PlusAchtergrond

Gemeenteraad Landsmeer verdeeld over mogelijke fusie met Amsterdam

Na Weesp is Landsmeer de tweede buurgemeente in korte tijd die aanklopt bij Amsterdam om te praten over een fusie. De behoefte aan bestuurskracht lijkt groter dan de vrees om te worden opgeslokt.

Het oude Raadhuis met de pastorie op de achtergrond, in het centrum van Landsmeer. Beeld Birgit Bijl
Het oude Raadhuis met de pastorie op de achtergrond, in het centrum van Landsmeer.Beeld Birgit Bijl

Aan landjepik en grenscorrecties zijn ze wel gewend in Landsmeer. In 1966 annexeerde Amsterdam, ondanks hevige protesten, het buurtschap Kadoelen om de ringweg te kunnen aanleggen. Een grote gemeentelijke herindeling in 1991 schudde de agrarische gemeente opnieuw op: de dorpen Watergang en Ilpendam gingen over naar de nieuwe gemeente Waterland. In ruil kreeg Landsmeer Den Ilp en Purmerland.

Maar dat overkwam de Landsmeerders allemaal. Nieuw is dat de kleine en kwetsbare gemeente de afgelopen jaren zelf het voortouw neemt in de zoektocht naar een geschikte partner voor een bestuurlijke fusie. Het plan om met Waterland, Oostzaan en Wormerland een grote groene gemeente te vormen komt maar niet van de grond. Vandaar dat nu ook officieel het gesprek is aangeknoopt met de buurgemeenten Amsterdam en Purmerend.

Nuchtere Landsmeerders

In Landsmeer zelf bestaat geen duidelijke voorkeur, vermoedt Henk van Breemen van de Oudheidkundige Vereniging. “Het dorp Landsmeer is sterk gericht op Amsterdam. Daar gaan de kinderen naar school, daar is het ziekenhuis en de andere voorzieningen. Den Ilp en Purmerland zijn weer georiënteerd op Purmerend. Misschien is het een idee om de gemeente weer op te knippen voor een fusie met Amsterdam én Purmerend.”

Na Weesp is Landsmeer de tweede gemeente in korte tijd die bij Amsterdam aanklopt. Het verbaast Van Breemen niet. “Er moet iets gebeuren. De gemeentelijke dienstverlening kachelt achteruit. Daar hoor je veel mensen over klagen. Ik denk dat dat zwaarder weegt dan allerlei sentimenten over zelfstandigheid. De Landsmeerder is van nature nuchter. Ook wat een mogelijke fusie betreft is de grondhouding: we zien het allemaal wel.”

Eeuwenoude band

De band tussen Amsterdam en Landsmeer is eeuwenoud. De boeren in het gebied leverden melk, kaas en eieren aan de hoofdstad. In de negentiende eeuw verwierf het dorp nationale bekendheid door de handel in kippen, eenden en eieren. “De eieren werden bewaard in kalkputten onder het huis,” vertelt Van Breemen. “Het mengsel van kalk en water zorgde ervoor dat de eieren langer houdbaar bleven. Dat was een Landsmeerse vinding.”

In de achttiende eeuw maakte Landsmeer deel uit van de zogeheten Heerlijkheid van Waterland, een zestal dorpen dat nauw samenwerkte. Tot de Heerlijkheid behoorden ook Ransdorp, Zunderdorp en Schellingwoude, dorpen die tegenwoordig deel uitmaken van Amsterdam. “Het is die mensen niet slecht vergaan, geloof ik,” zegt Van Breemen. “Amsterdam is zuinig op landelijk Noord en heeft ook de power om de dorpen te beschermen.”

Volgens de secretaris van de Oudheidkundige Vereniging wordt de eigenheid van een dorp bepaald door de bewoners, en niet door de gemeentegrens. Landsmeer kent een bloeiend verenigingsleven. De historische vereniging heeft achthonderd leden, die in ruil voor een tientje contributie twee keer per jaar het verenigingsblad De Croosduyker ontvangen, dat volstaat met verhalen over het Landsmeerse leven van vroeger. Van Breemen: “Alleen de ijsclub heeft meer leden.”

Gemeenteraad verdeeld

De ontspannen houding van de burgers over de bestuurlijke toekomst, staat in schril contrast met de gevoelens binnen de gemeenteraad. Daar zijn de meningen sterk verdeeld. Positief Landsmeer is bijvoorbeeld sterk voor aansluiting bij Amsterdam. “Wat mij betreft combineren we de raadsverkiezingen van maart met een referendum en hakken we na de verkiezingen de knoop door,” zegt André La Fontaine. “We hebben al veel te lang gepraat.”

Een uitgesproken tegenstander van een fusie met Amsterdam is de fractie van de VVD. “Onze voorkeur gaat nog steeds uit naar een groene gemeente tussen Amsterdam, Zaanstad en Purmerend,” zegt Anneriek Verhoef. “Als dat echt niet lukt, kiezen wij voor Purmerend. Een fusie met Amsterdam betekent dat we worden opgeslokt. Het is ook enorm ingewikkeld, met alle gemeenschappelijke regelingen waar Landsmeer deel van uitmaakt.”

null Beeld Birgit Bijl
Beeld Birgit Bijl
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden