PlusAchtergrond

Gevolgen coronacrisis voor scholieren zichtbaar: ‘Lijkt alsof we de sociale regels zijn vergeten’

Het kunstwerk van Wieke Berghuis. Beeld Wieke Berghuis
Het kunstwerk van Wieke Berghuis.Beeld Wieke Berghuis

Eerder ruzie, opgekropte emoties en problemen met socialisatie: de langetermijngevolgen van de coronamaatregelen op scholieren worden beetje bij beetje zichtbaar. Ook onderzoek onder Amsterdamse scholieren laat dat zien. ‘Door de stress word ik sneller boos.’

Raounak Khaddari

Wieke Berghuis (14) heeft een zwart lichaam getekend. Eromheen heeft ze een mondkapje en pleisters geplakt, een verpleegster getekend en een paarse hand met opgestoken middelvinger. “Omdat er veel haat is,” zegt Wieke, die in 3 gymnasium van het Spinoza Lyceum zit.

“Er is veel woede om de maatregelen, ik vind ze zelf ook niet altijd fijn. Corona heeft mij veranderd. Eerst was ik iemand die alles perfect wilde doen en echt haar best deed. Nu kan ik mezelf moeilijk motiveren voor school. Er gebeurt zoveel wat niet leuk is, soms weet ik niet wat ik met mijn emoties aan moet. Daarom is het lichaam op mijn kunstwerk ook zwart en zitten er twee bloederige scheuren in. Het is af en toe zoveel dat je als persoon uit elkaar knapt. Zo voelt het soms.”

Maatregelen van bovenaf

Wieke maakte het kunstwerk voor een onderzoek van Lianne Cremers, visueel antropoloog aan de Vrije Universiteit Amsterdam en Cato Janssen, naar de manier waarop beleid uitwerkt in de praktijk. Cremers betrekt zowel beleidsmakers als scholieren. “Er worden van bovenaf allemaal maatregelen bedacht: door het OMT, het ministerie, de GGD, de gemeente Amsterdam – allemaal partijen die invloed hebben gehad op hoe het coronabeleid op scholen eruit is komen te zien.”

Het maken van portretten door scholieren is onderdeel van het project. De opdracht: vat in één doek hoe jij en de wereld op de school eruitzagen tijdens de pandemie. De buitenkant staat voor wat er buiten de scholier gebeurde en de binnenkant moest zijn of haar eigen gevoelens en gedachten weergeven.

“Ik heb heel veel emoties getekend, omdat ik heel veel voelde aan het begin van de lockdown,” zegt Emin Güler (16). “Ik was boos, want ik wist niet hoe ik alles op school moest doen. Ik was ook blij omdat we geen toetsen hadden maar praktische opdrachten, maar ik heb ook veel stress. Ik zit in 4 havo en er vallen heel veel lessen uit. Hoe moet ik volgend jaar mijn eindexamen doen als ik zo weinig les heb gehad?”

Güler, die op het Lumion zit, valt het op dat ook de sfeer in de groepsapp is veranderd. “Eerst was er nooit iets aan de hand. Nu hoef je maar een klein dingetje verkeerd te doen en er is al oorlog in de app. Het lijkt alsof we de sociale regels zijn vergeten; iedereen heeft stress en wordt snel boos.” Zelf heeft de scholier het ook meegemaakt. “Ik kreeg heel snel ruzie door de stress. Dat werd zo erg dat ik met die jongen had afgesproken om het buiten uit te spreken. Gelukkig ging dat niet door.”

null Beeld Peter Gerritsen
Beeld Peter Gerritsen

Socialisatie en identiteit

Eerder werden de grote zorgen om de sociaal-emotionele ontwikkeling van scholieren al gedeeld door schooldirecteuren. Het viel hun op dat leerlingen eind november nog steeds onrustig waren en niet aan leren toekwamen, terwijl die fase doorgaans al voor de herfstvakantie is afgerond. De gevolgen van het gebrek aan interactie met leeftijdsgenoten worden nu zichtbaarder. Dat baart onderwijzers zorgen.

Dat ziet Cremers ook al naar voren komen in het onderzoek, ook al is dat nog in volle gang. Cremers: “Het gaat niet alleen meer om achterstand bij taal en rekenen. Met de derde golf zien we problemen rond socialisatie en identiteit de kop opsteken. Leerlingen zijn sociale regels vergeten en zijn het ontwend om in een groep te functioneren. Daardoor zijn er ook vaker ruzies en irritaties en zijn leerlingen heel erg met elkaar bezig: ze moeten elkaar nog ontdekken.”

Ook de 16-jarige Assia Manous moest zichzelf ‘herprogrammeren’ na elke schoolsluiting. “We zitten zoveel thuis, dat de band met mijn vriendinnen achteruit is gegaan.” Ze voelt zich vaak alleen als ze niet naar school mag. “Online met elkaar praten is toch anders. Elke keer dat vriendinnen en ik elkaar in het echt zien, is het een beetje awkward. We moeten elke keer opnieuw opstarten, dat is jammer en deze pandemie duurt ook lang. Ik vraag me af of ik niet spontaner was geweest als ik niet zolang thuis had gezeten.”

null Beeld Peter Gerritsen
Beeld Peter Gerritsen

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden