Eerste appartementen op de Wallen van het aardgas af

Loont het nu wel of niet om het oudste stukje stad te verduurzamen? Wel degelijk, volgens de energiepioniers van Green Light District. Aan de Zeedijk hebben ze de eerste appartementen van het aardgas gehaald.

De eerste winter heeft ze goed doorstaan, zegt huurder Jill Vervoort (27). Maar ze geeft grif toe: echt koud is het buiten niet geweest sinds haar cv-ketel in januari plaatsmaakte voor een warmtepomp. Haar portemonnee vaart er wel bij. Op basis van de eerste zes maanden schat ze dat haar energierekening is gekelderd van 60 euro naar zo’n 15 tot 20 euro per maand.

Op de bovenste verdieping van een monumentaal pand aan de Zeedijk gaf Vervoort vrijdagmiddag een rondleiding door haar bovenwoning, een van de twee appartementen die hier van het aardgas zijn gehaald. Mooi meegenomen: tijdens de hitte van deze zomer kon Vervoort haar zolderverdieping met de warmtepomp ook koelen.

Infraroodpanelen

Weer een ander huurappartement wordt verwarmd met vijf infraroodpanelen - op een fotolijstje lijkende elektrische apparaten die door straling hun warmte afgeven. De appartementen zijn onder handen genomen door Green Light District, een samenwerkingsverband dat de Amsterdamse Wallen wil verduurzamen. Het oudste stukje stad kan daarmee een voorbeeld zijn dat in de rest van de stad wordt gevolgd. “Als het hier kan, kan het overal,” zegt Suze Gehem, die met De Groene Grachten monumenten energiezuinig maakt.

Het roept herinneringen aan de verwoede discussie die onlangs ontstond toen het Planbureau voor de Leefomgeving waarschuwde dat het financieel vaak niet loont om woningen energieneutraal te maken. In de gemeenteraad onderschreven experts deze week het Amsterdamse beleid om in de oude binnenstad de gasleidingen te laten liggen. Verduurzaming lukt hier hier alleen met groengas, een groen alternatief voor aardgas. Een warmtenet is in de drukke ondergrond geen optie en de monumentale panden zijn nauwelijks te isoleren waardoor een warmtepomp het niet kan bolwerken.

Terugverdientijd

Ook in de twee appartementen aan de Zeedijk is de isolatie niet up-to-date, maar ook weer niet zo tochtig als in veel andere monumenten. De buitenunit van de warmtepomp liet zich netjes wegwerken op de achtergevel. Dankzij een subsidie van de gemeente laat de investering zich in 12,5 jaar terugverdienen. Dus het kan wel, redeneert Green Light District.

De moeilijkheid is dan wel dat de huisbaas de investering moet doen, terwijl de huurder er een lagere energierekening voor terugkrijgt. Voor eigenaar NV Zeedijk was dat geen beletsel - de vastgoedbeheerder is opgericht om de Wallen weer leefbaar te maken en daarbij staat financieel gewin niet voorop. Dat de huurder lagere woonlasten krijgt, is mooi meegenomen, legt directeur Janny Alberts uit. Het is de NV Zeedijk er vooral om te doen dat de buurt divers blijft met huurwoningen die ook toegankelijk zijn voor studenten en starters op de woningmarkt.

Maar daarmee is het wel de vraag of de vergroening van de Wallen doorzet. Andere huiseigenaren zullen de investering toch willen terugverdienen of doorberekenen aan hun huurders. En waar komt de elektriciteit voor de warmtepomp vandaan? Voor zonnepanelen is op dit soort monumenten vaak nauwelijks ruimte. Van Vervoort, via haar werk ook betrokken bij de Groene Grachten, kunnen ze er wel van op aan dat ze alleen groene stroom koopt. Maar als huurders doodleuk stroom inkopen die opgewekt is met steenkool of aardgas, is de klimaatwinst meteen stukken kleiner.

Voor Green Light District illustreren de twee appartementen in het oudste stukje stad dat het dus wel degelijk mogelijk is om hier woningen van het aardgas af te halen. Dat de gemeente voor de binnenstad inzet op groengas kan ontmoedigend werken, schreven Gehem en TU Delft-hoogleraar Andy van den Dobbelsteen deze week in Het Parool. Op de bewoners komt de boodschap over als: u hoeft voorlopig niets te doen.

In plaats daarvan lanceerden Gehem en Van den Dobbelsteen een ander plan. Nu de gemeente toch veel kades moet renoveren, schept dat gelijk de mogelijkheid voor een lokaal warmtenet op basis van restwarmte uit de buurt. Dan kunnen veel meer woningen met een warmtepomp uit de voeten.

Wethouder

Wethouder Marieke van Doorninck (Klimaat), die de appartementen officieel kwam openen, reageerde enthousiast op de suggestie. Amsterdam moet open blijven staan voor nieuwe oplossingen en daarvan leren, vindt zij. “Als we nu overal dezelfde techniek kiezen zal je zien dat we over dertig jaar tot de conclusie komen: dat was ‘m niet.”

Tegelijk blijft groen gas voor de binnenstad voorlopig de eerste keus. En wachten tot voor elke buurt en elke straat de volmaakte oplossing is uitgedacht, wil ze al helemaal niet. “Want dan gebeurt er al die tijd niets.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden