Nieuws

Groei Schiphol wint van wooncrisis: ‘70.000 huizen kunnen niet worden gebouwd’

De wooncrisis bezweren met 175.000 nieuwe woningen in en om Amsterdam wás al een flinke uitdaging, maar bouwambassadeur Lex Brans zakt de moed in de schoenen nu het rijk niet de woningbouw maar Schiphol ruim baan geeft.

Amstelveen Kronenburg waar bijna 4800 woningen niet kunnen komen vanwege de vliegregels van Schiphol. Rechts de nieuwbouw van studentenwijk Uilenstede die in 2009 wel werd toegestaan.  Beeld Jean-Pierre Jans
Amstelveen Kronenburg waar bijna 4800 woningen niet kunnen komen vanwege de vliegregels van Schiphol. Rechts de nieuwbouw van studentenwijk Uilenstede die in 2009 wel werd toegestaan.Beeld Jean-Pierre Jans

Er zijn eenvoudigere banen dan die van Lex Brans. Als woonambassadeur van de provincie Noord-Holland, gemeente en regio Amsterdam is hij aangesteld om in 42 gemeenten zo’n 2000 woningbouwprojecten aan de gang te houden – nodig om het enorme huizentekort het hoofd te bieden.

Tot 2030 moeten er in Noord-Holland en Flevoland 230.000 woningen bijkomen, waarvan 175.000 in groot-Amsterdam. De obstakels zijn groot. Projecten lopen vooral vast op bezwaren van omwonenden en gemeenteraden die met extra eisen projecten bemoeilijken. En dan zijn er nog de externe tegenslagen, zoals het enorme tekort aan bouwvakkers en bouwmaterialen.

En nu merkt hij hoe ook de luchtvaartregels een steeds groter probleem vormen voor zijn missie: de vliegroutes, geluidszones en veiligheidsgebieden rondom de luchthaven en de jungle aan regels en wetten die daarmee samen­hangt. In zijn rol ziet Brans hoe dezelfde overheid die een einde wil maken aan de wooncrisis, de belangrijkste geluids- en veiligheidszones van Schiphol met hand en tand verdedigt, waarmee de bouw van die woningen onmogelijk wordt gemaakt. “Luchtveiligheid en theore­tische grootheden over geluid worden daarbij misbruikt om zaken tegen te houden.”

Tekenend voorbeeld is de Amstelveense kan­torenwijk Kronenburg, pal naast studentencampus Uilenstede, waar op korte termijn 2500 studentenwoningen moeten komen, 1580 langverblijfappartementen voor doorstudeerders en expats en 502 kamers in een studentenhotel. De Inspectie Leefmilieu en Transport (ILT), die behoort tot het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, heeft de gemeente Amstelveen voor de bestuursrechter gesleept, omdat die de woningbouw doorzet.

Akoestisch leefklimaat

De ILT baseert zich op voorschriften die voor­komen dat pal onder de vliegroutes van de luchthaven nieuwe huizen worden gebouwd, maar ook bepalingen die elders, in een gebied van 56 gemeenten en vier provincies, nieuwbouw bemoeilijken.

“De woningbouw loopt vast door een opeenstapeling van verschillende regels rond vliegtuiglawaai en veiligheid,” zegt Brans. “We rekenen erop dat daardoor van de 175.000 woningen die tot 2030 in de Metropoolregio Amsterdam nodig zijn, er 60.000 tot 70.000 niet kunnen worden gebouwd.”

Kronenburg is de veldslag die uitmaakt wie rondom Amsterdam de oorlog wint: woningbouw of luchtvaart. Terwijl volgens de bouw­ambassadeur juist vrede moet worden gesloten. “In plaats van kijken wat er mogelijk is, is het: strikt toepassen van regels, de werkelijkheid negeren en stuurs de eigen agenda volgen. De luchtvaartlobby lijkt buitengewoon machtiger dan de woningramp.”

De slag om Kronenburg

Hoog gras, vervallen beton, leegstaande kantoorkolossen, en dat in het hart van groot-Amsterdam, dat honderdduizenden huizen tekort komt. In Amstelveen Kronenburg woedt een gevecht dat de hele regio aangaat: winnen de vliegtuigen of woningen?

Daarnaast zorgt een recente wijziging in de Omgevingswet, de basis waarop bouwplannen worden beoordeeld, ervoor dat ook buiten de vlliegzones van Schiphol woningbouw bemoeilijkt wordt. Niet alleen wordt vlieglawaai nu zwaarder meegeteld dan voorheen, ook wordt geluidshinder uit verschillende bronnen – naast vliegen ook wegen, industrie en spoorlijnen – nu bij elkaar opgeteld. Zo is in de praktijk het ‘akoestisch leefklimaat’ in de hele Ams­terdamse regio en delen van Zuid-Holland en Utrecht ‘tamelijk slecht’ tot ‘zeer slecht’ geworden.

Ook ver van Schiphol

Het kabinet legde daarbij de bezwaren van 56 gemeenten en vier provincies rondom Schiphol naast zich neer. Volgens hun voorman, gedeputeerde Jeroen Olthof van Noord-Holland, gaat met de wijziging ‘de facto de hele regio rondom Schiphol op slot, met desastreuze gevolgen voor de woningbouwopgave’.

Olthof: “Ongeacht lokale omstandigheden wordt het hele gebied bij voorbaat als onleefbaar weggezet. Zonder hinder van vliegtuig­geluid te bagatelliseren, lijkt dit geen recht te doen aan de werkelijkheid.”

Volgens bouwambassadeur Brans zijn de gevolgen, die nu door het ministerie van Binnenlandse Zaken in kaart worden gebracht, enorm. “Redelijk hoog overvliegende vliegtuigen worden nu veel heftiger bijgeplust bij geluid van snelweg, spoorlijnen, de vuilverbranding en wat allemaal nog meer lawaai maakt. Dat kan betekenen dat ook ver weg van Schiphol vlieg­lawaai net de balans naar de verkeerde kant doet doorslaan.”

De nieuwe wijk Haven-Stad in Amsterdam loopt hierdoor deels gevaar, evenals de Nieuwe Kern bij Duivendrecht, zegt Brans. “Of de plannen rond station Nieuw-Vennep, nota bene een van de gebieden die extra geld krijgen van het rijk vanwege de Nationale Omgevingsvisie.” Maar ook honderden andere woningprojecten in een groot deel van de Randstad worden getroffen.

“Ik ben aangesteld om de woningbouw in Noord-Holland sneller van de grond te krijgen,” zegt de bouwambassadeur. “Maar ik ben al ongelooflijk trots als we niet vertrágen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden