PlusExclusief

‘Er knapte iets’: zo ging het mis met de stichting Sinterklaas in Amsterdam

Sinterklaasintocht in Amsterdam. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Sinterklaasintocht in Amsterdam.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

De organisatie van het mooiste kinderfeest van het jaar ligt in duigen. Waar ging het mis met de stichting Sinterklaas in Amsterdam?

Tijdens een bezoek aan de binnenstad in november vorig jaar werd Sint-Nicolaas in het gezelschap van twee schoorsteenpieten betrapt in het filiaal van Christine le Duc aan het Spui. Nou ja, betrapt, een van de pieten had zelf een kort filmpje op Instagram gezet. “We kwamen net van een filmopname toen we langs de sekswinkel liepen,” vertelt Midas Meester. “Het personeel stond voor de deur en nodigde ons uit. Het was een vrolijke boel en ik heb een filmpje van vier seconden op een besloten account geplaatst. Suf, maar het stelde echt weinig voor.”

Daar dacht het bestuur van de stichting Sinterklaas in Amsterdam – sinds de jaren dertig van de vorige eeuw verantwoordelijk voor de intocht van Sint Nicolaas – heel anders over. Het werkte niet mee dat interim-voorzitter Pam Evenhuis het nieuws thuis te verwerken kreeg, waar hij met twee gebroken armen en een rothumeur aan het bijkomen was van een onfortuinlijke smak tijdens de aankomst van Sinterklaas bij het Scheepvaartmuseum. Maar ook de andere bestuurders van de stichting reageerden geërgerd op de mogelijke imagoschade.

Mes in de maatschappelijke activiteiten

Het voorval leidde tot een gedwongen vertrek van Meester, die als theatermaker en hoofdpiet in de jaren daarvoor nauw betrokken was bij de Amsterdamse metamorfose van de ouderwetse Zwarte Piet in de schoorsteenpiet.

Buiten schot bleef hulpsinterklaas van dienst Christiaan Bramer. Bramer had zich samen met anderen met hart en ziel gestort op de uitbreiding van de maatschappelijke activiteiten die in de weken tussen de intocht en de verjaardag van de goedheiligman in de stad worden georganiseerd.

Bramer stapte kort daarna zelf op, nadat hij van zijn medebestuurders had gehoord dat zij het mes wilden zetten in die maatschappelijke activiteiten.

“Ik zat er voor de kinderen, met name voor de gehandicapte en zieke kinderen,” zegt hij. “We hebben de bezoeken van Sinterklaas aan de ziekenhuizen en instellingen heel zorgvuldig opgezet, tot aan voorbereidingen met een psycholoog aan toe. Als je medebestuurders bij herhaling hoort zeggen dat het geen kerntaak is, knapt er iets. We praten over kinderen die misschien voor de laatste keer Sinterklaas van dichtbij zien.”

Leegloop

Het koele afscheid van Meester en andere belangrijke vrijwilligers past in een patroon. De afgelopen anderhalf jaar stapten maar liefst acht bestuursleden van de stoomboot waarop zij eerder vol enthousiasme hadden aangemonsterd. Wat is er immers mooier dan een bijdrage mogen leveren aan het jaarlijkse feest voor alle kleine en grote kinderen?

Een kleine rondgang langs de voormalige bestuurders levert het beeld op dat de meesten zijn afgehaakt uit teleurstelling en onvrede over de gang van zaken binnen het bestuur. Daarbij valt opvallend vaak de naam van vicevoorzitter Jules Vos.

De 61-jarige Vos, in het dagelijks leven eigenaar van een aquariumverhuurbedrijf, is een oude rot binnen de organisatie van de intocht. Samen met de ervaren Jacco Italiaander vormde hij de afgelopen twintig jaar het motorblok binnen het bestuur. Vos regelde de intocht op het land, Italiaander de intocht op het water. “Zonder Jules en Jacco zou er geen intocht mogelijk zijn,” zegt de inmiddels volledig herstelde Evenhuis. “Zij hebben de contacten, kennen iedereen bij gemeente, politie en brandweer. De intocht hangt aan elkaar van geregel en geritsel. Zij krijgen dat voor elkaar.”

In de aanloop naar de transformatie van Zwarte Piet, op aandringen van oud-burgemeester Eberhard van der Laan, kreeg het motorblok gezelschap van nieuwe bestuurders. Dat waren mensen met een andere achtergrond, netwerken en ideeën. Evenhuis: “In de jaren van de grote verandering bleven de gelederen gesloten. Er was een gemeenschappelijke vijand: het gevaar dat Sint-Nicolaas ten onder zou gaan in de pietendiscussie. Toen de draai eenmaal was gemaakt, bleken die twee culturen binnen het bestuur flink te botsen.”

Kort samengevat: de nieuwkomers wilden doorpakken met een sinterklaasfeest voor alle groepen in de stad, voor de doorgewinterde bestuurders hoefde dat niet zo nodig. Dat merkte ook oud-parlementariër Samira Bouchibti, die in 2019 aantrad als nieuwe voorzitter en dat anderhalf jaar volhield. “De opdracht was om van de intocht een inclusief feest te maken, voor álle kinderen in de stad. Achteraf moet ik helaas zeggen dat ik mij als vrouw en moslima nooit serieus genomen heb gevoeld. Er was sprake van tegenwerking en een onveilige sfeer.”

Het is een van de problemen die hardnekkig aan vrijwilligersorganisaties kleven: de een zit er voor het goede doel, de ander voor de maatschappelijke status. Ooggetuigen vertellen hoe tijdens de laatste ontvangst van Sinterklaas bij het Scheepvaartmuseum, vicevoorzitter Vos voorzitter Bouchibti wegduwde om voor het oog van de camera naast burgemeester Femke Halsema te kunnen staan. Midas Meester: “Wie de intocht organiseert, is één dag per jaar de belangrijkste man of vrouw van Amsterdam.”

Sint in de Arena

Het wankele bouwwerk werd er niet steviger op met het aantreden in de zomer van een nieuwe voorzitter, in de persoon van Edgar Peer. De oud-wethouder haalde persoonlijk een streep door de plannen om de intocht dit jaar te vervangen door een televisieserie over de Sint in Amsterdam. Peer kwam tijdens een vergadering in augustus met het plan op de proppen voor een eenmalig evenement in de Johan Cruyff Arena. De aanwezige kaderleden wezen het idee af, maar enkele dagen later bleek de voorzitter toch in de Arena te zijn geweest om de plannen door te spreken.

De maat was vol toen Peer er bij de organisatoren op aandrong de overgebleven maatschappelijke activiteit uit te breiden: in plaats van 600 moesten 1200 zieke kinderen worden opgezocht. Een idiote eis, stelt oud-bestuurder Bramer. “Dan heb je echt geen idee wat het betekent om bij doodzieke kinderen op bezoek te gaan.”

Het voorstel was mede aanleiding tot het woedende vertrek van vijf van de zeven kaderleden die samen de leiding vormen van de ruim duizend vrijwilligers. Eerder had ook oudgediende Jacco Italiaander zijn vertrek uit het bestuur aangekondigd.

Interventie door de gemeente

Het schaderapport, anderhalve maand voor de intocht: een bestuur van drie mensen, vooralsnog zonder veel vrijwilligers en zonder sponsoren, met een plan op zak om een groots evenement in de Arena te organiseren. Wat er moet gebeuren? Opgestapte medewerkers pleiten voor een snelle interventie door de gemeente als subsidieverstrekker. Menno Köhler, een van de medewerkers die vertrok: “De stichting moet een vereniging worden, met een nieuw bestuur en een stevige raad van toezicht. En dan razendsnel een kleine intocht organiseren en meteen na de jaarwisseling een nieuwe start maken.”

Edgar Peer verblijft in het buitenland, Jules Vos wil pas later reageren. Sinterklaas gooide vloekend de hoorn op de haak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden