Het Nationaal Monument Slavernijverleden in het Oosterpark.

Gemeenteraad: Amsterdam kan niet meer om excuses slavernij heen

Het Nationaal Monument Slavernijverleden in het Oosterpark.Beeld ANP/ Remko de Waal

Amsterdam kan er niet meer omheen om excuses te maken voor het slavernijverleden, nu een nieuwe studie aantoont dat de gemeente een veel omvangrijkere rol speelde in de slavernij dan eerder aangenomen. Dit vindt een meerderheid van de gemeenteraad. 

“We gaan het doen,” zegt Mourad Taimounti van Denk. “Wat heeft de gemeente nu nog meer nodig om excuses te maken,” aldus Nenita La Rose (PvdA). “Sorry zeggen is niet zo moeilijk.”

Aanleiding is het boek De slavernij in Oost en West dat dinsdagmiddag is overhandigd aan burgemeester Femke Halsema en wethouder Rutger Groot Wassink van Sociale Zaken, Diversiteit en Democratisering. Meer dan veertig onderzoekers naar slavernij leverden een bijdrage. Uit dit onderzoek komt naar voren dat de Amsterdamse betrokkenheid bij slavernij grootschalig was, mondiaal, langdurig, doorwerkte tot ver na de officiële afschaffing en verschillende vormen kende. Niet alleen de gemeente speelde een ‘systematische en georganiseerde rol’ in de slavernij, ook individuele bestuurders waren actief in de slavenhandel. 

Tot in Taiwan

Het onderzoek is verricht in opdracht van het Amsterdamse gemeentebestuur, naar aanleiding van een initiatiefvoorstel dat de gemeenteraad heeft aangenomen, waarin staat dat de Amsterdam excuses moet aanbieden voor het slavernijverleden van de stad. Groot Wassink wilde eerst laten onderzoeken welke rol de gemeente precies heeft gespeeld en waarvoor Amsterdam precies excuses moet aanbieden. 

Uit dit onderzoek blijkt dat de Amsterdamse betrokkenheid mondiaal was en veel verder reikte dan Suriname, Curaçao en Indonesië. Ook in Afrika, Taiwan, Brazilië en Noord-Amerika was de stad actief in slavernij en slavenhandel. “Amsterdam dreef handel over heel de wereld en de betrokkenheid bij slavernij was net zo mondiaal,” zegt Pepijn Brandon, die voor het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis onderzoek doet naar slavernij en nauw betrokken was bij het boek. 

Keiharde conclusies

Burgemeester Femke Halsema zei dinsdagmiddag dat het nieuwe onderzoek ‘ons met andere ogen laat kijken naar onze ‘Gouden Eeuw’’. “Slavenhandel en slavernij zijn verweven met het Amsterdamse stadsbestuur. Die geschiedenis verdient meer dan een apart hoekje in de geschiedenisboeken.” De betrokkenheid van generaties burgemeesters bij slavernij heeft indruk op haar gemaakt. “Ik heb te maken met een erfenis van ambtsvoorgangers,” aldus Halsema. 

Wethouder Groot Wassink noemde de conclusies een ‘slag in mijn gezicht.’ “Ze zijn keihard.” Hij vindt het belangrijk dat de stad meer kennis opdoet van haar verleden en zo recht doet aan de slachtoffers. “Dat kan alleen door het complete verhaal van onze geschiedenis te vertellen.” Hij hoopt dat verhalen van Amsterdammers zichtbaar maken hoe de slavernijgeschiedenis doorwerkt in hun dagelijks leven. Of het boek daadwerkelijk zal leiden tot excuses, wil Groot Wassink nog niet zeggen. “We gaan dit bespreken.”

Simion Blom, raadslid van GroenLinks vindt dat de gemeente moet opschieten met excuses. “Het heeft nu wel lang genoeg geduurd. Ook voor dit onderzoek was er al voldoende aanleiding om excuses aan te bieden.” Taimounti van Denk deelt dit ongeduld. Hij vindt excuses logisch. “We moeten niet alleen sorry zeggen, maar ook werken aan bewustwording en erkenning. Dit verleden moet een plek krijgen in het onderwijs.”

Jan-Bert Vroege van D66 noemt het onderzoek ‘waardevol’. “Naast excuses, is kennis van ons verleden een essentiële stap voor een echt gezamenlijke toekomst van alle Amsterdammers.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden