Achtergrond

Geeft energiecrisis de toch al wankele horeca en woningbouw het laatste zetje?

De energiecrisis zal nog veel meer bedrijven treffen dan de industrie alleen. Ook de horeca, die toch al in diepe problemen zit na de coronacrisis, en de bouw van woningen worden getroffen.

Proeflokaal De Boom, een van de getroffen horecagelegenheden tijdens corona. Beeld ANP
Proeflokaal De Boom, een van de getroffen horecagelegenheden tijdens corona.Beeld ANP

Volgens onderzoek van ABN Amro dat maandag verschijnt, hebben veel ondernemers in coronatijd flexibele energiecontracten gesloten om geld te besparen, maar worden ze nu keihard getroffen omdat prijsstijgingen voor gas en elektriciteit vrijwel meteen meetellen.

Die bedrijven zitten nu al in de problemen, omdat die prijzen inmiddels 3,5 keer zo hoog liggen als vorig jaar rond deze tijd. Naast grote fabrieken worden onder meer ook de voedingsmiddelenindustrie en de horeca zwaar getroffen.

Voor de horeca komen de bedreigingen van alle kanten. Niet alleen zullen deze winter de kosten om de zaak warm te stoken, het fornuis te laten branden of de koeling te laten draaien torenhoog zijn. Door de hoge gas- en stroomprijzen zullen ook de prijzen van ingrediënten, friet, meel en brood stijgen, omdat het produceren ervan veel energie kost. Volgens cijfers van marktonderzoeker GFK is de prijs van brood al 3,4 procent gestegen ten opzichte van vorig jaar.

Bier en wijn

Daarnaast neemt de prijs van bier, fris en wijn toe, onder meer vanwege duurdere grondstoffen voor glazen of aluminium verpakkingen. Hotels krijgen ook nog eens te maken met hogere kosten voor de was, omdat wasserijen ook veel energie verbruiken.

Uit onderzoek van landbouwuniversiteit Wageningen blijkt dat energiekosten voor glastuinders gemiddeld 20 procent deel uitmaken van de totale kosten Volgens de organisatie van kaskwekers, Glastuinbouw Nederland, overweegt een deel van haar leden de kassen leeg te houden of de verlichting en verwarming te temperen waardoor de opbrengsten afnemen. Daardoor zal de aanvoer van groenten en fruit uit Zuid-Europa, Afrika en Latijns Amerika toenemen, maar ook daarnaar stijgt de vraag wereldwijd pijlsnel.

Prijsverhoging

Veel meer alternatieven dan de prijs van producten verhogen zijn er niet, zeker niet in de kwetsbare delen van het bedrijfsleven waar de financiële reserves door de coronacrisis zijn weggesmolten. Maar hogere prijzen, bijvoorbeeld in restaurants, kunnen ook klanten wegjagen.

Hier en daar klinkt al de roep om overheidshulp. Het kabinet heeft het bedrijfsleven tot nu 500 miljoen euro toegezegd, maar steun aan het bedrijfsleven zal volgens ABN Amro echter in de miljarden euro’s lopen. Vrijdag stak de regering al 3,7 miljard euro in maatregelen om huishoudens te ontlasten.

Andere landen nemen zulke stappen al wel. Zo heeft de Franse regering onlangs de gasprijs bevroren en de belasting op elektriciteit verlaagd. Andere landen compenseren burgers via fiscale maatregelen.

Niet alleen het bedrijfsleven komt in de problemen. De hoge energieprijzen hebben ook gevolgen hebben voor de broodnodige bouw van nieuwe woningen, die toch moeizaam op stoom komt. Fabrikanten van bouwmaterialen gebruiken relatief veel gas en elektriciteit voor het maken van kabels, cement, beton of glas of het bewerken van grondstoffen als hout, zink en staal.

Afgelopen weken verlaagden onder meer de Nederlandse zinkfabriek Nyrstar en aluminiumgigant Aldel hun productie vanwege de hoge gasprijs.

Woningbouw

Er waren al grote tekorten aan bouwmaterialen doordat leveranciers van bouwmaterialen de enorme toename van de vraag na de bouwcrisis toch al niet konden bijbenen. Daar komt nu nog eens een flinke prijsverhoging bij. Daardoor komen nog meer aannemers in de problemen doordat ze bouwopdrachten tegen een vaste prijs hebben aangenomen, en daar nu niet mee uitkomen vanwege de gestegen prijzen. Zoals eerder al gebeurde aan de Amsterdamse Zuidas.

De hoge energieprijzen zijn het gevolg van de opleving van de wereldwijde economische opleving na de coronacrisis en de aanhoudende vraag naar aardgas om het gebruik van kolen en kernenergie te kunnen verminderen. Ook is het aanbod van aardgas afgenomen door het sluiten van de gasvelden in Groningen en geruzie met grootmacht Rusland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden