PlusExclusief

‘Ex-lachgaskoning’ Deniz Üresin: ‘Privé heb ik wel spijt, als zakenman niet’

Met zijn lachgasbezorgservice kwam Deniz Üresin een paar jaar geleden middenin de lachgasdiscussie te staan. Nu geeft hij voorlichting op scholen over de gevaren van het middel. ‘De politie wist niet wat ze ermee moesten.’

Robert Vuijsje
Deniz Üresin: ‘Ik ben tenminste niet hypocriet, bedrijven als Heineken of Marlboro zijn dat wel. Zodra ik het probleem zag, ben ik gestopt.’ Beeld Erik Smits
Deniz Üresin: ‘Ik ben tenminste niet hypocriet, bedrijven als Heineken of Marlboro zijn dat wel. Zodra ik het probleem zag, ben ik gestopt.’Beeld Erik Smits

Het was in de zomer van 2019 dat Deniz Üresin (27), uit Osdorp, zich de koning van Amsterdam voelde. Oftewel: van het centrum van Amsterdam. “De koning van de stad – ja, zo kon je het wel noemen. Ik had een maas in de wet gevonden, zo heet dat toch?”

Die verovering begon in 2015, net voor de komst van bedrijven als Uber Eats en Deliveroo. “Bij het Sierplein in Osdorp zitten een paar restaurants, die benaderde ik als eerste. Restaurants bezorgden toen nog niet. Ik was koerier en zei tegen die zaken: laat mij de bestellingen doen, in ruil voor 25 procent van de omzet. Zo begon het ondernemersavontuurtje. Mijn bedrijf heette Bezorg Company, we gingen ook samenwerken met Thuisbezorgd, ik leverde de koeriers.”

Na een paar jaar kwamen er meer bezorgservices en Thuisbezorgd ging werken met eigen koeriers. “Ik werd eruit geknikkerd, we hadden geen werk meer. Mijn jongens zeiden: laten we lachgas bezorgen, daar zit geld in. Zelf had ik er niet aan gedacht. Ik zei: oké, maar als het niet werkt, trek ik het af van jullie salaris.”

“Ik had 30 tanks van 2 kilo lachgas en zette een telefoonnummer op mijn socials. Twee uur later waren we uitverkocht. Ik wist meteen: dit is serieuze business. In het begin bezorgden we het bij mensen thuis. Tot ik door het Vondelpark liep en een ijscoman zag. Hij had zijn product bij zich en verkocht steeds een of twee bolletjes ijs aan klanten. Even later zag ik hoe een pizza werd bezorgd bij mensen die in het park zaten. Het bracht me op een idee.”

“Volgens de wet mag je niet venten, maar bezorgen is wel toegestaan, alleen wordt er niet bij vermeld hoe snel dat moet gebeuren. Met een bakfiets gingen we eerst op het Leidseplein staan, daarna het Rembrandtplein, de Wallen, de Rozengracht. Klanten stuurden een appje, zodat het officieel een bezorging was en kregen lachgas.”

“Iedere dag ging ik met tienduizenden euro’s naar huis. We kochten alle bakfietsen in Amsterdam op, ik keek niet eens meer naar de prijs. Aan het einde had ik 50 bakfietsen en 150 jongens die voor me werkten. De politie wist niet wat ze ermee moesten, die agenten vroegen aan mij wat de bedoeling was. Lachgas was officieel niet verboden, het enige wat ze konden doen was een boete geven voor venten. Alleen was het geen venten, maar bezorgen.”

Volgens Üresin zorgde het voor een meningsverschil tussen de politiebureaus aan de Overtoomse Sluis, in West, en Burgwallen, in Centrum. “In West waren ze heel blij met wat ik deed, ik zette al die probleemjongeren aan het werk. Daarvoor was het Balboaplein een oorlogsgebied, zij zagen de inbraakcijfers omlaag gaan. Die jongens hoefden geen criminele dingen meer te doen, ze verdienden geld bij mij.”

“Maar in Centrum waren ze niet blij, die agenten zeiden: ga dat lachgas lekker verkopen in Osdorp. Maar ja, daar is geen uitgaanspubliek. In Osdorp is helemaal niets, het is een dode buurt. Daarom woon ik nu aan de Overtoom, hier is het levendig. Alleen jammer van al die uitlaatgassen de hele dag.”

Na een korte stilte, lachend: “Daar mag ik niets over zeggen, met al dat lachgas ben ik verantwoordelijk voor het verdwijnen van 2 procent van de ozonlaag. Eén ballon geeft dezelfde CO₂-uitstoot als 15 kilometer autorijden.”

Hoe weet je dat die politiebureaus daar contact over hadden?

“Ik sprak veel agenten, ook in de hogere regionen.”

De eerste zeven jaar van zijn leven woonde Üresin in Osdorp. “Achter onze flat stond een instelling, wij noemden het een gekkenhuis. Als we in de speeltuin waren, kwamen die mensen zo schreeuwend naar ons toe, ze liepen los, dat gebeurde gewoon.”

“Mijn moeder had drie banen en mijn biologische vader kwam zijn taken niet na, dat zag ik toen nog niet. Later begreep ik pas hoe het hoort, een vader zijn. Hij was alcoholist en mishandelde haar, de politie kwam vaak bij ons thuis. Ik ben Turks en een kwart Armeens. Toen ik 7 was, gingen mijn zus en ik in Turkije wonen, bij de ouders van mijn moeder.”

Hoe was dat?

“Kut. Een totaal vreemd land, ik kende taal niet, dat duurde twee jaar. İzmir is mooi: zon, zee, strand. Maar ik miste mijn moeder. School was ook veel strenger. Op mijn 15de kwam ik terug naar Nederland.”

En?

“Geweldig. Hier zijn meer mogelijkheden. In Turkije had ik goed gescoord op een soort Citotoets, ik wilde gaan studeren. Alleen was ik het Nederlands verleerd. Op het Berlage Lyceum kwam ik in 2 vwo, in een klas met internationale leerlingen. Een gekke tijd. Ze hadden daar twee gebouwen, A en B. A was het allochtonengebouw, daar zat de mavo. Wij deden vwo, maar we gingen ook naar dat gebouw. B was blank, blond haar en blauwe ogen.”

Waarom wilde je ondernemen?

“Dat deed mijn hele familie. Mijn opa in İzmir had horeca en hotels, een welvarend man. En sinds 2006 heeft mijn moeder Bistro Bos, aan de Bos en Lommerweg, samen met de man die ik mijn vader noem. Mediterraans eten, niet alleen Turks, er wordt ook alcohol geserveerd. Superlekker eten, je zou het een keer moeten proberen.”

“Ik zat in 4 havo en besloot dat een schoolcarrière niet de weg naar succes zou zijn. Dan moet je meegaan in de voorprogrammering van grote bedrijven. Een leaseauto, een hypotheek. Als ik rechten zou studeren kon ik op mijn 30ste aan het werk als advocaat, met een grote studieschuld. Op mijn 40ste zou ik er eindelijk echt goed in zijn, op mijn 50ste kon ik een Porsche kopen. Ik dacht liever buiten het systeem om, altijd op zoek naar de creatieve oplossing.”

In 2019 kreeg Üresin van de gemeente Amsterdam een boete opgelegd van 1 miljoen euro, vanwege zijn handel in lachgas. “Ik hoor er niets meer over, ik weet niet hoe het verder gaat. De zaak is trouwens tegen mijn BV, daar zit geen geld meer in. Als ze mijn Turkse rekening willen leegplunderen, of mijn bezittingen daar: veel succes.”

Hoeveel heb je eraan verdiend?

“De omzet was tussen de 2 en 3 miljoen euro en de investering niet groot. Reken zelf maar uit.”

Een jaar later ontdekte je dat lachgas niet goed voor je is?

“In augustus 2020, ja. Eerst was het me niet duidelijk, ik gebruikte het zelf ook en zag het probleem niet. In mijn omgeving begon ik te zien wat de gevolgen waren. Uit rapporten van artsen bleek dat je trombose kan krijgen, een hartinfarct of een dwarslaesie. Nu geef ik les over de gevaren van lachgas, op scholen en via het OM.”

Is het niet raar dat je het eerst niet zag?

“Ik vergelijk het met bier. Alcohol kan ook gevaarlijk zijn, toch blijven mensen het gebruiken. Ik ben tenminste niet hypocriet, bedrijven als Heineken of Marlboro zijn dat wel. Zodra ik het probleem zag, ben ik gestopt.”

Heb je spijt?

“Privé wel. Als zakenman niet. Deze vraag stel je toch ook niet aan verkopers van alcohol of sigaretten? Sinds 1 januari is lachgas trouwens officieel verboden, ik heb het afgesloten.”

Als kind had je last van een vader die alcoholist was, later ging je zelf drugs verkopen. Wat vind je van die combinatie?

“Daar heb ik nooit over nagedacht, ik zie geen verband.”

Bij de Amsterdamse gemeenteraadsverkiezingen van vorig jaar haalde Üresin als lijsttrekker van de Feestpartij 400 stemmen. Vond hij dat veel of weinig? “Ik weet het niet. Als ik het publiek op het Leidseplein moest geloven zou ik 40.000 stemmen krijgen. Alleen gaan jongeren niet stemmen. Het was niet mijn doel om echt de politiek in te gaan.”

Om te laten zien wat hij nu doet, pakt Üresin zijn telefoon. Daar verschijnt een logo met de tekst: Monster Maker Nutrition. “Ik verkoop poeders en pillen, via Uber Eats heb je die binnen een uur. Als je die producten ergens anders bestelt, duurt het een dag voor je die krijgt.”

Deniz Üresin (Amsterdam, 1994) is ondernemer. Op Instagram noemt hij zichzelf ‘ex-lachgaskoning’. Beeld Erik Smits
Deniz Üresin (Amsterdam, 1994) is ondernemer. Op Instagram noemt hij zichzelf ‘ex-lachgaskoning’.Beeld Erik Smits

De stad van... Deniz Üresin

Echt Amsterdams
“Tijdens het uitgaan. En als Ajax speelt, dan is alles rood-wit, net als in Turkije.”

Accent
“Ik heb een typisch allochtoons accent. Na een paar biertjes klink ik Hollands.”

Partner
“Heb ik niet. In iedere haven een andere partner.”

Huur of koop
“Ik woon in een huis dat mijn biologische vader kocht in de jaren 70, toen hij nog wel goed functioneerde. Hij was ook ondernemer.”

Import
“Dat kunnen Amsterdammers worden, waarom niet? Ze hebben er toch niet voor gekozen om in Twente of Brabant te worden geboren?”

Amsterdammers klagen graag over de snel veranderende stad, maar willen hier toch blijven wonen. Hoe werkt dat, vraagt schrijver Robert Vuijsje (Alleen maar nette mensen, Salomons oordeel) zich af in een wekelijkse interviewserie met bekende en minder bekende Amsterdammers. Lees hier alle afleveringen terug.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden