Nieuws

Experts: windmolens Amsterdam moeten aan strengere geluidsnormen voldoen

Voor nieuwe windmolens moet de gemeente uitgaan van de geluidsnormen van wereldgezondheidsorganisatie WHO, zelfs al wordt het daarmee moeilijker om windturbines te bouwen rond Amsterdam. Tot die conclusie komen experts die zich in opdracht van de gemeenteraad hebben gebogen over de gezondheidsrisico’s.

Bart van Zoelen
Nu de stad nog in afwachting is van de nieuwe landelijke normen ligt het volgens deskundigen niet voor de hand om al windmolens te plaatsen rond wijken waar het aantal gehinderden groot zal zijn. Beeld Getty Images/iStockphoto
Nu de stad nog in afwachting is van de nieuwe landelijke normen ligt het volgens deskundigen niet voor de hand om al windmolens te plaatsen rond wijken waar het aantal gehinderden groot zal zijn.Beeld Getty Images/iStockphoto

In de nasleep van het verhitte windmolendebat zette de gemeenteraad vorig jaar ‘expertgroepen’ aan het werk. De hoop was dat deskundigen rust en vertrouwen konden brengen, omdat de bezorgdheid over windturbines en de gezondheid van omwonenden hoog was opgelopen. Weer een andere expertgroep boog zich over de gevolgen voor de natuur.

De grenswaarde die de gezondheidsexperts nu voorstellen, 45 decibel, is strenger dan de bestaande Nederlandse norm van 47 decibel. Als de geluidsoverlast bij omliggende woningen gemiddeld over een heel etmaal boven die grenswaarde uitkomt, zouden windmolens geen bouwvergunning moeten krijgen. De deskundigen willen een extra ‘behoedzame normering’ omdat de wetenschappelijke kennis in sommige opzichten nog in ontwikkeling is.

Afstandsnorm

Daar komt bij dat het kabinet intussen een afstandsnorm heeft aangekondigd, waardoor windmolens binnen een nog onbekende afstand van woningen op termijn uit den boze worden. Ook dat is voor de expertgroep reden voor extra behoedzaamheid. Het kan nog twee jaar duren voordat die afstandsnorm er is en de experts willen voorkomen dat het besluit voor de bouw van een windmolen later ongedaan moet worden gemaakt als de landelijke normen strenger uitvallen dan de Amsterdamse geluidsnormen.

Wethouder Marieke van Doorninck (Duurzaamheid) heeft al eerder gezegd deze afstandsnorm niet af te wachten. De geluidsnorm van 47 decibel sneuvelde vorig jaar bij de Raad van State, maar gemeenten mogen ‘gemotiveerd’ hun eigen normen stellen, waarbij ze natuurlijk moeten vrezen dat die eveneens worden aangevochten bij de rechter.

Hoe dan ook zou Amsterdam als het aan de expertgroep ligt moeten beginnen op plekken met zo min mogelijk omwonenden. Zeker nu de stad nog in afwachting is van de nieuwe landelijke normen ligt het volgens de deskundigen niet voor de hand om al windmolens te bouwen rond dichtbevolkte wijken waar het aantal gehinderden hoog kan oplopen.

Hinder op volkstuinparken

Verder stelt de expertgroep voor dat de geluidsoverlast van eventuele nieuwe windmolens wordt gemonitord. Ook vragen de deskundigen aandacht voor de hinder op volkstuinparken. Ten slotte bepleiten ze een aparte norm voor het indringende laagfrequente geluid, zoals Denemarken die ook heeft.

Ook met een ‘grenswaarde’ van 45 decibel wordt de geluidsoverlast van windmolens trouwens niet weggenomen. De experts citeren TNO-onderzoek waaruit blijkt dat in dat geval 5 procent van de omwonenden ernstig gehinderd wordt binnenshuis en 13 procent buitenshuis.

Overigens werpt het advies van de experts niet alleen maar extra drempels op voor windturbines in Amsterdam. In andere opzichten geven de deskundigen juist ruimte voor windmolengeluid. Zo stellen ze een ‘standaardwaarde’ voor van 42 decibel als gemiddelde over het hele etmaal. Zolang nieuwe windmolens onder deze norm blijven, zien de experts geen belemmeringen om ze te bouwen. Het RIVM legde de lat in het verleden op 40 decibel, toch een stuk lager.

Verder mag Amsterdam van deze standaardwaarde afwijken, als de gemeente maar kan beargumenteren waarom dat nodig is, voor de energietransitie bijvoorbeeld. Voorwaarde is ook dat er geen mogelijkheden zijn om de geluidsoverlast te dempen.

Zorgen van tegenstanders ontzenuwd

Ook worden sommige zorgen van tegenstanders juist ontzenuwd. De expertgroep betwist bijvoorbeeld dat er te weinig onderzoek is naar de gezondheidsrisico’s van geluidsoverlast door windmolens. Verder komt van windturbines niet duidelijk meer laagfrequent geluid dan van andere geluidsbronnen en zijn er voor kinderen geen andere gezondheidseffecten te verwachten dan voor andere leeftijdsgroepen.

Volgens de experts is het ook niet zo dat de geluidsoverlast alleen maar toeneemt naarmate de windturbines hoger uitvallen. Dat uitgangspunt was voor tegenstanders reden om te pleiten voor een afstandsnorm die uitkomt op het tienvoudige van de ‘ashoogte’ van de windmolen. In dat geval zijn windturbines rond Amsterdam vrijwel overal uitgesloten.

De expertgroep is toch al geen voorstander van afstandsnormen. Met geluidsnormen worden omwonenden volgens de deskundigen beter beschermd omdat het niet alleen afhankelijk is van de afstand of geluidsoverlast optreedt, maar ook van de ondergrond, de windrichting die het meest voorkomt en eventuele obstakels.

Eerder dit jaar vertrok arts-epidemioloog Dick Bijl met slaande deuren uit de expertgroep. Bijl was voorgedragen door Windalarm, de actiegroep van de tegenstanders van windturbines rond woonwijken. Als consequentie daarvan was er geen arts meer onderdeel van de expertgroep. Dat is door de expertgroep ondervangen met een reactie op het advies door André Knottnerus, oud-voorzitter van de Gezondheidsraad.

Wethouder Van Doorninck is blij met het rapport van de expertgroepen. ‘Ik heb er vertrouwen in dat de zorgen van Amsterdammers en inwoners van de buurgemeenten serieus meegenomen worden,’ schrijft zij aan de gemeenteraad. ‘En dat Amsterdam tegelijk een stevige bijdrage aan de energietransitie kan leveren.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden