Amsterdam Bewaar

Een VR-bril brengt rust in het Altra College

Klaslokaal gezien door de virtual realitybril die het Altra College gebruikt
Klaslokaal gezien door de virtual realitybril die het Altra College gebruikt © Social VR

Hoe krijg je als docent een klas met autistische of drukke leerlingen in het gareel? Op het Altra College gebruiken ze er een virtual realitybril bij, een noviteit in het speciaal onderwijs.

"Wat kun jíj nou, meester? Helemaal niets. Je kunt niet eens een klas met acht leerlingen rustig krijgen. Sukkel. Ik ga je ruïneren." Het zijn ferme woorden die de leerlingen van het Altra College gebruiken in de virtuele werkelijkheid.

Je hoort de woorden als je een koptelefoon opzet. Je ziet de leerlingen als je een virtual reality-bril draagt. Het is alsof je zelf de docent bent. Het is bijna een levensechte ervaring.

Het filmpje is een ondersteuning voor de docenten van de instelling voor speciaal onderwijs. Want hoe reageer je als docent in zo'n situatie om de les zo goed mogelijk te kunnen vervolgen? Ga je er tegenin? Stuur je ze de klas uit? Of laat je ze rustig uitrazen?

"Met groepjes docenten bekijken en bespreken we die filmpjes," zegt Rami Salah, docent geschiedenis op het College. "Iedere docent heeft zijn eigen manier van reageren. Het helpt om ideeën van andere docenten te horen."

Licht ontvlambare kinderen
Op het Altra College zitten leerlingen die niet in het reguliere onderwijssysteem passen en extra ondersteuning nodig hebben. Denk aan leerlingen met adhd. Of aan autistische leerlingen, die van slag raken bij gebrek aan structuur. Ook zitten er licht ontvlambare kinderen bij.

Vanwege de specifieke populatie zitten er nooit meer dan tien leerlingen in een klas. Er was vorig jaar zelfs een klas met drie leerlingen.

Leerlingen met een straatcultuur vertrouwen je niet, tenzij je bewijst dat je te vertrouwen bent

Rami Salah

Er gebeurt wel eens wat in het speciaal onderwijs. Vorige week was er op een school van Altra nog een steekpartij. Salah, met enig gevoel voor understatement: "Geen dag is hier hetzelfde."

Dat veel leerlingen een gebruiksaanwijzing hebben, vindt Salah juist een van de aantrekkelijke kanten van zijn baan. Eerder gaf hij geschiedenis in het reguliere onderwijs, maar bij Altra haalt hij meer voldoening uit z'n werk. Zonder enige vorm van omscholing - er gelden geen aparte eisen voor docenten - begon hij in het speciaal onderwijs.

"In het reguliere onderwijs vertrouwen leerlingen je doorgaans, tenzij je dat vertrouwen beschaamt," zegt Salah. "In het speciaal onderwijs is het andersom. Leerlingen met een straatcultuur vertrouwen je niet, tenzij je bewijst dat je te vertrouwen bent. En voor iedere leerling moet je dat op een andere manier bewijzen. Ik vind het leuk om dat te doen. Het maakt je docent en pedagoog ineen. Voor sommige leerlingen ben ik een vaderfiguur. Hun waardering is groot."

Niet alleen docenten gebruiken de virtuele werkelijkheid op het Altra College, dat doen leerlingen zelf ook. "Eén van de klassen was zó onrustig, dat Altra virtual reality inschakelde," zegt Esther Simao, die namens het bedrijf Social VR het virtual realityproject begeleidt.

Binnen anderhalve maand orde terug
Met behulp van filmpjes die van perspectief wisselen tussen henzelf en de ander werd autistische leerlingen voorgehouden zich minder aan te trekken van storende geluiden of pestende medeleerlingen. Ze leerden hun eerste impuls te beschouwen en te beheersen. Het werkte. Binnen anderhalve maand was de orde terug in het klaslokaal. De kennisoverdracht verbeterde.

Virtual reality is bij Altra tot op heden beperkt gebleven tot één klas en een beperkt aantal docenten. Als de financiën het toestaan, kan het vaker worden ingezet.

Meer over VR: Submarine duikt in virtual reality: 'Gedreven door nieuwsgierigheid' [+]

Lil' Kleine zat er ook

Op het speciaal onderwijs in Amsterdam zitten vierduizend leerlingen volgens cijfers van de gemeente. Het reguliere onderwijs telt er honderdduizend.

De kosten om kinderen met gedragsproblemen naar school te laten gaan, worden vergoed door de rijksoverheid en de gemeente. Voor ouders is speciaal onderwijs niet duurder dan regulier onderwijs.

Speciaal onderwijs is er op alle niveaus; van vmbo tot vwo. Het is de bedoeling dat kinderen met een gedragsprobleem niet verstoken blijven van kansen in hun latere leven.

Een bekende leerling van Altra is Jorik Scholten, alias rapper Lil' Kleine. Ook Dio (Diorno Dylyano Braaf) zat op een Altra College.