PlusTen slotte

Gerrit Korthals Altes (1939-2020) ambieerde nooit een plek op de bühne

Gerrit Korthals Altes.

De zakelijke rompslomp, daar had je Gerrit Korthals Altes voor. Dat zei hij zelf in ieder geval in 2000 in NRC, bij zijn afscheid als zakelijk leider van Toneelgroep Amsterdam. Als acteur trek je je sokken uit en hang je je overhemd op een knaapje, en de volgende dag hangt alles er weer, gewassen en gestreken. ‘Dat dat soort dingen goed geregeld zijn, is ook essentieel voor goed theater.’ Niet dat Korthals Altes veel acteerervaring had: slechts twee keer in zijn leven stond hij op het toneel, beide keren als figurant.

Dinsdag overleed Gerrit Kort Altes op tachtigjarige leeftijd. Hij was tussen 1967 en 2001 zakelijk leider van achtereenvolgens Toneelgroep Theater, het Publiekstheater en Toneelgroep Amsterdam. In de tweede helft van de jaren zestig was hij een van de wegbereiders van de Aktie Tomaat, de felle kritiek op ongeïnspireerd en elitair theater met achterhaalde regieopvattingen.

Samen met zijn vrienden Hans Croiset en Wilbert Blank, de ABC-groep, was Korthals Altes nog voordat er vanaf oktober 1969 met rotte tomaten werd gegooid naar toneel­gezelschappen met een traditioneel repertoire, een van de drijvende krachten achter het tijdschrift ­Teatraal, een van de voorlopers van Theatermaker en Theaterkrant.nl.

Zakelijk leider

Hoe inhoudelijk gedreven ook, Korthals Altes ambieerde nooit een plek op de bühne. Hij werd zakelijk leider, tot dan toe een redelijk onbekend fenomeen in de Nederlandse toneelwereld. ‘Ik zorg ervoor dat er geld, materiaal en mensen zijn die de artistiek leider nodig heeft om toneel te maken.’

Dat was in het begin soms onwennig, vertelde hij in de Volkskrant: ‘Niemand wist wat die baan inhield. Ik werd assistent van de administratrice, maar ik kon geen begroting maken. Ik heb nog een cursus boekhouden gevolgd bij Schoevers.’

Met regisseur Gerardjan Rijnders stond hij in 1987 aan de basis van Toneelgroep Amsterdam. Rijnders: “Gerrit had daar al veel ervaring in, onder meer bij Toneelgroep Theater in Arnhem. En ik wist helemaal niets van boekhouden. Hij zorgde steeds dat wij konden doen wat we willen: toneel maken.”

Het bleek een gouden combinatie, zegt Rijnders. “Hij hield enorm van kunst in de breedste zin van het woord. We hebben trouwens ook regelmatig stevig ruzie gemaakt. Dan wilden wij iets, maar hij zag het dan niet zitten. Dat leverde enorme discussies op, waarbij het bestuur regelmatig moest inspringen.”

Meer kwaliteiten

Hij mag dan vreselijk goed zijn geweest in ‘zakelijke rompslomp’, Korthals Altes had meer kwaliteiten. “Hij was veelzijdig en uitermate erudiet,” zegt Rijnders over zijn oude vriend. “Kasten vol boeken had hij. Na zijn pensioen ging hij kunst­geschiedenis studeren. En hij had al jaren een winkeltje met Japanse prenten op de Prinsengracht. Ik begrijp zelfs dat hij net nog een boek had geschreven: De Zwarte Dood in Venetië, over pest, politiek en kunst in de dogestad. Dat boek zou ergens in april gepresenteerd worden.”

Van Korthals Altes wordt in klein gezelschap afscheid genomen, maar zijn vrienden proberen een grote bijeenkomst te organiseren in de Stadsschouwburg na de coronacrisis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden