PlusAchtergrond

Gebukt onder dure boodschappen: ‘Ik bespaar, maar niet op rozijnenvla’

Ook in het nieuwe jaar zijn de prijsstijgingen meedogenloos, niet in de laatste plaats in de supermarkt. Hoe houden Amsterdammers de kosten beheersbaar tijdens het wekelijkse rondje? En is beknibbelen op de boodschappen eigenlijk wel de beste strategie?

Anna Herter
Er zijn weinig Amsterdammers die nog achteloos hun mandje volladen, nu de prijs voor hun dagelijkse boodschappen is gestegen. Beeld Rein Janssen
Er zijn weinig Amsterdammers die nog achteloos hun mandje volladen, nu de prijs voor hun dagelijkse boodschappen is gestegen.Beeld Rein Janssen

“Voorheen kocht je drie in plastic verpakte paprika’s voor 1,49 euro, nu kost één paprika 1,19 euro.” Hij is weliswaar op leeftijd, zegt Ton Werkhoven (69), maar hij heeft een ijzeren geheugen. Veel prijzen kent hij dan ook uit zijn hoofd en hij verbaast zich bijna wekelijks over de continue verhoging daarvan. “Voorheen kocht ik alles wat op mijn lijstje stond. Nu ben ik kritischer. Want een dagelijks rondje super kost geen 15 maar 25 euro, als je niet oplet.”

Wester Kuijpers (22) kan erover meepraten. Druk append komt hij de Lidl in Slotervaart uitgelopen – hij is zijn broer aan het vertellen wat hij net binnen heeft gezien. “Supergoedkoop wc-papier,” zegt hij opgetogen. “Mijn broer kwam van de week nog met vet dure rollen thuis.” Kuijpers heeft het zich de afgelopen maanden eigen gemaakt om online de supermarktaanbiedingen te vergelijken.

Jong, oud, in geldnood of met meer te besteden: niemand is de hogere prijzen ontgaan. Maanden geleden koesterden sommigen nog de hoop dat de prijsstijgingen van tijdelijke aard zouden zijn, dat het wel los zou lopen. Maar januari, met z’n hogere kosten op alle gebieden, is meedogenloos. Weinig Amsterdammers die nog achteloos hun mandje volladen; de meesten proberen op hun manier de supermarktrekening te drukken.

Hoe doen ze dat? Er wordt creatief nagedacht, blijkt uit een rondgang langs de supermarkten en uit de reacties op een lezersoproep van deze krant. De een beperkt zicht tegenwoordig tot seizoensgroenten, een ander struint websites af voor de beste koopjes, weer een ander heeft de verse pesto verruild voor die uit een potje.

Richard Fenger (78) vult zijn vriezer zodra vlees of vis in de aanbieding is, Dino Duijker (50) zoekt zijn heil in de Good To Go-app, waarmee overgebleven eten in de stad voor een habbekrats kan worden opgehaald. Vincent Wintgen (57) doet zijn inkopen vaker op de markt, Ester Donkers (50) kookt tegenwoordig grote porties voor meerdere dagen.

Weinig speelruimte

Gabrielle (47) begint het ook te voelen, maar stoppen met biologisch eten is voor haar nog geen optie. Wel maakt ze nu gebruik van Albert Heijn Excellent, waardoor ze luxeproducten voor minder op de kop tikt, en koopt ze hier en daar een koffietje minder op straat.

Dat de hogere prijzen ook huishoudens met een bovenmodaal inkomen raakt, blijkt uit een onderzoek dat het Nibud afgelopen zomer deed. Van huishoudens met hogere inkomens stelde 24 procent moeite te hebben met rondkomen, door stijgende vaste lasten. In 2018 was dat nog 6 procent.

En dan zijn er de huishoudens die ook voor de huidige inflatie al weinig speelruimte over hadden. De hogere prijzen dreigen deze groep de das om te doen. “Wij zijn bang dat een rondkomcrisis omslaat in een schuldencrisis,” zegt Pijnenburg van het Nibud. Eerder deze week uitte het Rode Kruis soortgelijke zorgen, steeds meer mensen vragen daar om hulp.

‘Het gaat ook om mensen die het vorig jaar eigenlijk nog prima deden,’ stelde de hulporganisatie. ‘Mensen die het nu net niet meer lukt om de eindjes aan elkaar te knopen. Dan schiet het eten erbij in.’

Want op een gegeven moment valt er niet zo veel meer te bezuinigen. En wat moet je dan? Ahmed (70) vraagt het zich hardop af. Hij koopt al geen gekke fratsen, struint de goedkope supermarkten af, gaat amper op vakantie, maar álles is duur. Hij houdt twee plastic tassen omhoog, lang niet tot de rand gevuld, het is waar zijn gezin het deze week mee zal moeten doen. “Vijftig euro. Ik schrok me dood.”

Niet zo handig

Maret van der Vlies (34), die fronsend haar bonnetje gadeslaat als ze de Albert Heijn komt uitgelopen, is gestopt met het dagelijkse rondje, en doet nu in één keer haar weekboodschappen. “Volgens mij bespaar ik daarop.”

Dat zou best kunnen, maar grote kans dat het nog beter kan, stelt gedragseconoom Eva van den Broek. Bezuinigen doen we over het algemeen niet zo handig, zegt ze. Wie besluit te besparen, kijkt vaak eerst naar kleine dingen en gaat later over op grotere ingrepen. Dus eerst een keer het huismerk kopen in de supermarkt, en pas als de nood hoog wordt nadenken over je vakantiebestemming. Maar, stelt Van den Broek: een eenmalige ingreep in een grotere uitgave is vaak effectiever én minder pijnlijk dan die aanhoudende moeite die je doet in de supermarkt.

Dat we ons focussen op de boodschappen komt ook doordat het daar nu de hele tijd over gaat, stelt Van den Broek. “Mensen zijn geneigd te besparen op zaken waar de aandacht op gevestigd is. Dat zijn nu de stijgende energie- een boodschappenprijzen, dus wordt er ineens korter gedoucht en bespaard op een krop sla. Maar zowel uit geld- als duurzaamheidsoverwegingen zijn er handigere dingen om te doen.”

‘Wat minder vaak een bloemetje’

Hoewel mensen het overzicht soms wel denken te hebben, adviseert het Nibud toch om een overzicht te maken van alle uitgaven en inkomsten. “Dan springt eruit waar je op kunt bezuinigen,” zegt Max Pijnenburg van het Nibud, kennis- en adviescentrum op het gebied van huishoudfinanciën.

Ook slim, aldus Pijnenburg: breng je kleinere, terugkerende kosten in kaart. Het is makkelijk hier het overzicht te verliezen, bijvoorbeeld door sluimerende streaming- en app-abonnementen. Uit onderzoek van het centrum blijkt dat ruim 90 procent van de mensen onderschat wat ze allemaal hebben lopen op dit gebied. “Bij meer dan de helft van de mensen gaat het om vijf tot vijftien abonnementen. Een paar minder kan financieel al een flink verschil maken.”

Barbara van der Linden (83) valt op dat gebied niets meer te leren; sinds kort nam ze afscheid van maandblad Vogue. Sinds de inflatie is ze niet minder of anders boodschappen gaan doen. “Wel koop ik bijvoorbeeld wat minder vaak een bloemetje.” Ze staat hier voor de supermarkt op haar man te wachten, die toch nog even de rozijnenvla aan het kopen is waar hij zo van houdt. “Nee, op zoiets gaan we niet besparen.”

boodschappen sinds een jaar steeds duurder geworden, beeld: Rein Janssen Beeld Rein Janssen
boodschappen sinds een jaar steeds duurder geworden, beeld: Rein JanssenBeeld Rein Janssen

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden