PlusAchtergrond

Een inhaalslag voor het klimaat? Kan Amsterdam dat wel aan?

Amsterdam haalt in de verste verte zijn eigen klimaatdoelen niet. En dus komen er snel extra maatregelen, al lijkt het onwaarschijnlijk dat de ambities voor 2030 daarmee wél worden gehaald.

Wethouder Marieke van Doorninck Beeld Eva Plevier
Wethouder Marieke van DoorninckBeeld Eva Plevier

Is er in Amsterdam dan weinig gedaan tegen klimaatverandering?

Integendeel. Dat maakt de doorrekeningen die wethouder Marieke van Doorninck (Duurzaamheid) donderdag naar de gemeenteraad stuurde zo wrang. Amsterdam blijft mijlenver verwijderd van zijn klimaatdoelen, ondanks een half miljoen zonnepanelen, ondanks het sluiten van de Hemwegcentrale, ondanks corona. De uitstoot van broeikasgassen is 15 procent lager dan in 2017, maar dat is vooral een eenmalige uitschieter als gevolg van de lockdown.

In 2030 wil het stadsbestuur uitkomen op 55 procent minder broeikasgassen dan in 1990. Daar komt de stad in de verste verte niet aan, zo is de verwachting nu. Deze doelen halen is nog veel moeilijker omdat de stad en de CO2-uitstoot sinds peiljaar 1990 nog sterk zijn gegroeid. Na 2010, toen de uitstoot piekte, is het al wel gelukt om de economie te laten groeien zonder dat dit automatisch extra uitstoot meebracht. De CO2-uitstoot was in 2020 al ruim 20 procent lager dan in 2010. Maar mede dankzij corona dus. Er moet kortom nog veel en veel meer gebeuren.

Dat komt er nou van als je extra hoge doelen stelt?

“Al 3 jaar moeten mijn fractie en ik sprookjes aanhoren over onrealistische klimaatdoelen,” reageerde Kevin Kreuger van oppositiepartij JA21 donderdagochtend. Door voor 55 procent minder CO2-uitstoot te gaan heeft het stadsbestuur de lat hoger gelegd dan de rest van het land, waar de doelstelling 49 procent is. Van Doorninck werpt tegen dat de EU voor 2030 ook al mikt op 55 procent. Het nieuwe kabinet zal het doel mogelijk aanscherpen, al is niet gezegd dat Nederland dan meteen naar 55 procent moet. Hoe dan ook valt wel te verwachten dat Den Haag en Brussel komen met maatregelen die het Amsterdam makkelijker maken om zijn doelen te halen.

De achterstand op de klimaatdoelen is toch om moedeloos van te worden?

Volgens een doorrekening van adviesbureau CE Delft is zelfs in 2025 de CO2-uitstoot nog hoger dan in 1990. In 2030 zou Amsterdam uitkomen op 37 procent minder CO2 dan in 1990, wat niet minder dan een reuzensprong zou zijn in 5 jaar. Dit is dan ook een voorspelling met een enorm onzekerheidsgehalte. Het zou ook 7 procent kunnen zijn, volgens CE Delft. Een reden dat de prognoses zo sterk uiteenlopen is dat het alleen concrete plannen meetelt. Een deel van de plannen om wijken aardgasvrij te maken is bijvoorbeeld niet concreet genoeg. Maar Van Doorninck heeft daarvoor al wel de voorbereidingen gestart met de bedoeling dat straks tempo kan worden gemaakt.

Moet het wel allemaal van Amsterdams grondgebied komen?

Dat is wat tegenstanders aanvoeren tegen de plannen om zeventien windmolens te bouwen langs de stadsrand: de aardappelen voor de Amsterdammers komen toch ook niet uit Amsterdam? Zet die windmolens op zee! Maar het opwekken van energie op Amsterdams grondgebied zit nou net niet verwerkt in de berekeningen van CE Delft. Daarvoor wordt uitgegaan van de stroom die gemiddeld in heel Nederland uit het stopcontact komt. Amsterdam is daarvoor dus sterk afhankelijk van de snelheid waarmee heel Nederland overgaat op duurzame energie. Een windmolen meer of minder op Amsterdams grondgebied heeft alleen indirect effect op de prognoses voor Amsterdam, wat overigens ook geldt voor de zonnepanelen, de Hemwegcentrale en het voornemen om datacenters te verplichten groene stroom te gebruiken.

Helpt het om extra klimaatplannen te smeden?

Dat was de reflex van het stadsbestuur toen bleek dat de klimaatdoelen niet worden gehaald. In de loop van dit jaar maakt Van Doorninck bekend wat het wordt. Nu somt ze alleen wat mogelijkheden op, zoals bedrijven van het aardgas halen, geothermie, het isoleren van woningen en extra CO2-opslag in de haven. Dat zijn grote ingrepen die niet van de ene op de andere dag zijn doorgevoerd. Daardoor staat al vast dat het niet zal meevallen om het tempo sterk op te voeren.

Een ander gevolg van extra klimaatbeleid dreigt er wel. Nu al hikken veel Amsterdammers aan tegen de bouw van windmolens langs de stadsrand en de plannen om wijken aan te sluiten op stadsverwarming. “Het zou onzin zijn om te zeggen dat energietransitie een vrolijk feestje is,” zei Van Doorninck vorig jaar al. Met nog meer klimaatbeleid zal het draagvlak nog verder op de proef worden gesteld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden