Nieuws

Gemeente Amsterdam ziet nog geen oplossing voor stuwmeer aan Wob-verzoeken

Het afhandelen van Wob-verzoeken leidt tot grote problemen binnen de gemeente Amsterdam. Burgemeester Femke Halsema stelt dat het inlopen van de achterstanden stagneert en dat er nog geen goede manier is gevonden om hiermee om te gaan.

David Hielkema
Burgemeester Femke Halsema. Beeld ANP
Burgemeester Femke Halsema.Beeld ANP

In een brief aan de gemeenteraad schrijft Halsema dat de afgelopen tijd ‘stappen zijn gezet’ om het afhandelen van Wob-verzoeken te verbeteren, maar dat er te weinig mensen zijn die dit werk kunnen doen en dat het veel tijd kost om de gevraagde informatie ‘snel te vinden’.

Met een verzoek op grond van de Wet openbaarheid van bestuur kan iedereen documenten van overheden openbaar laten maken. De wettelijke termijn voor zo’n besluit is vier weken, maar in de praktijk wordt deze vaak verlengd naar acht weken. De Amsterdamse Rekenkamer concludeerde in februari dat bijna 60 procent van alle Wob-besluiten bij het Amsterdamse college te laat worden genomen.

Halsema zegt dat de gemeente de afgelopen periode stappen heeft gezet om de afhandeling van Wob-verzoeken te verbeteren. De gemeente is bezig met standaardiseren, innoveren en het beschikbaar stellen van hulpmiddelen voor de organisatie. Dat heeft ertoe geleid dat verzoeken sneller worden afgehandeld. Ter illustratie: in maart 2021 liep 74 procent van de verzoeken langer dan de wet toestaat, in maart 2022 was dat 55 procent.

Handmatig zwartlakken

Toch zijn er grote zorgen voor de lange termijn, omdat de gemeente te maken heeft met een ‘niet aflatende stroom’ aan Wob-verzoeken. Met name over het coronabeleid, de coronademonstraties, het erfpachtstelsel en de mogelijke plaatsing van windturbines krijgt de gemeente veel aanvragen binnen. Dat is terug te zien in de cijfers: in maart 2020 had de gemeente 73 verzoeken in behandeling, in maart 2021 groeide het aantal naar 132 en afgelopen maart waren het er liefst 173.

Daarbij komt dat er weinig ambtenaren zijn die zulke verzoeken inhoudelijk kunnen afhandelen; veel informatie is moeilijk te vinden, omdat bijvoorbeeld in zowel WhatsAppberichten als e-mails moet worden gekeken. Het weglakken van namen en gevoelige informatie gebeurt bovendien allemaal handmatig, wat veel tijd in beslag neemt. En het kan zijn dat derde partijen ook toestemming moeten geven voordat informatie openbaar wordt gemaakt.

Om de achterstanden in te halen gaat de gemeente twee weken intensief aan de slag met Wob-verzoeken. Dit moet ertoe leiden dat ‘zoveel mogelijk langlopende verzoeken’ worden afgehandeld. Daarnaast wil Halsema structurele verbeteringen doorvoeren door het uitgangspunt ‘open, tenzij’ bij de gemeente te internaliseren en de vindbaarheid van informatie te verbeteren met behulp van nieuwe systemen en werkwijzen.

Centrale registratie

Halsema benadrukt wel dat de huidige acties vooral effect hebben op de korte termijn en dat de situatie ‘dermate complex’ is dat een ‘eenvoudige oplossing niet voorhanden’ is. De burgemeester benadrukt verder in de brief dat openbaarheid een recht van de burger is en dat het bijdraagt aan een vertrouwensrelatie tussen burger en overheid.

Het proces rondom Wob-verzoeken verloopt al jaren allesbehalve soepel. Het college beloofde in het coalitieakkoord van 2018 juist om meer informatie openbaar te gaan maken. Beleid werd vastgesteld, maar slechts zeven van de dertien beleidsambities zijn (deels) gerealiseerd. Ook lijken de beloofde stappen in de richting van een centrale registratie van Wob-verzoeken nog niet te zijn gezet.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden