PlusInterview

Feministische moslima’s op de barricades bij de Women’s March

Duizenden mensen liepen op Internationale Vrouwendag mee met de Women’s March, van de Dam naar het Museumplein. Vrouwencollectief S.P.E.A.K. liep ook mee, om aandacht te vragen voor de positie van moslimvrouwen. ‘Wij strijden voor vrouwenrechten, maar ook voor representatie in de feministische beweging.’

S.P.E.A.K. tijdens de Women’s March.Beeld Tammy van Nerum

Shaima Farag (22)

“Moslimvrouwen hebben nog steeds geen goede positie in deze samenleving. In de media wordt er een negatief beeld geschetst. Het gaat altijd over onderdrukking, de boerka en de hijab, maar moslimvrouwen zijn meer dan dat. Wij laten zien dat de islam geen onderdrukkend geloof is, zoals vaak wordt gedacht: je kan moslim én feminist zijn. Onze slogan is ‘wij zijn niet jouw strijdtoneel’, die is geïnspireerd op het gedicht My body is not your battleground van Mohja Kahf. Er wordt vaak over en voor moslima’s gesproken, bijvoorbeeld over de hoofddoek, maar nooit mét moslima’s. Zij worden niet bij de discussie betrokken. Iedereen is de baas over zijn of haar eigen lichaam en hoofd, en moet kunnen dragen wat hij of zij wil.”

Shaima FaragBeeld Tammy van Nerum

Bedel Bayrak (32)

“Ik loop mee uit solidariteit voor moslimvrouwen. Zij worden niet genoeg vertegenwoordigd in de feministische beweging. Daarom vind ik het tof dat er zoiets als S.P.E.A.K. bestaat. Het is goed dat dat nu opkomt, zodat moslimvrouwen zich ook kunnen verenigen. Zij krijgen niet alleen te maken met het seksisme waar alle vrouwen mee te maken krijgen, maar ook met andere vormen van discriminatie zoals islamofobie. Hun situatie is relatief problematischer omdat ze meer vormen van onderdrukking ervaren. Vrouwen worden al achtergesteld zonder reden, als je dan ook nog een donkere huidskleur hebt of zichtbaar moslim bent wordt dat versterkt.”

Bedel Bayrak.Beeld Tammy van Nerum

Ina Hartgers (64)

“Ik ben altijd actief opgekomen voor vrouwenrechten. S.P.E.A.K. is een geweldig initiatief, ze komen specifiek op voor moslimvrouwen maar zijn tegelijkertijd inclusief: iedereen is welkom. Ik ben bekeerd moslima en draag geen hoofddoek, waardoor ik niet herkenbaar ben als moslima. Daarom merk ik minder van achterstelling of discriminatie. Maar toen ik nog een hoofddoek droeg, was dat anders: ik werd op straat bespuugd, nageroepen en uitgejouwd. Er wordt vaak gedacht dat Islam een vrouwonvriendelijke religie is, maar de reden dat ik moslim geworden ben is juist dat het van oorsprong buitengewoon feministisch is. Ja, er zijn minder feministische interpretaties, maar de manier waarop de profeet vrouwen behandelde en rechten gaf was al een vroege vorm van feminisme.”

Ina Hartgers.Beeld Tammy van Nerum

Tekst gaat verder onder de foto.

S.P.E.A.K. tijdens de Women's March.Beeld Tammy van Nerum

Ugbaad Hassen Kilincci (32)

“Vrouwenrechten en zelfbeschikkingsrecht zijn heel belangrijk, maar helaas niet vanzelfsprekend. Als een vrouw in deze samenleving afwijkt – of dat nou komt door een beperking, een hoofddoek of omdat je non-binair bent – is dat nogal lastig. Op sociale media word ik bijvoorbeeld continu aangevallen. Ik sta ervoor dat iedereen vrij kan zijn en zichzelf kan zijn, ongeacht wie je bent. Soms wordt er gezegd dat je met een hoofddoek geen feminist kan zijn, maar daar luister ik niet naar. Het is wel frustrerend dat het van beide kanten kan komen: sommige moslims vinden dat vrouwen niet zo uitgesproken moeten zijn. Beide gevallen geven je het gevoel dat je niet jezelf kan zijn. Dat maakt dit collectief zo mooi: hier kan dat wel. S.P.E.A.K. is een organisatie die solidair is met alle vrouwen – ongeacht achtergrond. Wij zijn één. ”

Ugbaad Hassen Kilincci.Beeld Tammy van Nerum

Regine Folbert (45)

“Ik sta hier uit solidariteit met moslimvrouwen. Zelf ben ik een christen, we zijn met een aantal vrouwen uit de kerk gekomen. We weten hoe religieuze discriminatie kan werken, maar hebben er zelf geen last van omdat wij niet zichtbaar religieus zijn. We zijn hier vandaag om steun te betuigen aan moslimvrouwen die daar wel last van hebben. De verhalen die ik van islamitische vriendinnen hoor raken mij: ze worden vernederd en moeten continu dingen uitleggen die voor hen helemaal niet belangrijk zijn. In de media worden ze altijd neergezet als slachtoffer of dader. Mensen vinden het blijkbaar moeilijk om echt te luisteren.”

Regine Folbert.Beeld Tammy van Nerum

Dounia Jari (33)

“Ik beschouw mezelf als activist tegen onrecht. Er valt nog genoeg te winnen voor vrouwen op dat terrein, daarom sta ik hier. Ik heb het dan over ‘vrouwen’ in de brede zin van het woord: alle ongelijkheid is met elkaar verbonden. Veel mensen denken dat gelijkheid al bereikt is, maar dat is niet zo. Vooral niet voor vrouwen die zichtbaar moslim zijn. Zij ervaren dagelijks islamofoob geweld op straat, zowel verbaal als non-verbaal. Ik draag geen hoofddoek waardoor ik daar minder last van heb, maar het gaat me wel aan het hart. Dat was overigens ook zo geweest als ik zelf geen moslim was: niemand zou mogen worden beoordeeld op basis van vooroordelen. De gedachte dat moslima’s geen zelfbeschikkingsrecht hebben, bijvoorbeeld, is een storend vooroordeel. Islam en feminisme sluiten elkaar niet uit. Ik heb weleens de vraag gehad waarom ik, als feminist, mijn geloof niet gewoon verlaat. Ik zeg dan: het is 2020, het mag nu wel klaar zijn met de vooroordelen. Lees je in, het is te laat om achter te lopen.”

Dounia Jari.Beeld Tammy van Nerum

S.P.E.A.K. (waarvan de afzonderlijke letters nergens voor staan) is een initiatief dat zich sinds 2019 inzet tegen racisme, islamofobie en uitsluiting door bijeenkomsten te organiseren waarin deze thema’s bespreekbaar worden gemaakt. Verder organiseren ze besloten praatgroepen met moslima’s. Voorvrouw Berna Toprak (30): “Net zoals de feministen uit de jaren zeventig dat deden.”

S.P.E.A.K. tijdens de Women’s March.Beeld Tammy van Nerum
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden