Amsterdam Bewaar

Espritscholen laten leerlingen bijzondere talen kiezen

'We vinden allemaal dat het belangrijk is om veel talen te leren, maar de thuistaal, vaak Turks, Arabisch of Berbers, geven we geen aandacht'
'We vinden allemaal dat het belangrijk is om veel talen te leren, maar de thuistaal, vaak Turks, Arabisch of Berbers, geven we geen aandacht' © ANP

Russisch, Arabisch, Chinees en Turks leren? Vanaf volgend schooljaar kunnen Amsterdamse middelbare scholieren extra talen kiezen. Vooralsnog buiten schooltijd.

Veel keuze is er niet: Engels, Duits en Frans, en op gymnasia nog Grieks en Latijn, meer valt voor leerlingen niet te kiezen tussen taalvakken op de middelbare school. Daarbij is Engels verplicht voor iedereen en zijn voor havo-en vwo-scholieren daarbovenop minimaal Duits óf Frans een vast onderdeel, aangevuld met een andere taal.

Zo'n andere taal aanbieden mág wettelijk wel, maar scholen maken daar nauwelijks gebruik van. Spaans komt voor - zo liet het Hyperion Lyceum onder veel hoon Duits vallen voor Spaans - maar Arabisch, Turks of Chinees worden zelden aangeboden.

Taal naar keuze
Vanaf komend schooljaar start schoolbestuur Esprit - waar scholen onder vallen als het Mundus college, het Marcanti, het Cartesius Lyceum en het 4e Gymnasium - met Taal naar keuze. Scholieren kunnen uit zeven talen kiezen die ze wekelijks voor of zelfs ná schooltijd volgen.

Het initiatief komt van Hetty Mulder, rector van het 4e Gymnasium. Het is al mogelijk om in talen als Turks en Arabisch eindexamen te doen, maar het komt zelden voor. In 2015 deden 4000 leerlingen Spaans eindexamen en 68.000 Duits, slechts 150 leerlingen kozen voor het eindexamen Turks en 40 voor Arabisch.

Een taal die je al spreekt echt goed leren, kan ook bijdragen aan het leren van andere talen

Niet alleen interesse van de leerlingen speelt een rol bij het aanbieden van de extra talen. De helft van de Amsterdamse leerlingen is van allochtone afkomst en een groot deel van hen spreekt thuis een andere taal dan Nederlands. Onderzoekers benadrukken dat het belangrijk is om ook aandacht te hebben voor de thuistaal.

Aandacht voor thuistaal
Les in de taal die thuis wordt gesproken gaat niet ten koste van Nederlands of Engels, blijkt uit herhaald onderzoek. Sterker: een taal die je al spreekt echt goed leren, kan ook bijdragen aan het leren van andere talen.

Karijn Helsloot, projectmanager van Taal naar Keuze, pleit al jaren voor meer aandacht voor de thuistaal. "Het bepaalt je identiteit. We vinden allemaal dat het belangrijk is om veel talen te leren, maar de thuistaal, vaak Turks, Arabisch of Berbers, geven we geen aandacht. Terwijl talen veel met elkaar delen."

Vooralsnog organiseert Esprit, overigens met financiële steun van de gemeente, de extra taallessen grotendeels buiten schooltijd. "We wilden niet meteen de concurrentie aangaan met de andere talen. Dan krijg je oorlog met het personeel," aldus Mulder.

Verschillende niveaus
De talen zullen op verschillende niveaus worden aangeboden, ook hebben leerlingen veel vrijheid om te kiezen wat ze willen leren. Dat kan spreekvaardigheid zijn, maar ook het leren schrijven van Chinese karakters.

Aan het einde van het jaar krijgen ze een certificaat en als ze verder willen, mogen ze uiteindelijk in de nieuwe taal eindexamen doen.

Inmiddels hebben zich al vierhonderd Espritscholieren gemeld voor de extra taalvakken. Heel avontuurlijk kiezen de leerlingen overigens nog niet: de populairste taal is Spaans.