Nieuws

Gemeente Amsterdam gaat in hoger beroep over verplaatsen demonstranten

De gemeente Amsterdam gaat in hoger beroep bij de Raad van State over het ‘bestuurlijk verplaatsen’ van demonstranten van Extinction Rebellion. Eerder had een lagere rechtbank de gemeente een tik op de vingers gegeven vanwege onrechtmatige vrijheidsberoving.

Teun Dominicus
Actievoerders van Extinction Rebellion tijdens de demonstratie op 18 september 2020. Ze verwijten grote bedrijven in het zakencentrum milieuvervuiling.  Beeld KOEN VAN WEEL/ANP
Actievoerders van Extinction Rebellion tijdens de demonstratie op 18 september 2020. Ze verwijten grote bedrijven in het zakencentrum milieuvervuiling.Beeld KOEN VAN WEEL/ANP

Burgemeester Halsema heeft met de hoofdofficier van Justitie en de politiechef (die samen de driehoek vormen) besloten om hoger beroep in te stellen tegen de uitspraak. In haar brief aan de gemeenteraad schrijft Halsema dat ‘bestuurlijke verplaatsing op basis van een noodbevel’ een belangrijk instrument is voor de driehoek om ‘ernstige wanordelijkheden’ te bestrijden.

Daarbij voert Halsema ook aan dat de ‘capaciteit van de strafrechtketen ontoereikend is om actievoerders individueel te kunnen aanhouden’. Mede vanwege dit gebrek stelt de gemeente dat ze ‘bestuurlijk verplaatsen beschouwt als een noodzakelijke en proportionele handelwijze’. Vanwege de uitspraak van de rechter staakt Halsema, tot de uitspraak van de Raad van State, het bestuurlijk verplaatsen van demonstranten.

In de bus gezet

Tijdens een demonstratie op 18 september 2020 blokkeerden Extinction Rebelliondemonstranten de Zuidas in protest tegen het in hun ogen falende klimaatbeleid. Halsema besloot al binnen enkele minuten de demonstratie te beëindigen. De politie beval de demonstranten te vertrekken, maar daar gaven zij geen gehoor aan. Halsema gaf een noodbevel af uit vrees voor verkeersproblemen en ernstige wanorde. De demonstranten moesten vertrekken, anders zouden ze door de politie met bussen worden verplaatst.

Zo’n 150 mensen hielden voet bij stuk. Zij werden in bussen gezet en naar een sportpark in Noord vervoerd. De meesten hebben zo’n 1,5 uur in de bussen opgesloten gezeten. Zeker één demonstrant zei in de rechtbank dat hij niet naar het toilet mocht van de politie.

De rechtbank in Amsterdam oordeelde op 30 augustus dat het noodbevel van de gemeente wettig was, maar dat het geen wettelijke grondslag geeft voor wederrechtelijke vrijheidsberoving. Die grondslag is op basis van artikel 5 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens wel nodig.

Berend Roorda en Jan Brouwer, universitair hoofddocent en hoogleraar Rechten aan de Rijksuniversiteit Groningen, geven in het juninummer van juristenblad Ars aequi de gemeente met haar huidige motivering weinig kans op succes met het hoger beroep. ‘Volgens artikel 175 van de gemeentewet mag in een noodbevel niet worden afgeweken van de grondwet. Bestuurlijke verplaatsing is in wezen tijdelijke vrijheidsontneming op last van de burgemeester. Waarom burgemeesters dan denken hun heil te kunnen zoeken in dit artikel is voor ons een raadsel.’

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden