PlusAchtergrond

Duizenden parkeerplekken onder het Centraal Station, maar we bouwen door

De nieuwe ondergrondse fietsenstalling aan de voorzijde van Amsterdam Centraal, met plaats voor 7000 fietsen, ligt er piekfijn bij. Ook bovengronds knapt het stationsgebied er enorm van op. Is de strooifiets hiermee verleden tijd?

Marc Kruyswijk
De ingang  van de nieuwe fietsenstalling onder het CS. Links NS-topman Wouter Koolmees en in het midden Vivianne Heijnen, staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, bij de officiële opening. Beeld Eva Plevier
De ingang van de nieuwe fietsenstalling onder het CS. Links NS-topman Wouter Koolmees en in het midden Vivianne Heijnen, staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, bij de officiële opening.Beeld Eva Plevier

Het zijn duizelingwekkende cijfers: bijna 7000 fietsparkeerplekken aan de voorkant van het station, onder het nieuwe water van het Open Havenfront. Plus heel binnenkort plek voor nog eens 4000 fietsen aan de achterkant, bijna onder water, langwerpig en smal. Die garage wordt in februari geopend. En nog is het niet genoeg, voor het stallen van je fiets geldt op en rond Centraal Station: hoe meer hoe beter.

De insteek is dat aanbod vraag creëert. Het leidt ertoe dat een stalling eigenlijk nooit groot genoeg is. Iets waarvan onder meer de gemeente en spoorbeheerder ProRail zich terdege bewust zeggen te zijn. Want een plus van 11.000 plekken betekent niet dat zij op hun lauweren kunnen rusten. De komende jaren zal bijvoorbeeld worden gewerkt aan een stalling voor nog eens 8500 fietsen onder de oostelijke sporen van het station. De opening daarvan staat al in de agenda’s van 2029.

Is het dán genoeg, zijn vraag en aanbod dan perfect in evenwicht? Harro Homan, regiodirecteur Randstad Noord van ProRail durft het niet te zeggen. “De combinatie fiets-trein is een heel populaire. Als meer mensen ervoor kiezen met de fiets naar het station te gaan, dan is dat een goede zaak en dan zullen wij moeten zorgen dat al die mensen hun fiets op een prettige manier kwijt kunnen.”

Ondergrondse fietsenstallingen waren in Amsterdam decennialang ingewikkelde dingen. Fietsers wilden er eigenlijk niet aan, die parkeerden eenmaal op de plek van bestemming liever recht voor de deur dan in zo’n duister hol onder het asfalt. Je zou kunnen zeggen dat het pad naar de nieuwe stallingen rond CS is geplaveid met mislukkingen.

Fietsdepot

Neem de fietsenkelder bij de OBA op het Oosterdokseiland: een totaal mislukt project, want bovengronds staan structureel meer fietsen dan eronder. Oorzaak: de kelder is onlogisch aangelegd, je moet moeite doen om erin te komen en vervolgens nog meer om er weer uit te komen. De ambtenaren hebben lering getrokken. Kijk rond het Amstelstation of Zuid en je komt nauwelijks een strooifiets tegen: alles staat keurig opgeborgen.

Dat is voor een belangrijk deel een kwestie van strak handhaven: verkeerd geplaatste fietsen worden rond CS rücksichtslos gedeporteerd naar het Fietsdepot, bijna bij Haarlem. Homan van ProRail is blij dat er handhavend wordt opgetreden: “We hebben dure stallingen gebouwd, het is niet de bedoeling dat mensen hun fiets alsnog boven parkeren. Je zult daar strikt in moeten zijn: als er tien fietsen boven staan, staan er even later honderd.”

Ruim, licht en veilig

Het ogenschijnlijke succes van ondergronds fietsparkeren zit ’m ook in de manier waarop de stallingen worden vormgegeven en ingepast in de omgeving. Een parkeergelegenheid in het Open Havenfront, een idee van de Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad, is een mooi voorbeeld. Ook aan de IJzijde ligt de nieuwe garage er piekfijn bij. Architect Max Fleer: “Deze stalling is bijna 250 meter lang. Hij is licht en ruim, maar we hebben heel erg gedacht aan de gebruiker: hoe maak je het zo comfortabel mogelijk?”

Over de sfeer in de stalling vóór het station niets dan lof: het is er ruim, licht en het voelt er veilig. Trein- en metroreizigers staan door een directe verbinding met het station binnen de kortste keren in het openbaar vervoer. Blije fietsparkeerders dus.

Maar ook de stad erboven knapt er zienderogen van op. Verkeerswethouder Melanie van der Horst is blij te melden dat er mede door de nieuwe stallingen rond CS tegelijkertijd duizenden bovengrondse fietsparkeerplekken zijn geschrapt. “Er ontstaat daardoor ruimte die we in de drukker wordende stad ook heel erg nodig hebben.”

De beide stallingen voor en achter CS bieden hoop voor de toekomst: fietsers moeten de stallingen niet alleen gebruiken omdat ze anders worden weggeknipt, ze wíllen het waarschijnlijk ook.

Fietsflat

De fietsflat, de drijvende fietsenstalling aan de westelijke voorzijde van CS, is door de komst van de nieuwe stallingen rond het station niet langer nodig. Het verroeste gevaarte zal echter voorlopig nog blijven liggen waar het ligt: de gemeente verwacht dat er ergens in 2024 rond het station weer een tekort aan plekken zal ontstaan. Tegen die tijd kan de stalling dan als een soort uiterwaard weer volstromen met fietsen. De fietsflat, een van de meest gefotografeerde objecten onder toeristen, telt drie verdiepingen en biedt ruimte aan 2500 fietsen. De stalling werd geopend in 2001 en was heel nadrukkelijk bedoeld als tijdelijke voorziening.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden