PlusUitleg

Een filter bij te veel lood in het water: hooguit een tijdelijke oplossing

Filtersystemen kunnen een oplossing bieden als er te veel lood in het drinkwater zit, blijkt uit onderzoek. Maar het vervangen van de leidingen blijft het beste.

Het gaat om verschillende filters – direct aan de kraan, maar ook halverwege het leidingwerk.Beeld Shutterstock

Wat zijn dat voor filtersystemen?

Het gaat om verschillende filters – direct aan de kraan, maar ook halverwege het leidingwerk. Verder zijn er voor thuis aparte apparaten die wel wat lijken op waterkokers. Die halen lood en andere zware metalen uit het drinkwater, allerhande mineralen trouwens ook. Een voorbeeld van zo’n waterfilterkan is de Zerowater. Verhuurder Rappange stelde dit apparaat eerder dit jaar beschikbaar aan huurders in Oost zolang de loden waterleidingen in hun appartementencomplex niet waren vervangen.

Kunnen dit soort filters helpen bij loden leidingen?

Dat is de vraag waarmee drinkwateronderzoeksbureau KWR op pad werd gestuurd. De conclusie die gisteren verscheen is: ja. Althans, uit Amerikaans onderzoek wordt opgemaakt dat er filters zijn die effectief lood uit het water kunnen halen. Dat is gebleken na de watercrisis in de Amerikaanse stad Flint, die vanaf 2014 jarenlang worstelde met drinkwater dat zwaar verontreinigd was door lood. Water met meer dan 150 microgram lood per liter kwam dankzij de in het tappunt of de leidingen verwerkte filtersystemen met hooguit 3 microgram lood per liter uit de kraan, en meestal nog een stuk lager. Daarmee voldeden ze ruimschoots aan de Nederlandse drinkwaternormen.

Dat zijn indrukwekkende resultaten uit maar liefst 345 monsters. Toch maken de onderzoekers een belangrijk voorbehoud: voor de filters denken ze vooral aan ‘acute situaties’ waarvoor ze ‘een mogelijke tijdelijke oplossing’ vormen.

Welke kanttekeningen maken de onderzoekers zoal?

Er is nog veel onduidelijk over de filtersystemen. Die zijn namelijk allemaal in de VS gecertificeerd, en niet in Europa. De onderzoekers weten niet of het Amerikaanse drinkwater een-op-een vergelijkbaar is met het Nederlandse. Een kwetsbaar punt is verder het onderhoud. Na een maand of drie raken de filters verzadigd en moeten ze worden vervangen. Ook kunnen ze een voedingsbodem worden voor bacteriën. KWR benadrukt dat de filtersystemen hooguit een tijdelijke oplossing zijn. “Het beste is natuurlijk als je de loden leiding vervangt,” zegt onderzoeker Nellie Slaats. “Dan ben je voor altijd van het probleem af.”

Wat waren ook weer de problemen met loden leidingen in de stad?

Eind vorig jaar ontstonden grote zorgen over lood in het drinkwater toen in de tuindorpen van Noord onder honderden woningen nog loden leidingen bleken te liggen. Na een alarmerend rapport van de Gezondheidsraad sloeg de bezorgdheid over naar de rest van de stad. Vooral de waarschuwing dat lood het leervermogen kan schaden bij kinderen, maakte veel los.

De vraag of filtersystemen een tijdelijke oplossing kunnen zijn, krijgt overigens nieuwe relevantie nu het coronavirus om zich heen grijpt. Woningcorporatie Ymere beloofde eerder in twee of drie jaar overal in de tuindorpen de loden leidingen weg te halen, maar een woordvoerder erkent dat dit vertraging oploopt. “We vervangen de leidingen voorlopig alleen als we niet in contact hoeven te komen met de huurders. We begrijpen het ook als ze ons nu niet over de vloer willen hebben en we gaan niet bij kwetsbare groepen langs.”

Ymere experimenteert intussen ook met een filtersysteem, een proef die overigens losstaat van het coronavirus. “Uit onderzoek moet blijken: is dit misschien een tussenoplossing?”

Is het verstandig een waterfilter in huis te halen als je loden leidingen hebt?

Dat is lastig te zeggen. Het zou hooguit een tijdelijke oplossing zijn. KWR en ook Waternet willen ze niet aanbevelen. KWR vindt dat alle betrokken ministeries hierover eerst een oordeel moeten vellen.

Veel bewoners van een woning met loden drinkwaterleidingen hadden die aansporing klaarblijkelijk helemaal niet nodig. Volgens importeur Jan Bart Fanoy van Zerowater heeft hij er al tienduizenden van verkocht in Nederland, met een ontzagwekkende piek eind vorig jaar, toen de verkoop verdrievoudigde. Die is duidelijk het gevolg van alle aandacht die er was voor de schadelijke gevolgen van lood in het drinkwater. Aanvankelijk mikte Fanoy vooral op kopers die bovengemiddeld met hun gezondheid bezig zijn – en op theeliefhebbers; Fanoy roemt de smaak van het water. Sinds de uitbraak van het coronavirus is de verkoop alleen maar verder opgejaagd. “Ineens zet iedereen gezondheid bovenaan.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden