Amsterdam Bewaar

Feministen dopen Rokin om tot Beyoncé Boulevard

Het Rokin kreeg een nieuwe naam
Het Rokin kreeg een nieuwe naam © Tammy van Nerum

Amsterdam heeft er twaalf straatnamen van vrouwen bij dankzij de feministen van De Bovengrondse. Ze verhingen dinsdagmorgen de bordjes als actie voor rechtvaardige verhoudingen.

Met een papieren 'e' op het straatnaambord  maakt Bregje Hofstede van de Dam een 'Dame'. Het is om kwart voor zes in de ochtend het startschot voor de straatnamenactie van feministisch collectief De Bovengrondse.

Gewapend met twaalf geplastificeerde naambordjes en dubbelzijdig plakband willen de actievoerders eigenhandig de scheve man-vrouwverhouding in het straatbeeld rechtzetten.

Het aantal aan te passen borden staat voor het percentage straatnamen dat volgens onderzoek van De Correspondent is vernoemd naar een vrouw. In Amsterdam zijn dat 242 van de ruim tweeduizend straten met een mensennaam. Volgens de actiegroep gaat het dan meestal ook nog eens om 'de vrouwen van'.

"Met straatnamen besluiten wij wie het waard zijn om te eren, nu zijn dat vooral mannen. Daar moet verandering in komen," verklaart initiatiefnemer Santi van den Toorn de actie. Tegelijkertijd worden deze ochtend straten in tien andere steden onder handen genomen.

Roze tape
Nadat het Rokin is omgedoopt tot de Beyoncé Boulevard, splitsen de feministen op. Van den Toorn fietst met Femke Awater en Marthe de Win naar stadsdeel West en De Pijp. Op de hoek van de Marnixstraat trappen de drie op de rem.

In Amsterdam zijn slechts 242 straten vernoemd naar een vrouw

De Wikipediapagina over Filips van Marnix wordt erbij gehaald. ''Een Zuid-Hollandse schrijver," leest Awater voor. "Aangezien niemand weet wie hij is, mag hij plaatsmaken."

Met roze tape wordt de Marnixstraat doorgestreept. Onder het naambordje komt die van de Mary Wollstonecraftstraat, naar de Britse filosofe die in de achttiende eeuw een van de eerste voorvechters was van vrouwenrechten.

Even verderop krijgen de straatnaambordjes van Jan van Galen en admiraal De Ruijter gezelschap van Mien van Bree. Een profwielrenster die naar België moest uitwijken omdat de Nederlandse Wielerunie geen fietswedstrijden met vrouwen toestond.

'Instapfeminisme'
"Er wordt altijd gezegd dat het logisch is dat er zoveel mannelijke straatnamen zijn omdat de geschiedenis door mannen is geschreven, maar er waren ook belangrijke vrouwen," stelt Van Den Toorn.

Van al die heldinnen hebben de feministen er twaalf uitgekozen die een zo divers mogelijk beeld van de vrouw geven. De selectie bestaat uit wetenschappers, sporters en artiesten van verschillende etniciteit. "En we hebben ook gecheckt of ze bijvoorbeeld niet fout waren in de oorlog," zegt De Win.

De straatnamen zijn natuurlijk slechts onderdeel van een groter probleem

Santi van den Toorn

De Bovengrondse noemt haar actie 'instap­feminisme'. Door toegankelijke voorbeelden te geven, toont het collectief van jonge vrouwen hoe de man nog steeds wordt gezien als de norm.

"De straatnamen zijn natuurlijk slechts onderdeel van een groter probleem, maar iedereen woont in een straat, dus iedereen begrijpt dit," stelt Van den Toorn. Bovendien voeden de mannelijke namen op onze straathoeken, pleinen en tramhaltes sterk het idee dat je een man zou moeten zijn om succesvol te worden.

Zeehelden
De Bovengrondse plaatst de nieuwe straatnaambordjes met opzet onder de bestaande, want mannen hoeven niet te wijken voor vrouwen. Het is vooral de bedoeling dat mensen aan het denken worden gezet en dat de gemeente bij de naamgeving van nieuwbouwwijken eens vrouwelijke alternatieven overweegt.

Van den Toorn: "In IJburg is er bijvoorbeeld net een nieuwe wijk gebouwd, maar dan kiezen ze toch weer voor zeehelden uit de zeventiende eeuw. Waarom geen vrouwvriendelijk thema?"

Tip Het Parool

Heb je een nieuwstip of nieuwsfoto? Voeg ons toe op Whatsapp. Liever mailen of anoniem tippen? Bekijk hier hoe dat kan.