Plus

Even meer historicus dan koning: Willem-Alexander bij Niod

Willem-Alexander kreeg een rondleiding in het archief van het Niod. Beeld ANP

Koning Willem-Alexander bezocht vrijdag het Niod. Door ontspannen gebruik van jargon – Hét Koninkrijk – was hij een middag weer historicus onder collega’s. 

De verschrikkingen in Rwanda en de genocide van IS op de jezidi’s zijn besproken, de horror onder Stalin en Mao’s culturele revolutie is langsgekomen. Ook de Armeense genocide is aangestipt tijdens het onderhoud van koning Willem-Alexander met wetenschappers van het Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (Niod).

Dan zorgt hij in de vergaderzaal voor de broodnodige ontspanning. Hij kan zich voorstellen, zegt hij, dat het onderzoeken van genocides zingeving biedt aan de ongeveer zeventig medewerkers van het instituut. Tot en met 1988, het jaar waarin oud-Niod-voorman Loe de Jong zijn veertiendelige standaardwerk Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog voltooide, was de focus van het instituut vooral op die oorlog gericht. Maar in ’88 was het Koninkrijk klaar, merkt Willem-Alexander op. Nou ja, niet hét koninkrijk, want dat is nooit af. Hij knikt naar de twee aanwezige verslaggevers: hij moet zich duidelijk uitdrukken, anders wordt hij verkeerd geciteerd.

Na de oorlog opgericht

Gelach vult de zaal. Zo’n terloops gebruikte afgekorte titel als Hét Koninkrijk is vooral jargon van historici. Hier is hij historicus onder collega’s. Dat gaat ongeveer zo: “Laat ik beginnen met heel kort iets te vertellen over de geschiedenis van het Niod,” zegt directeur Frank van Vree in zijn welkomstwoord. “We zijn drie dagen na de Tweede Wereldoorlog opgericht, op 8 mei 1945. Volgend jaar vieren we ons 75-jarig bestaan, een gebeurtenis waarvoor u van harte uitnodigen…”

Wacht even, riposteert de koning. Waren Nederlanders in Londen niet al in 1943 begonnen met het documenteren van de oorlogsgeschiedenis? Ja, erkent Van Vree: dat jaar richtten De Jong en minister-in-ballingschap Gerrit Bolkestein een voorloper van het Niod op.

Schoolrapport van Mussert

Politieke valkuilen worden vakkundig vermeden tijdens het bezoek, dat de koning als beschermheer van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen aan de onderzoeksinstelling brengt. De komende rechtszaak rond het neerhalen van vlucht MH17 komt niet ter sprake en bij een gesprek over het onderzoeksprogramma ‘Onafhankelijkheid, dekolonisatie, geweld en oorlog in Indonesië, 1945-1950’ zijn journalisten niet welkom.

Zij zijn wel bij de rondleiding in het archief, langs kasten vol onderzoeksmateriaal. Ook is er een schoolrapport van de dan 17-jarige latere NSB-leider Anton Mussert, in 1911 leerling der Vierde Klasse aan de Hoogere Burgerschool te Gorinchem. Rondleider Hubert Berkhout, coördinator dienstverlening van het Niod, wijst de vorst op het laagste rapportcijfer: een 4 voor Hoogduitsche Taal- en Letterkunde. “Maar dat heeft hij later aardig opgehaald.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden