PlusTen Slotte

Erwin Brugmans (1950-2020): een vredesduif die overal verbroedering zocht

Erwin Brugmans trok zich het leed van de wereld aan. Hij was een ‘vredesduif’ die een samenleving van verbroedering en gelijkheid voor zich zag. De Joodse Amsterdammer zette zich in voor het Joods-Marokkaans Netwerk, economische hulp aan boeren in Afrika en de opvang van Syrische vluchtelingen. Een week geleden (vrijdag) overleed hij op 70-jarige leeftijd in zijn slaap.

Erwin Brugmans. Beeld Ayman Nadaf
Erwin Brugmans.Beeld Ayman Nadaf

Brugmans was zoon van een kampoverlevende. Zijn moeder was slachtoffer van de experimenten van de beruchte kamparts Josef Mengele in Auschwitz. Na de oorlog hield ze het niet uit in Amsterdam waar ze vele familieleden had verloren en toog met haar man en kinderen naar Australië.

Brugmans die destijds vijf jaar oud was, keerde in zijn tienerjaren terug naar Amsterdam. Hij ging naar de IVO Mavo in Amstelveen, kreeg een opleiding in de Valerius Kliniek en werd in 1976 ambulant psychiatrisch verpleegkundige bij onder meer Mentrum Arkin. Hij settelde zich in De Baarsjes en sloot zich aan bij de Sjoel West van Bloeme Evers, die ook Auschwitz overleefde. Hij werd er haar rechterhand.

Hij voelde zich thuis in De Baarsjes. Hij had zelf, vertelt hij aan de gemeentekrant in 2016, voor de aanslagen van 11 september 2001, weinig last van scheldpartijen vanwege zijn Joodse afkomst. Na de aanslagen werd hij wel een keer uitgescholden en bespuugd. Hij stapte op zijn belagers af. Bang uitgevallen was hij niet.

“Hij zei waar het op stond. Ze noemden Erwin wel naïef maar dat was hij niet. Hij ging voor verbroedering,” zegt Nathan Bouscher, bestuurslid van Sjoel West in De Baarsjes.

Kuifje in Afrika

Toen Marokkaanse jongeren in 2003 in West voetbalden met kransen die op Dodenherdenking bij een oorlogsmonument waren neergelegd, besloot hij zich in te zetten voor het Joods-Marokkaans Netwerk. Hij organiseerde een voetbaltoernooi op het Balboaplein. “Erwin was een bruggenbouwer, een vredestichter. Een man met een goed hart, vooral voor minderheden,” zegt Bouscher.

Hij reisde als ‘Kuifje in Afrika’ om boeren te helpen aan betere landbouwtechnieken en trok ruimhartig zijn portemonnee voor projecten in onder meer Gambia. In zijn eigen huis ving hij Syrische homoseksuele vluchtelingen op.

Een van die vluchtelingen was Ayman Nadaf (38), die in 2017 door Brugmans werd opgevangen. “Ik had psychische problemen en sliep op straat. Erwin bood voor enkele dagen een slaapplek aan. Het werd anderhalf jaar. Hij redde me. Hij begreep mijn trauma en mijn pijn. Een grote steun. Ik heb zoveel van hem geleerd. Uiteindelijk kregen we een relatie.”

Sjalhomo

Brugmans was ook betrokken bij de Joodse homo-organisatie Sjalhomo. “Met zijn homoseksualiteit liep hij niet te koop. Hij stond wel bij Gaypride op de boot te dansen,” zegt Bouscher.

Ook gaf hij gastlessen voor het project ‘Na de oorlog’ op scholen. Hij vond het als tweede generatie oorlogsslachtoffer belangrijk het verhaal van zijn moeder te delen. Een dag voor zijn overlijden stond hij nog voor 4 havo-klassen van het St. Nicolaaslyceum.

Een week voor zijn overlijden liet hij vastleggen waar hij begraven wilde worden. “Alsof hij iets voorvoelde,” zegt Bouscher.

Afgelopen zondag is Erwin Brugmans naar zijn wens op de Joodse begraafplaats in Muiderberg begraven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden