PlusAchtergrond

Eerdere eindtoets: goed nieuws voor Amsterdamse achtstegroepers?

Alle leerlingen uit groep 8 schrijven zich, als het aan minister Slob ligt, in 2022-2023 op 1 april in voor de middelbare school. Ook verandert de eindtoets in een ‘doorstroomtoets’, die eerder zal worden afgenomen. 

Scholieren voor het Amsterdams Lyceum.Beeld Dingena Mol

Waarom moet het systeem op de schop?

Volgens minister Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs) is het wetsvoorstel, dat zaterdag via internetconsultatie openbaar werd, nodig om kinderen zoveel mogelijk gelijke kansen te bieden. Nu leerlingen zich nog op verschillende momenten inschrijven, kunnen jaarlijks zo’n 2000 leerlingen niet terecht op de school van hun voorkeur omdat hun schooladvies later nog wordt bijgesteld.

Daarbij moet de verandering van de eindtoets in de ‘doorstroomtoets’ de druk op het toetsmoment verlichten. Nu sturen sommige ouders hun kind naar toetstraining, waardoor de spanning voor leerlingen oploopt en ‘vooral kinderen van ouders met een volle beurs’ een hoger schooladvies weten te krijgen. Slob vindt dat de eindtoets, voorheen de cito-toets, en de overgang naar de middelbare school nu te veel worden gezien als bepalende momenten voor de schoolloopbaan van kinderen.

Wanneer wordt die toets afgenomen?

Sinds 2014 krijgen leerlingen in februari hun schooladvies van de leraar, terwijl ze pas in april of mei de eindtoets maken. Om die reden wordt in de nieuwe plannen de eindtoets naar voren gehaald. In januari krijgen ze het schooladvies van de leraar en meteen daarna, in februari, maken ze de ‘doorstroomtoets’. Het advies van de leraar blijft leidend, maar op basis van de toetsresultaten kan het advies worden bijgesteld.

De mogelijkheid van ophoging lijkt haaks te staan op de wens van Slob om de druk van die toets af te halen, maar volgens de minister moet de toets vooral als één van velen worden gezien en niet meer als 'eindoordeel’. Scholen kijken op meerdere momenten waar een leerling staat − ook op de middelbare school moet weer worden gepolst of een kind op de juiste plek zit.

De politiek worstelt al jaren met het perfecte moment voor de eindtoets. Het kabinet Rutte-II haalde de toets naar achteren, zodat het leerjaar in de laatste groep van de basisschool beter zou worden benut en er vanaf februari niet alleen nog aan de eindmusical werd gewerkt. Daar komt het huidige kabinet, Rutte-III, nu van terug. Volgens een woordvoerder van het ministerie zal er aan de lesstof in groep 8 niets veranderen.

Een ‘vroege’ eindtoets kende voorheen veel tegenstanders. Het schooladvies zou volgens hen niet op basis van ‘een getalletje’ moeten worden gegeven en het deskundige advies van de leraar zou zwaarder moeten wegen. In de plannen van Slob blijft het advies van de leraar bepalend voor het niveau waarop een kind op de middelbare school begint.

Wat betekenen de plannen voor Amsterdamse kinderen?

Aan het lotingssysteem verandert na de wetswijziging niets. Net als eerder moeten Amsterdamse basisschoolleerlingen zich tegelijk inschrijven voor meerdere scholen waar ze graag naartoe willen. Momenteel moet dat begin maart, een paar weken eerder dan de plannen van Slob voorschrijven. Voor Amsterdammers zal de verschuiving van het aanmeldmoment naar april dus de grootste verandering zijn.

Heeft dat voordelen?

Als het wetsvoorstel wordt aangenomen, wordt wel het aanmeldmoment enkele weken verlaat: van begin maart naar 1 april. Dat betekent in principe dat Amsterdamse ouders en kinderen langer de tijd hebben om scholen en open dagen te bezoeken, en dus ook om uit het grote aanbod van middelbare scholen een weloverwogen keuze te maken.

Momenteel wordt de eindtoets in Amsterdam half april gemaakt: ver nadat het schooladvies door een docent wordt gegeven. Ook is dan al duidelijk op welke school een leerling wordt geplaatst. Doordat het in Amsterdam dringen is om op een van de voorkeursscholen te komen, zorgen de plannen van Slob om de eindtoets naar voren te halen voor een groot voordeel. 

“Als een advies na de toets toch wordt bijgesteld naar bijvoorbeeld een hoger niveau, vissen de Amsterdamse kinderen niet meer achter het net omdat de meeste scholen al vol zitten,” zegt directeur Menno van de Koppel van de stichting Onderwijs Consumenten Organisatie (OCO). “Dit is een groep die altijd in de knel zat, en dat wordt nu wel opgelost.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden