PlusAchtergrond

Geweld tegen lhbtq in Oost: ‘Ik zou nooit hand in hand lopen in de Javastraat’

De eigenaren van Lola The Green Aardvark aarzelden eerst om de regenboogvlag op te hangen.Beeld Eva Plevier

De laatste maanden zijn er opmerkelijk vaak nieuwsberichten over geweld tegen lhbtq in Oost. Bewoners hijsen massaal de regenboogvlag uit solidariteit, maar of dat helpt? ‘Iedereen kijkt, dat is heel ­onprettig.’

Aan de Mauritskade, om de hoek van de Dappermarkt, zit sinds kort foodbar Lola The Green Aardvark. Niet alleen de tent met de vrolijkste naam in Oost, maar ook ‘the newest gay bar in Oost’. Het is een knusse zaak met een ­schitterend terras, helemaal rondom de drie buitenmuren, inclusief twee strandstoelen op de stoep. Een visitekaartje aan de rand van Oost, met een regenboogvlag aan de gevel.

Het is juist die regenboog die in Oost tot ­incidenten leidt. Afgelopen weekend nog werden eieren en vuurwerkbommen gegooid naar een balkon waaraan een regenboogvlag hing. Ironisch genoeg is de bewoner niet homoseksueel, maar een sympathisant. Sinds eind juli, vlak voor ­Pride, een balkon in Oost met een regenboogvlag tot twee keer toe met eieren werd bekogeld, hangen overal in het stadsdeel regenboogvlaggen uit het raam, als steunbetuiging.

Bij de opening van Lola The Green Aardvark, half maart, besloten de eigenaren dat het beter was om geen regenboogvlag aan de gevel te ­hangen. Mede-eigenaar Bertie Brands: “Met de Pride hebben we het alsnog gedaan, en die ­hebben we laten hangen. We willen ons ook niet verbergen.”

Ook mede-eigenaar John Sade heeft zich wel zorgen gemaakt. “Bang, bang… ja, bang. Je wilt toch ook veiligheid voor je klanten en ik heb geen zin in een vuurwerkbom. We zijn soldiers, maar het is niet niks.”

Brands: “Tot nu toe hebben we geen last gehad. Je ziet wel jochies hangen, en er is weleens gedoe met ballonnetjes, maar niet naar ons toe.”

Hangjongeren

Dit hoekje van Oost had nog maar enkele jaren geleden een slechte reputatie. Jarenlang waren er structureel problemen met hangjongeren. Op nieuwjaarsdag 2018 bevredigde een man zichzelf nog voor het raam van Thais restaurant Boi Boi in de Dapperstraat, terwijl hij de klanten ‘kankerjoden’ en ‘vieze kloteflikkers’ toeschreeuwde.

“Sindsdien is er weinig tot niets meer gebeurd,” zegt Richard Derks, de eigenaar van Boi Boi. “Al die incidenten hebben zoveel aandacht gehad, dat de politie veel vaker langs kwam rijden. Je ziet dat dat werkt.”

Hoe is het leven voor een lhbtq in Oost? Derks: “De meeste mensen bewegen mee. Homo’s weten waar ze zichzelf kunnen zijn en waar ze zich aanpassen. Ik zou nooit hand in hand lopen in de Javastraat, maar in de Beet­hovenstraat kan het prima.”

Hetero’s begrijpen niet hoe dat werkt, zegt Derks. “Omdat ze er geen last van hebben. Als een hetero met zijn vriendin hand in hand loopt, kijkt niemand om, maar als lhbtq voel je meteen heel veel ogen naar je kijken. Alles wat een hetero kan, zou een lhbtq ook moeten kunnen. Maar dat is echt niet zo. Dan krijg je problemen.”

Dat zegt ook Matthijs Woudenberg, docent maatschappijleer en al tien jaar wonend in de Indische Buurt, ‘de leukste buurt van Amsterdam’, al hoort er wel een handleiding bij. Woudenberg: “Je leert heel snel hoe je je in de publieke ruimte moet gedragen. Je leert snel dat je niet te uitbundig moet zijn. Als ik hand in hand ga ­lopen, lijk ik meteen een wandelend politiek statement. Iedereen kijkt naar je, dat is heel ­onprettig.”

Afscheid van een date

Het zijn basale dingen: op straat afscheid ­nemen van een date met een zoen, überhaupt affectie tonen in het openbaar. Woudenberg: “Dan kijk je meteen vanuit je ooghoeken: zie ik iets, ben ik veilig? Dat is een automatisme, dat zit erin.”

Hij heeft niet de indruk dat het in Oost de laatste jaren erger is geworden. “Je hoorde dit jaar iets te vaak over incidenten en dat greep me wel aan. Maar ik betwijfel of het hier vaker gebeurt dan in West.”

Roze in blauw, de politieafdeling die zich ­bezighoudt met geweld tegen lhbtq, bevestigt dat. “Het is voorbarig om te concluderen dat zulke incidenten vaker in Oost voorkomen,” zegt een politiewoordvoerder. “De incidenten vinden plaats in meerdere buurten in Amsterdam, ­alleen krijgen sommige incidenten in Oost meer aandacht.”

Woudenberg heeft nog wel een tip om als hetero­man te ervaren hoe het is om als in Oost te leven. “Loop gewoon eens hand in hand met een vriend door de Javastraat. Kijk wat er gebeurt, voel die ogen en dat oordeel, en kijk wat het met je doet.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden