PlusNieuws

Gemeente houdt zich niet aan belofte: aantal sociale huurwoningen in Amsterdam afgenomen

Tuindorp-Oostzaan. Beeld Dingena Mol
Tuindorp-Oostzaan.Beeld Dingena Mol

Corporaties nemen recordaantallen nieuwe huizen in aanbouw, maar door verkoop, liberalisatie en sloop van sociale huurwoningen daalde het aantal betaalbare huurwoningen toch – tegen alle afspraken in.

De belofte van het stadsbestuur om de voorraad goedkope, sociale corporatiewoningen vanaf 2020 met 750 woningen per jaar te laten groeien wordt bij lange na niet gehaald. Integendeel, vorig jaar telde Amsterdam zelfs 10 goedkope corporatiewoningen minder dan in het jaar daarvoor. Dat staat in het jaarbericht van de AFWC, de koepel van Amsterdamse wonincorporaties.

In Amsterdam staan ongeveer 450.000 woningen, waarvan ruwweg 185.000 zelfstandige en onzelfstandige (kamers) woningen in handen van corporaties zijn. De corporaties beloofden om tussen 2020 en 2023 jaarlijks 2500 sociale woningen bij te bouwen, terwijl zij er 1750 mochten afstoten. Woningbouwverenigingen liberaliseren en verkopen bezit om nieuwbouw te financieren.

Door deze Samenwerkingsafspraken 2020-2023 zou de sociale sector in Amsterdam eindelijk weer groeien met 750 per jaar, voor het eerst in decennia. De onlangs afgetreden woonwethouder Laurens Ivens en de corporaties noemden het in 2019 trots een ‘trendbreuk’.

In 2020 zijn 1373 nieuwe woningen afgebouwd en in de verhuur gegaan, maar tegelijkertijd verdwenen er 1383 woningen door sloop, liberalisatie en verkoop uit het sociale segment. Mede hierdoor is de gemiddelde wachttijd voor een sociale huurwoning in Amsterdam inmiddels weer opgelopen tot 13,8 jaar, nadat die sinds 2016 aan het afnemen was.

‘Bedonderd’

Volgens Boudewijn Rückert, die als voorman van de Huurdersvereniging De Pijp betrokken is bij de actiegroep Niet Te Koop, zijn de afspraken tussen de gemeente en de corporaties boterzacht. Dat er geen sociale woningen bij komen, komt volgens hem doordat woningcorporaties gewoon door mogen gaan met verkopen en liberaliseren, ook al halen ze de beloofde 750 extra sociale woningen niet. “We zijn bedonderd,” zegt Rückert. “Er staat nergens een straf of rem op. De verkoop gaat door, maar de nieuwbouw blijft achter, zonder sancties voor de corporaties.”

Het aantal woningen dat in 2020 aanbouw is genomen (2428) is wel fors, die zullen de komende jaren worden opgeleverd en toegevoegd aan de sociale voorraad. Dat biedt hoop, maar volgens de AFWC is het niet zeker dat de sociale voorraad in 2023 met 3000 woningen is gegroeid. ‘Of dit lukt is mede afhankelijk van de voortgang van een aantal grote nieuwbouwprojecten,’ aldus de koepel in het jaarverslag. Directeur Koen Westhoff van de Alliantie (regio Amsterdam) is zelfverzekerder. “Afstoten gaat makkelijker dan uitbreiden, maar wij gaan die afgesproken nieuwbouw de komende jaren wel realiseren.”

Voor Rückert is die opgevoerde bouwproductie geen geruststelling. “Zolang woningen aan de achterkant verdwijnen, maakt het niet uit hoeveel er bijgebouwd worden.” Zaterdag voerde hij weer actie, dit keer bij een voormalige seniorenwoning in Buitenveldert die in de etalage staat.

‘Verkoop noodzakelijk’

De belofte om jaarlijks 750 woningen bij te bouwen is overigens niet de enige afspraak die wordt gebroken. In het coalitieakkoord van GroenLinks, D66, PvdA en SP uit 2018 beloofden de partijen dat als het percentage sociale huur in een bepaalde buurt tot onder de 45 procent zakt, er maatregelen komen om het niveau op peil te houden. “We zitten hier in De Pijp op 31 procent sociale huur, waarvan 24 procent in bezit door corporaties,” constateert Rückert. “Particuliere sociale huur wordt hier bijna allemaal in een hoger segment gebracht. Van terughoudendheid bij de corporaties bij verkopen merken we niets.” De AFWC erkent dat een kwart van de 632 verkochte woningen in 2020 in wijken lag met minder dan 45 procent sociale huur.

Volgens de AFWC kunnen corporaties niet anders dan elk jaar een deel van hun huizen te verkopen; ze hebben anders geen geld om nieuwbouw en renovatie van bestaande complexen te financieren. ‘Dit is noodzakelijk vanwege de verhuurdersheffing en andere fiscale maatregelen vanuit het rijk.’

Dit voorjaar werd vanuit de raad geopperd dat de gemeente Amsterdam die woningen dan maar van de corporaties moest kopen. Het is nog niet duidelijk of en wanneer dit plan ten uitvoer wordt gebracht. Een ander plan – dat ook in het coalitieakkoord stond – om woningcorporaties geld te lenen zodat ze meer konden bouwen, is geschrapt wegens gebrek aan belangstelling.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden