Plus Portretten

Excuses voor het slavernijverleden? ‘Liever te laat dan nooit’

Israel Lobles. Beeld Lin Woldendorp

De afschaffing van de slavernij in Suriname en de Nederlandse Antillen werd maandag herdacht en gevierd op het Keti Koti Festival. Wat vonden de bezoekers van de aangekondigde excuses van Amsterdam voor het slavernijverleden en de straatnamen van Centrumeiland?

Israel Lobles (26), student

“Ik ben hier voor mijn voorouders,” zegt de opgetogen Israel Lobles. “We moeten stilstaan bij wat er is gebeurd.” De excuses die de gemeente Amsterdam wil maken, is dan ook wat iedereen nodig heeft, vindt de 26-jarige student. “Het is een stukje erkenning. Hierna kunnen we verder met de volgende stappen.” Welke stappen? Volgens Lobles begint het bij de geschiedenislessen op school: “Daar moeten we les krijgen over alles. Dus ook over de slavernij en het koloniale verleden. Daarmee kan er meer begrip voor elkaar komen en voelen mensen zich eerder verbonden met elkaar, zoals vandaag. Zie je? Kijk om je heen. Iedereen heeft het leuk met elkaar.” En anders maakt Lobles het zelf wel leuk: “Ik loop er symbolisch bij als koning. Want ik vind dat we allemaal koning en koningin zijn, of prinsessen en prinsen. Ongeacht je kleur. We mogen er allemaal zijn.”

Nelle van de Put (17), student

Nelle van de Put. Beeld Lin Woldendorp

“Iedereen is hier welkom”, zegt Nelle van de Put. De student is samen met een vriendin uit Huizen gekomen voor Keti Koti. “Dit is toch wel hoe tolerantie eruitziet: het maakt niet uit wie je bent, of wat je afkomst is, iedereen leeft met en naast elkaar. Ik heb zelf geen andere achtergrond en voel me ook welkom. Het is eigenlijk Amsterdam in het klein.” De student volgt weinig media en heeft ook geen idee of er genoeg diverse rolmodellen zijn. “Volgens mij wel.” Toch vindt ze het idee van straatnamen vernoemen naar mensen die hebben gestreden tegen kolonialisme en slavernij een goed idee. “Dan leer je meer over elkaars verleden. Ook het idee om excuses aan te bieden namens de gemeente vind ik een tof plan. Dat getuigt wel van respect, al moet ik ook wel zeggen dat het nogal laat komt.”

Joanna Nicol (37), zzp’er

Joanna Nicol. Beeld Lin Woldendorp

“Dit festival gaat steeds meer leven onder de mensen,” zegt Joanna Nicol. “Dat zie je ook aan hoeveel Nederlandse mensen hier zijn. Dat is mooi om te zien.” Hoewel Nicol met haar dochters een gezellige dag heeft, wil ze ook dat ze iets leren vandaag. “Daarom heb ik ze meegenomen. Het feest is leuk, maar ik wil ze ook een stukje geschiedenis meegeven. Jammer dat ze dat op school nog niet meekrijgen. Daar wordt enkel gedoceerd over wat goed ging in de Nederlandse geschiedenis. Ze leren kinderen alleen wat ze willen dat ze weten. Maar vergeet niet: het slavernijverleden hoort ook bij de Nederlandse geschiedenis. Hoe komt Nederland anders aan wat ze vandaag de dag heeft? Wie is Nederland eigenlijk? En hoe zijn ze zo rijk geworden, door wie? Die vragen worden nog niet beantwoord in de schoolboeken.” De zzp’er vindt dat de gemeente Amsterdam een mooie eerste stap heeft gezet nu het excuses wil maken. Maar belangrijker is de vraag: wordt ernaar gehandeld? “Krijgt het slavernijverleden daadwerkelijk een plek in de Nederlandse geschiedenis?”

Foppe van Dijk (72), kunstschilder

Foppe van Dijk. Beeld Lin Woldendorp

Het is de eerste keer dat Foppe van Dijk op het Keti Koti Festival in Amsterdam is. “Het is mooi weer en ik had niks te doen. Ik ben kunstschilder en kijk m’n ogen uit met alle kleuren die je hier ziet. De wijze waarop mensen zich kleden, de diversiteit, de kleding, kleuren en het gemak waarbij mensen laten zien: kijk, ik ben mooi. Dat vind ik geweldig, die vrijheid die ze met zich meedragen.” Maar Van Dijk weet ‘dondersgoed’ waar het allemaal nog meer om gaat vandaag. “Het is onbegrijpelijk wat er is gebeurd in het verleden, maar of er nou echt excuses moeten komen? Dat vind ik ingewikkeld. We zijn al zoveel generaties verder. Enerzijds denk ik dat het goed is dat een officiële instantie zijn excuses maakt. Leg dat bijvoorbeeld schriftelijk vast of door middel van een moment. Anderzijds denk ik ook: het is het verleden, het is gebeurd. Laten we vooruitkijken en ervoor zorgen dat zoiets nooit meer gebeurt.”

Ruth van Kallen (59), docent zorg en welzijn

Ruth van Kallen. Beeld Lin Woldendorp

“Elk jaar kijk ik naar het festival op televisie, maar dit jaar wilde ik er per se bij zijn. Dat was een ingeving en het was het waard. Ik vind het heel mooi hier.” In aanloop van het Keti Koti Festival is Van Kallen naar musea geweest om nog meer te leren over de geschiedenis van haar voorouders. “Zij hebben offers gebracht. De oma van mijn moeder was een slavenkind.” Het is volgens Van Kallen goed dat de gemeente Amsterdam officieel gaat erkennen wat er is gebeurd, al hadden die excuses eerder gemaakt moeten worden, vindt ze. “Maar niets komt voor zijn tijd en eerlijk is eerlijk: liever te laat dan nooit. We moeten ook niet te veel gaan klagen hè. Dan schieten we ons doel voorbij. We willen niet terug, laten we vooruitkijken en zorgen voor ontwikkeling.” De docent is daarom maar wat blij dat de straatnamen op IJburg worden vernoemd naar mensen die hebben gestreden tegen kolonialisme en slavernij in Indonesië, op de Antillen en in Suriname. Dat plan kondigde burgemeester Halsema tijdens haar toespraak op het festival aan. “Dat is ook een erkenning voor wat onze voorouders voor ons hebben gedaan. Daar ben ik trots op.”

Emma Post (62), toezichthouder metro

Emma Post. Beeld Lin Woldendorp

“Ze kunnen er niet meer omheen,” zegt Emma Post. “We moeten nog maar afwachten of het daadwerkelijk gaat gebeuren, maar die excuses moeten er komen.” Maar nog belangrijker is het onderwijs op scholen. Dat moet veranderen, vindt Post. Als het aan haar ligt, worden alle geschiedenisboeken aangepast en aangevuld. De jeugd moet in de schoolbanken leren over de hele geschiedenis van Nederland. Het slavernijverleden is daar óók onderdeel van.” Post is 26 jaar getrouwd geweest met een Caribische man en heeft drie kinderen ‘die een mix zijn’. “Wij weten dat je alles samen kunt oplossen.” De metrotoezichthouder gaat ook al jaren naar het Keti Koti Festival. “Keti Koti vier ik steevast, het staat symbool voor verbinding. Ik zorg altijd dat ik op 1 juli vrij ben, ik denk na over wat ik aantrek en ’s ochtends ga ik altijd naar de Muiderkerk voor het Keti Koti Dialoog ontbijt. Ik kijk er het hele jaar naar uit.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden