PlusAchtergrond

Groene ‘scheggen’ in gevaar door bouwwoede

Iedere Amsterdammer die de natuur in wil, staat dankzij de aangelegde ‘scheggen’ binnen tien minuten in het groen. Door de bouwwoede wordt echter fors geknabbeld aan die groenstroken.

Beeld Laura van der Bijl

Ze heten scheggen, maar worden ook vingervormig stadsmodel genoemd. De groenstroken lopen als spaken in een wiel de stad binnen. “Amsterdam heeft een traditie hoog te houden,” zegt landschapsarchitect Philomene van der Vliet van bureau Boom Landscape.

Een jaar lang heeft Boom met drie andere landschapsarchitecten, Flux Landscape Architecture, Karres en Brands en Lama landscape Architects bekeken hoe de door nieuwbouw bedreigde groenstructuur nieuw leven ingeblazen kan worden.

Vrijdag presenteerden zij hun bevindingen in architectuurcentrum Arcam. Door de bouw van 75.000 woningen dreigt het groen volgens Van der Vliet de komende tien jaar in het gedrang te komen, tenzij opnieuw in scheggen geïnvesteerd wordt.

Wolkenkrabbers

In het gebied rond Sloterdijk wordt de zogeheten Brettenscheg, aldus Van der Vliet, volgebouwd met woningen en bedrijfspanden. Ook bij Schiphol gaan heipalen de grond in en in het Westelijk Havengebied, direct aan de Brettenscheg, wordt de nieuwe woonwijk Haven-Stad aangelegd. En in de IJmeerscheg komen de wolkenkrabbers voor de Sluisbuurt.

Daar komt bij dat de groenstroken op dit moment het milieu niet helpen, maar belasten. “De bodem,” zegt Van der Vliet. “Daardoor komen koeien met de poten in het water terecht. Om dat te voorkomen, wordt het land droog gepolderd. Vervolgens verbrandt het veen doordat het in aanraking komt met zuurstof en komt CO2 vrij.” Ze bepleit in de scheggen te investeren, zodat ze weer CO2 opnemen en water bufferen.

“De hamvraag is of Amsterdam alleen gaat investeren in fietspaden en fietstunnels, of dat er ook geld gestoken wordt in versterking van scheggen.”

Duizend bomen

Amsterdam heeft de groene stroken te danken aan Berlijn. Die stad hield in 1910 een prijsvraag over de vraag hoe de natuur het centrum in getrokken kon worden. Steden waren in de negentiende eeuw omgevormd tot smerige industrieterreinen die smeekten om groen. Planologen uit de hele wereld dachten mee. In New York werd Central Park aangelegd, in Berlijn werden met radicale groenstroken verbindingen gemaakt.

In Amsterdam raakte stedenbouwkundige Cornelis van Eesteren begeesterd door de groene spaken van Gross-stadt Berlijn, toen hij bijna honderd jaar geleden werkte aan het Algemeen Uitbreidingsplan. Daarop werden vijftigduizend woningen gebouwd in wijken als Bos en Lommer met parklandschappen ertussen. Het resultaat is niet alleen maar gunstig. Volgens Time Magazine (november 2018) heeft Amsterdam 13 procent groen, waar grote internationale steden rond de 20 procent scoren.

De landschapsarchitecten hebben voor elke scheg een op maat gemaakt advies. Zo stellen ze voor in de Zaanse scheg, ooit getypeerd door waterlopen en duizend molens, 30 miljoen bomen te planten. In de IJmeerscheg zouden naar voorbeeld van de Markerwadden eilanden moeten worden aangelegd, om zo te komen tot een Venetiaanse archipel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden