderlinge concurrentie niet aankunnen.” Volgens analisten van Dunn & Bradstreet houdt overheidshulp 3800 zogeheten zombiebedrijven overeind, ondernemers die zonder de bijdrages direct zouden omvallen.

De Nederlandsche Bank waarschuwde vorige maand dat steunmaatregelen niet te snel moeten worden afgebouwd. De kosten van te vroeg stoppen, zijn volgens DNB-president Klaas Knot hoger dan de kosten van te lang doorgaan. DNB houdt er rekening mee dat niet voor eind volgend jaar vormen van overheidssteun moeten worden gestaakt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden