Gemeente haalt pasfotohokjes weg bij stadsloketten

Na vier jaar is de Amsterdamse pasfotogate ten einde. In alle stilte haalt de gemeente de omstreden pasfotohokjes weg bij stadsloketten. De plaatsing leidde destijds tot enorme ophef bij vakfotografen, inclusief rechtszaken en winkelsluitingen.

Het pasfotohokje in stadsloket Noord. Beeld Mats van Soolingen

Zonder enige ruggespraak liet Amsterdam in 2016 in alle stadsdeelkantoren pasfotohokjes neerzetten. Handig voor burgers die een paspoort, rijbewijs of id-kaart aanvragen, vond een eigenmachtige topambtenaar.

Maar daar dacht het handjevol Amsterdams pasfotofotografen heel anders over. Die hadden het vanwege de winkelcrisis toch al moeilijk en voelden zich door de gemeente beconcurreerd.

Rechtszaken

Het kwam tot meerdere rechtszaken en een onderzoek van toezichthouder ACM naar onterechte overheidssteun. Maar Amsterdam hield haar poot stijf, ook toen na verloop van tijd twee hoofdstedelijke fotozaken noodgedwongen de deuren sloten vanwege alle concurrentie.

De gemeente moest alleen het fotohokje in de Stopera van de rechter weghalen nadat fotozaak Heno, die nota bene een pasfotowinkel in het stadhuis van de gemeente huurt, naar de rechter was gestapt.

Maar in de fotowereld zoemt het nu in elk stadsdeel rond: de hokjes gaan uiterlijk 1 juli weg. Inmiddels staan ze alleen nog in Oost, Zuidoost en Nieuw-West. “Ik hoorde het van iemand bij het stadsloket,” zegt Ton de Langen van Ringfoto de Boer in Zuidoost. “Zover wij weten is het contract niet verlengd,” zegt Esso Noordhoff van Heno, dat onder meer in Oost zit. En: ‘Een hele fijne beslissing,” aldus Eric Grooters van Pasfoto Amsterdam uit Noord.

Aanbesteding

Wat vooral stak, was dat de gemeente niet eens de moeite had genomen de pasfotografie aan te besteden - laat staan Amsterdamse ondernemers te betrekken. De opdracht werd onderhands gegund. Door alle ophef volgde later wel een soort aanbesteding, maar daar werden Amsterdammers van uitgesloten. Het bedrijf dat wel won, werd al na een jaar weer aan de kant geschoven vanwege contractbreuk: het ging zo vaak mis met foto’s dat er tegen de afspraken in personeel bij de hokjes werd neergezet.

De fotografen zijn bitter. “Het was pure broodroof,” zegt Grooters, die jaren strijd voerde tegen de gemeente. “Dat er steeds meer zaken komen met pasfotografie, dat is gezonde concurrentie. Maar dat je gemeente je achter je rug gaat beconcurreren is onbegrijpelijk.”

“Het is goed dat de gemeente ze nu weghaalt, maar het heeft me enorm veel geld gekost,” zegt Noordhoff van Heno “Dagelijks liepen we tot 200 euro omzet mis. En als het vervolgens in zo’n fotohokje niet lukte, dan stuurden ze de lastige gevallen - kinderen, ouderen, mensen met een handicap - wel naar ons toe.”

Of de stap te maken heeft met de vele storingen in de apparaten, zoals de vakhandel beweert, blijft in het midden. Wel is de opbrengst van de apparaten flink gedaald nu paspoorten en id-kaarten in plaats van vijf, tien jaar meegaan.Om die reden ook verwachten de fotografen geen enorme toevloed aan klanten. “Maar we worden in ieder geval niet langer dubbel gepakt.”

Inmiddels is er alweer nieuwe ophef, nu de gemeente online ook adviseert pasfoto’s via een online dienst te maken. “Dat kan helemaal niet,” zegt fotograaf De Langen. “Waarom wil de gemeente ons per se onderuit halen?”

De strijd kreeg ook landelijke navolging. Zo staat volgens vaksite Beeldvorming.info de gemeente Zeist op het punt haar fotohokjes te verwijderen.

Reactie gemeente Amsterdam

“Het klopt dat op 1 juli 2019 de laatste drie fotohokjes in de stadsloketten weggehaald worden,” zegt een woordvoerder van verantwoordelijk wethouder Touria Meliani.”De contracten lopen af en de gemeente heeft er op dit moment voor gekozen geen nieuwe aanbesteding te doen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden