Amsterdam Bewaar

Femke Halsema: 'Ik ben er voor wie het lastig heeft'

Femke Halsema na haar beëdiging.
Femke Halsema na haar beëdiging. © ANP

Tijd om rustig in te werken krijgt de nieuwe burgemeester niet. De ambtsketen drukt meteen zwaar op de schouders van Femke Halsema.

Femke Halsema (52) was nog geen half uur burgemeester toen ze door de hoofdcommissaris even apart werd genomen. In de De Pijp was een liquidatiepoging geweest, iets waarvan de burgemeester altijd direct op de hoogte wordt gesteld. Het feest ging door, maar Halsema stond meteen op scherp.

Wat dacht u toen u dat hoorde?
"Het is verschrikkelijk wat er is gebeurd, maar het illustreert ook wat zowel Jozias van Aartsen als ik hebben gezegd: het probleem dat zware criminaliteit vormt in de stad. Op zo'n moment voel je de volle verantwoordelijkheid van die ambtsketen."

"Ik had me gelukkig gerealiseerd dat dit kon gebeuren, dus een van de andere wethouders had piketdienst, omdat ik nog niet alle vereiste telefoonnummers heb voor zoiets. Maar het is een enorme realitycheck. Op het moment dat je de keten om krijgt, ben je 24 uur per dag burgemeester."

Wat ziet u als uw belangrijkste opdracht?
"De vrijheid hoeden, al klinkt dat wat pretentieus. Ik heb maandag mijn eerste overleg met de politie en het Openbaar Ministerie. Ik ga mij inlezen en kennismaken zodat ik dit werk snel beheers. Dan kan ik een koers gaan ontwikkelen voor de stad."

Handhaving van de wet zal onder mijn verantwoordelijkheid heel veel aandacht krijgen

Femke Halsema

"Als criminoloog heb ik altijd geleerd dat er voor hen die de wet overtreden, snelheid en zekerheid van straf moeten zijn, dat is nog veel belangrijker dan de zwaarte van de straf. De handhaving van de wet zal onder mijn verantwoordelijkheid dus heel veel aandacht krijgen. Het coalitieakkoord is kort over de openbare orde en veiligheid. Dat biedt mij de ruimte om een opvatting te vormen over de zware criminaliteit, de radicalisering en dergelijke onderwerpen, zodat de richting voor alle Amsterdammers duidelijk wordt."

U heeft een achtergrond in GroenLinks. Gaat u andere accenten zetten dan uw PvdA-­voorgangers?
"De tijd zal het leren. Vooralsnog spiegel ik mij aan de geweldige burgemeesters die Amsterdam heeft gehad, zoals Van der Laan, Cohen en Van Thijn. Deze stad is altijd gezegend geweest met goede burgemeesters, die recht van lijf en leden en rechtsstatelijk waren. Als ik daarbij in de buurt kan komen ben ik al heel blij. Een inspiratie vormt Andrée van Es (voormalig GroenLinkswethouder, red.). Dat komt door haar combinatie van kalmte, wijsheid - maar ook een beetje stout."

U zei in uw eerste toespraak dat u meer wil gaan praten met hen die zich niet gehoord voelen. Waarom?
"Amsterdam is alleen een vrije stad als iedereen mee kan delen in die vrijheid. Ik gebruikte de opening van de Noord/Zuidlijn als voorbeeld, want dat mag geen feest worden voor alleen de mensen voor wie de verbinding met de stad beter wordt, maar ook voor de groepen die hierdoor juist afstand zien ontstaan. Anarchist en P.C. Hooft-prijswinnaar Arthur Lehning zei: 'Als vrijheid het hoogste goed is, dan heeft iedereen er recht op, en moet er gelijkheid van vrijheid bestaan.' Dat betekent dat iedereen evenveel toegang heeft tot de rijkdommen, de voorzieningen en het bestuur van deze stad." 

We moeten een lastig gesprek durven voeren over wat belangrijk is

"De wethouders gaan over het beleid, mijn taak wordt om in de buurt te blijven bij hen die het moeilijk hebben en met hen in gesprek te gaan. We moeten een lastig gesprek durven voeren over wat belangrijk is."

Is er de laatste tijd dan iets veranderd in de ­manier waarop deze stad omgaat met de kans­armen?
"De stad groeit heel snel, dus de relatieve afstand met de mensen die het minder goed hebben wordt groter. Het kan niet zo zijn dat de Ring een toegangspoort wordt. Het geldt overigens niet alleen buiten de Ring, maar ook in wijken zoals de Transvaalbuurt, waar ik nu woon."

Blijft u daar wonen, of verhuist u naar de ambtswoning als de renovatie klaar is?
"Daar zijn we als gezin in principe toe bereid, maar we willen er na de renovatie eerst een kijkje nemen. We hebben er hartzeer over, omdat de hond misschien niet mee kan. Er is bij de Heren­gracht weinig gras, zo'n beest kan nergens lopen. We zullen het zien als het af is, mijn kinderen hebben er ook iets over te zeggen."

U bent de eerste vrouwelijke burgemeester. Heeft dat betekenis voor u?
"Ja, het geeft mij een zekere verantwoordelijkheid naar vrouwen in de stad en de kansen die zij krijgen. Mijn dochter zit hier op een middelbare school en soms vind ik de cultuur voor meisjes zo hard, ze worden voor 'bitch' uitgemaakt terwijl ze soms zo onzeker zijn. Als ik een bijdrage kan leveren aan het zelfvertrouwen van jonge vrouwen en aan het gevoel dat ze hier vrij en veilig zijn, zou ik daar heel blij mee zijn."

Lees meer over Femke Halsema:
- Dit zei ze in haar eerste speech
Bestuurder Halsema: stevig als het moet, nooit onnodig hard
Hoe de benoeming van favoriet Halsema bijna mislukte