PlusAnalyse

Een straatnaam is voortaan een politieke kwestie dankzij het stadsbestuur

Met het opdoeken van de straatnamencommissie hoopt het college meer diversiteit te brengen in het Amsterdamse stratenboek. Het maakt de vernoeming van straten en pleinen een politieke kwestie.

Patrick Meershoek
Straatnaambordjes kregen bij deze ludieke actie een feministisch alternatief.  Beeld Tammy van Nerum
Straatnaambordjes kregen bij deze ludieke actie een feministisch alternatief.Beeld Tammy van Nerum

Achteraf kunnen we zeggen: het ging mis met de mazurka. In 2019 greep burgemeester Femke Halsema in toen de commissie positief had geadviseerd op het voorstel om een uitbreiding van IJburg te vernoemen naar de hoofdrolspelers van de Slag om de Zuiderzee. Dat thema verdroeg zich slecht met het streven van het nieuwe college om meer kleur en diversiteit in de Amsterdame stratengids te brengen.

De straatnamencommissie begreep de boodschap en ging – tegen de gewoonte in – zelf aan de slag met het thema internationale dans. Dat idee kwam niet uit de lucht vallen, maar was ontleend aan het raadsvoorstel van de PvdA dat de discussie over de straatnamen op gang had gebracht. De mazurka, de merengue en de polka schoten bij de burgemeester echter totaal in het verkeerde keelgat. Zij wilde – en kreeg – straten voor anti-koloniale strijders en schrijvers.

Karikatuur

De gang van zaken vestigde het beeld van een stadsbestuur dat aanstuurde op verandering en een straatnamencommissie die die verandering in de weg stond. Het is een karikatuur die helemaal voorbijgaat aan de vele straten en pleinen in de stad die in de afgelopen decennia vernoemd zijn naar niet-witte en niet-heteroseksuele helden en heldinnen.

De munitie voor een afrekening met de straatnamencommissie leverde vorig jaar het rapport van een projectgroep die voor het stadsbestuur de vernoeming van de 6000 straten onder de loep nam. Het bleek onder meer dat van de 2400 vernoemde personen 86 procent man is. Vernoemde Amsterdammers met een Marokkaanse, Surinaamse of Chinese herkomst zijn een zeldzaamheid.

Te wit, te mannelijk

De onderzoekers stonden ook stil bij de samenstelling van de straatnamencommissie. Die was te wit en te mannelijk. Projectleider Jurriaan Omlo pleitte bij de presentatie voor meer diversiteit en meer verschillende perspectieven, wat ten goede zou komen aan de besluitvorming.

Het stadsbestuur wenste niet te wachten op een geleidelijke doorstroming. In plaats daarvan werd de hele commissie in een klap opgeheven en vervangen door een adviesraad met leden die hun sporen hebben verdiend op het terrein van diversiteit en inclusie.

De leden van de nieuwe adviesraad zijn niet te benijden. De voorgeschiedenis heeft duidelijk gemaakt wat het stadsbestuur van hen verwacht. De buitenwacht zal, afhankelijk van de politieke voorkeur, met belangstelling en argwaan kijken naar de straatnamen waarmee zij op de proppen komen. Het verwijt een politiek instrument te zijn ligt op de loer. En de liefhebbers van de internationale dans moeten verder in de wetenschap dat ze naar de Mazurkastraat voorlopig kunnen fluiten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden