Amsterdam Bewaar

Ekoplaza experimenteert met plasticvrije winkel in West

De producten zijn verpakt in composteerbaar plastic.
De producten zijn verpakt in composteerbaar plastic. © .

Een supermarkt zonder plastic verpakkingen, het kan. Ekoplaza demonstreert het in een winkeltje naast zijn filiaal in West en haalde daarmee woensdag CNN, BBC en Al Jazeera.

Zo presenteert Ekoplaza in een winkeltje naast zijn filiaal in de Jan Pieter Heijestraat bijna zevenhonderd verschillende producten zonder plastic, zo'n vijftien procent van het assortiment van de biologische supermarktketen. Ekoplaza trok daarmee woensdag de aandacht van CNN, BBC en Al-Jazeera als de eerste supermarkt ter wereld met 'plasticvrije' schappen.

Volgens berichten in de Britse pers zou Ekoplaza zelfs overwegen al voor het einde van dit jaar een 'plastic-free aisle' (een gangpad zonder plastic) te introduceren in alle 74 filialen. Maar dat blijkt overdreven. Ekoplaza denkt nog na over de manier waarop het extra aandacht wil vestigen op de producten waar helemaal geen plastic in verwerkt is.

Verontreiniging
Vorig jaar werd Ekoplaza benaderd door de Britse milieuorganisatie A Plastic Planet, legt Does uit. Om aandacht te vragen voor de verontreiniging van de natuur door plastic werden supermarkten gevraagd om één 'aisle' vrij te maken voor producten zonder plastic. Alle Britse supermarkten zeiden nee, maar bij Ekoplaza was het in een half uurtje geregeld, zegt Siân Sutherland van A Plastic Planet.

Dat is het nadeel van papier, mensen willen het product zien

Erik Does

"Wij waren hier al jaren mee bezig met onze leveranciers," zegt Does. "Plastic is gewoon niet goed voor ons." Met de aparte winkelopstelling wil Ekoplaza nog meer leveranciers overtuigen dat het ook anders kan. Met beter recyclebare materialen als papier, aluminium en glas, maar ook met nieuwe bio-plastics. Want plastic heeft wel degelijk vaak een functie, omdat producten langer houdbaar zijn en voedselvergiftiging of verspilling wordt voorkomen, bijvoorbeeld. Of gewoon omdat het er mooier uitziet. "Dat is het nadeel van papier," zegt kwaliteitsmanager Steven IJzerman van Ekoplaza. "Mensen willen het product zien."

100 procent biologisch
"Vacuümzakken, dat kan ook nog helemaal niet met bio-plastic." Maar andere producten volgen nu snel, zoals de pasta, de koffie en het eigen huismerk. Dus wie weet hoe snel het kan gaan. Ekoplaza waagt zich niet aan een voorspelling."

"Maar van vleesverpakkingen dachten we een paar jaar geleden ook: dat kan echt niet. En nu hebben we ze. Dus je ziet hoe snel het gaat," zegt IJzerman. Schap voor schap hoopt Ekoplaza plastic uit te bannen. "Zoals we nu ook 100 procent biologisch zijn. Daar hebben we ook jaren naartoe geweest," zegt Does.

Het winkeltje in Jan Pieter Heijestraat zal ook dienen om leveranciers te laten zien wat er zoal mogelijk is met bioplastics van melkzuur, houtpulp, cellulose of plantenvezels. Ekoplaza zal er bij leveranciers op aandringen dat ze investeren in composteerbare verpakkingen, zonder dat de prijs noemenswaardig hoger uitvalt. "De boodschap zal ook zijn: als je hier niet tussen staat, is het de vraag of je straks nog in de winkel staat.

"Het komt er soms ook op aan dat we minder hoge eisen stellen aan verpakkingen, legt hij uit. "Als je deze granen drie jaar laat staan zie je de zak waarschijnlijk degenereren," zo wijst Does op een luid knisperende zak van biologisch afbreekbaar folie. Maar kleinere verpakkingen zijn toch al beter om voedselverspilling te voorkomen. Dus is het nodig als producten zo lang houdbaar zijn? "Dit past goed bij een andere leefstijl."

Verpakkingsvrije winkels
Aan de andere kant wil Ekoplaza niet zo ver gaan als de verpakkingsvrije winkels, die de afgelopen jaren opdoken in de stad, met niet al te veel succes. Daar worden klanten geacht een meegenomen jampotje te vullen. "We willen niet terug in de tijd. We begrijpen ook wel dat klanten hechten aan gemak, even snel een boodschap willen doen."

Dat is ook de bedoeling van A Plastic Planet. Juist daarom begon de Britse milieuorganisatie bij de grote supermarkten, omdat die snel een verschil kunnen maken zonder dat klanten daar bij stil hoeven staan. "Als ik boodschappen doe, wil ik ook dat gemak," zegt Sutherland. "Ik weet dat zo'n verpakkingsvrije winkel het allerbeste is, maar hé, ik ben niet perfect."