Achtergrond

Groeiende weerstand tegen plannen voor bieb op de Zuidas

Plannen voor de nieuwe, moderne bibliotheek OBA Next op de Zuidas kampen met groeiende politieke weerstand. Waarom investeren in een rijke wijk, maar geen cadeaubon voor mantelzorgers?

Luchtfoto met overzicht van kantoorpanden op de Zuidas in Zuid. Beeld anp

De plannen zijn groots. De bibliotheek OBA Next op de Zuidas wordt hypermodern, vooral geschikt voor de volgende generatie. Daar kunnen de kinderen van Amsterdam games of films maken, vlogs produceren, met virtual reality werken. Ze hebben toegang tot digitale informatie die normaal achter slot en grendel zit.

En wellicht lenen ze een boek, veelal digitaal. “Het aantal boekenkasten zal relatief gering zijn,” zegt directeur Martin Berendse op zijn werkkamer op de bovenste verdieping van de centrale bibliotheek.

Aan de muur hangt een kaart van Amsterdam, met alle bibliotheken ingetekend. Op de Zuidas staat een grote stip: daar komt de tweede grootstedelijke bibliotheek OBA Next. Niet zo groot als die andere grootstedelijke vestiging op Oosterdokseiland, maar veel omvangrijker dan de 25 buurtbibliotheken in de stad.

De plannen zijn vergevorderd, de discussie leek beslecht. Tot het gemeentebestuur, inmiddels een paar weken geleden, met de Voorjaarsnota kwam, waarin de plannen staan voor de komende tijd.

Investeringen

Hierin valt te lezen dat Amsterdam de komende jaren tientallen miljoenen meer gaat uitgeven aan kunst en cultuur. Dit komt vooral door drie grote investeringen: de OBA Next op de Zuidas, een nieuw gebouw voor theater De Meervaart en de renovatie van het Amsterdam Museum.

Drie culturele stempels die het college wil drukken op de stad.

In dezelfde Voorjaarsnota staat ook dat de gemeente moet bezuinigen op zorg. De jeugdzorg kampt met grote tekorten en die nopen tot besparingen. Ook gaat de gemeente miljoenen korten op de mantelzorg: er zijn minder subsidies voor beschikbaar en Amsterdammers die vrijwillig zieke familieleden, vrienden of buren bijstaan, krijgen geen cadeaubon van twintig euro meer.

Voor veel raadsleden is dit een onverkwikkelijke combinatie; aan de ene kant komen er miljoenen bij voor een nieuwe, flitsende bibliotheek op de Zuidas en aan de andere kant gaan er miljoenen af voor de zorg.

En dus komen komende woensdag zeker vier voorstellen aan bod in de gemeenteraad om OBA Next op de Zuidas te schrappen.

Taallessen

BIJ1 wil liever een grote bibliotheek in de armere stadsdelen Nieuw-West of Zuidoost in plaats van op de Zuidas. Forum voor Democratie wil het geld gebruiken voor extra taallessen voor laaggeletterden en om een lastenverhoging voor sportverenigingen te schrappen.

Het meest ingrijpende voorstel komt van de voltallige oppositie: investeer niet in OBA Next en gebruik het geld voor de zorg.

“Het is een offer,” zegt Dorienke de Grave-Verkerk van VVD, de grootste oppositiepartij. “We zijn niet tegen OBA Next, maar het moet uit de lengte of uit de breedte komen.”

Volgens haar ‘zinkt er geen schip’ als de gemeente de nieuwe bibliotheek uitstelt. “We willen het geld voor de zorg niet weghalen bij handhaving of de opknapbeurt van bruggen en kades.”

In deze discussie heeft de investering in OBA Next ineens slechte public relations: De oppositie zet de bibliotheek tegenover bezuinigingen in de zorg.

Ook de plek ligt niet lekker. Niet de nieuwe Meervaart in Nieuw-West staat ter discussie, maar de bibliotheek op de Zuidas, de plek van kapitaalintensieve bedrijven en dure huizen.

Diederik Boomsma (CDA) vindt OBA Next ‘geen goed verhaal’. “De grond van de Zuidas is de duurste van Amsterdam. Een nieuwe bibliotheek op die plek is veel te duur. Laten we eerst de jeugdzorg op orde brengen.”

Ook binnen de coalitie rommelt het. Van de SP hoeft de bibliotheek er evenmin te komen, zegt raadslid Nicole Temmink. De linkse partijen in het college zijn vakkundig in de hoek gedrukt en moeten kleur bekennen. Houden zij stand als de oppositie hen onder de neus zal wrijven dat ze wél kiezen voor de miljonairswijk Zuidas, maar geen geld over hebben voor een simpele cadeaubon voor mantelzorgers?

Dwarsdoorsnede

PvdA, GroenLinks en SP zullen meer kiezers onder mantelzorgers hebben dan op de Zuidas. Temmink: “Het is niet fijn, maar we zullen toch tegen de motie van de oppositie stemmen. We zitten nu eenmaal in de coalitie.” Om het leed te verzachten heeft SP met PvdA een motie ingediend om meer cursusaanbod voor laaggeletterden op te nemen in de nieuwe bibliotheek.

Berendse wijst er op dat de raad nog niet zo heel lang geleden heeft ingestemd met een motie om op de Zuidas ruimte te maken voor maatschappelijke instellingen. De bibliotheek is zo’n maatschappelijke instelling. “Bij ons komt een dwarsdoorsnede van de Amsterdamse bevolking over de vloer. Je kunt ook een museum op de Zuidas neerzetten, maar dat is toch meer voor de elite.”

De Zuidas is wat hem betreft de meest geschikte plek in de stad voor de nieuwe bibliotheek. “De Zuidas groeit uit tot het tweede stadscentrum. Daar komt de Noord/Zuidlijn aan, daar ontstaat het grootste station na CS, daar komen woningen en daar zit de VU met alle wetenschappelijke informatie. De Zuidas wordt meer en meer een onderdeel van de stad en een nieuwe bibliotheek maakt het juist minder elitair.”

Woonwijk

Het gemeentebestuur houdt vast aan OBA Next. “De Zuidas wordt een echte woonwijk, met straks tienduizend woningen, die voorzieningen nodig heeft als scholen, jeugdcentra, sportvelden en ook een bibliotheek,” zegt wethouder Udo Kock

Het college heeft 1,6 miljard euro vrijgemaakt voor investeringen met het oog op de groei van de stad. OBA Next is daar één van. In OBA Next wordt vanaf 2025 jaarlijks maximaal vier miljoen geïnvesteerd, aldus Kock. “De tekorten in de zorg en jeugd spelen nu. Er gaat tot 2021 ruim 160 miljoen euro extra daar naartoe.”

OBA Next Beeld Laura van der Bijl, Het Parool
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden