Amsterdam Bewaar

Schietpartij op de Dam kent 32ste slachtoffer

De gedenksteen op de Dam voor het 32e slachtoffer van de schietpartij.
De gedenksteen op de Dam voor het 32e slachtoffer van de schietpartij. © Mats van Soolingen

De schietpartij op de Dam, waarbij op 7 mei 1945 tientallen mensen door Duitse militairen werden doodgeschoten, kent een nieuw slachtoffer: de destijds 74 jaar oude Amsterdammer Henk Karel Smit.

Met Smit staat het totaal aantal slachtoffers van de schietpartij op 32. 

Zijn kleinzoon en achterkleinzoon meldden zich daags na de onthulling van de gedenkstenen die vorig jaar mei voor de slachtoffers op de Dam werden gelegd.

Eric Smit (55) waarschuwde zijn 83-jarige vader nadat hij in de krant over de onthulling van de gedenkstenen had gelezen.

"Thuis had ik niets anders gehoord dan dat mijn overgrootvader als gevolg van de schietpartij op de Dam was overleden. Hij had een schotwond in zijn buik en was geraakt in zijn teen," zegt Eric. "Ik vond dat hij erbij hoorde en ook vermeld moest worden, alleen al vanwege historische correctheid." 

Bewijzen waren er op dat moment niet. De familie mocht het medisch dossier, in handen van het AMC, niet inkijken. 

Meerijden op de tanks
Henk Smit, de kleinzoon van Henk Karel, was er zelf niet bij. Hij stond als jochie van elf, op 7 mei 1945 op de Berlagebrug de bevrijders binnen te halen. "We stonden er met duizenden tegelijk. Ik wilde eigenlijk op de tanks meerijden naar de Dam, maar die waren zo overvol."

Thuisgekomen hoorde hij dat zijn grootvader op de Dam was neergeschoten. "Mijn opa was vanaf de Rozengracht op weg naar de drogisterij van mijn vader in de Staalstraat. Hij was op de verkeerde plaats op het verkeerde tijdstip."

Henk, die gek was op zijn grootvader, ging samen met zijn vader naar het Binnengasthuis waar Henk Karel naar toe was gebracht. Maar daar mocht hij niet naar binnen.

"Ik was te jong. Er werd zo zoetsappig gedaan. Als je weet wat ik allemaal gezien heb in de oorlog... mensen die midden op straat werden doodgeschoten. Mijn opa heb ik niet meer gezien. Ik heb het mijn vader nooit vergeven." 

Medisch dossier
Henk benaderde vorig jaar genealogisch onderzoeker Ludmilla van Santen, die aan het boek Drama op de Dam werkte en de achtergronden van de 31 slachtoffers achterhaalde.

Via haar kreeg hij het medisch dossier van zijn grootvader wel in handen. In zijn dossier staat letterlijk dat Henk Karel Smit als gevolg van de schietpartij op de Dam op 18 mei door gangreen aan zijn teen is overleden. 

Het bestuur van de Stichting Memorial voor Damslachtoffers stelde daarop vast dat hij het 32ste slachtoffer is van de schietpartij op de Dam. "Mijn grootvader hield van rechtvaardigheid. Hij had er natuurlijk liever niet met een steen gelegen, maar ik denk dat hij het wel mooi zou hebben gevonden," zegt Henk, die dinsdag samen met zijn zoon de gedenksteen bekeek. 

Achterkleinzoon Eric knikt: "Mijn overgrootvader had in de marine gezeten en hechtte wel aan eerbetoon."

De 32 slachtoffers van de beruchte schietpartij op de Dam op 7 mei 1945, twee dagen na de capitulatie, staan beschreven in het donderdag te verschijnen boek Drama op de Dam van genealogisch onderzoeker Ludmilla van Santen en historicus Norbert-Jan Nuij.

In het boek staan verder de verhalen van de getuigen en de achtergronden van de schietpartij, aangevuld met foto's van de slachtoffers.

Het boek is een afsluiting van de intensieve zoektocht naar de slachtoffers die vorig jaar mei elk een gedenksteen op de Dam kregen. "Na de onthulling werd ik nog door zo'n vijftien mensen benaderd, die dachten dat hun oom, tante of ouder er ook waren doodgeschoten. Uit onderzoek bleek dat niet waar te zijn. Maar bij Henk Karel Smit klopte het wel degelijk. Daarom heeft hij deze week een gedenksteen gekregen."

Drama op de Dam kost €24,95.